معاون وزیر بهداشت: طاعون اسمش هم ترسناک اما قابل درمان است | گزارشی از شیوع طاعون نداشتیم

در پی انتشار خبرهایی درباره احتمال بروز طاعون در روسیه، نگرانی‌هایی درباره احتمال انتقال این بیماری به کشورهای دیگر ایجاد شده است؛ موضوعی که معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره آن توضیح داده است. دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت در حاشیه همایش پیشگیری از خودکشی درباره احتمال شیوع طاعون در روسیه و اینکه آیا این کشور در اعلام اطلاعات مربوط به این بیماری پنهانکاری کرده، در جمع خبرنگاران گفت: بر اساس مقررات بین‌المللی بهداشت (IHR) که توصیه سازمان جهانی بهداشت نیز هست، کشورهای عضو موظف‌اند بیماری‌های نوپدید و بازپدید را که در کشورشان شیوع پیدا می‌کند، به ‌صورت رسمی به سازمان جهانی بهداشت گزارش کنند.

وی افزود: بعد از ارائه گزارش رسمی، سازمان جهانی بهداشت سطح هشدار، دستورالعمل‌ها و اقدامات لازم را به کشورهای عضو ابلاغ می‌کند و کشورها هم بر اساس آن، اقدامات لازم را انجام می‌دهند. بنابراین اگر از من بپرسید سازمان جهانی بهداشت درباره طاعون چه چیزی اعلام یا ابلاغ کرده است، پاسخ این است که هنوز اقدامی در این زمینه اعلام نشده است.

چون روسیه هنوز این مورد را به‌ صورت رسمی به سازمان جهانی بهداشت گزارش نکرده است. رئیسی ادامه داد: بنابراین اگر وزارت بهداشت ایران بخواهد صرفاً بر اساس شنیده‌ها - و نه بر اساس یک گزارش رسمی - اقدام کند، چنین اقدامی از نظر علمی و دقیق بودن قابل اتکا نیست.

با این حال، بر اساس اخبار منتشرشده و مطالبی که در دنیا درباره این موضوع مطرح شده، طاعون الان محل بحث است. طاعون اسمش هم ترسناک است اما قابل درمان است معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به سابقه تاریخی طاعون گفت: طاعون از نظر تاریخی، یک بیماری بسیار ترسناک در ذهن مردم جهان است و به دلیل همین سابقه، حتی اسمش اضطراب زیادی ایجاد می‌کند.

اما باید توجه داشت که طاعون، یک بیماری باکتریایی است و عامل آن، باکتری گرم‌منفی است و با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. بنابراین مثل بیماری‌های ویروسی نیست که آنتی‌بیوتیک‌ها روی آنها اثر نداشته باشند.

کک‌ها چگونه طاعون را به انسان منتقل می‌کنند؟ رئیسی درباره نحوه انتقال طاعون نیز گفت: یکی از راه‌های انتقال بیماری از طریق موش‌ها و جوندگان است.

به این صورت که کک‌ها روی بدن جوندگان می‌نشینند و از خون آنها تغذیه می‌کنند. باکتری طاعون بعد از ورود به بدن کک، بخشی از دستگاه گوارش آن را مسدود می‌کند و درنتیجه کک بسیار گرسنه می شود و برای تغذیه، به‌ طور مداوم خون می‌مکد و می‌تواند با گزش، باکتری را به انسان منتقل کند.

دوره کمون طاعون کوتاه است معاون بهداشت وزارت بهداشت به این موضوع مهم هم اشاره کرد که یک ویژگی طاعون این است که دوره کمون آن کوتاه است. چون فردی که در معرض گزش کک آلوده قرار گرفته، ممکن است طی مدت کوتاهی، حدود دو تا سه روز، علائم بیماری را نشان دهد.

وی افزود: طاعون انواع مختلفی دارد. یک نوع آن غدد لنفاوی را درگیر می‌کند و باعث تورم و درد شدید غدد لنفاوی می‌شود که به آن «طاعون خیارکی» گفته می‌شود.

البته اگر به‌موقع تشخیص داده شود، با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: نوع دیگری از بیماری، طاعون ریوی است که بسیار نادرتر است و می‌تواند از طریق ذرات و ترشحات تنفسی فرد مبتلا به افرادی که تماس نزدیک با او دارند، منتقل شود و از این نظر خطر بیشتری دارد.

اگر باکتری وارد جریان خون شود، می‌تواند موجب «سپتی‌سمی» و درنهایت مرگ فرد شود. کُشندگی بالا، شانس انتقال را کمتر می‌کند رئیسی گفت: هر بیماری‌ای که میزان کُشندگی بالایی داشته باشد، شانس انتقالش هم کمتر می‌شود.

چون ممکن است فرد مبتلا مدت زیادی زنده نماند و فرصت انتقال بیماری به افراد دیگر را نداشته باشد. این وضعیت با بیماری‌هایی که فرد می‌تواند برای مدت طولانی ناقل آنها باشد، متفاوت است.

رفت و آمدی با کشورها نداریم که طاعون بیاید رئیسی در ادامه، درباره اقدامات وزارت بهداشت در پی مطرح شدن احتمال طاعون در روسیه گفت: در حال حاضر کشور ما به‌دلیل کاهش شدید رفت‌وآمدهای بین‌المللی، عملاً ارتباط بسیار کمتری با کشورهای مختلف دارد. در گذشته رفت‌وآمد به دبی و کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین سفرهای توریستی بسیار بیشتر بود، اما الان این رفت‌وآمدها بسیار محدود شده و شاید به دو سه کشور محدود شده که روسیه یکی از آنها است.

رئیسی افزود: با اینکه هنوز هیچ موضوع رسمی در این زمینه به ما اعلام نشده است، تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور را در جریان قرار داده‌ایم و علائم بیماری را به آنها اعلام کرده‌ایم. خوشبختانه پزشکان کشور با این بیماری آشنا هستند و متخصصان عفونی کشور هم شناخت کافی از آن دارند.

نظام مراقبت کشور هم در این زمینه فعال است. سطح هشدار را بالا می‌بریم اگر...

معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد: اگر حتی یک مورد طاعون در کشور شناسایی شود، موظفیم موضوع را به سازمان جهانی بهداشت گزارش کنیم و سطح هشدار را هم متناسب با شرایط افزایش دهیم. با این حال، تا امروز حتی یک مورد طاعون در ایران نداشته‌ایم.

این مقام مسئول در وزارت بهداشت گفت: طاعون در حال حاضر مثل گذشته یک بیماری گسترده در جهان نیست. اصلاً در کل دنیا دیگر طاعون نداریم و تقریباً در دنیا ریشه‌کن شده است.

اگر هم موردی وجود داشته باشد، نوع آزمایشگاهی و تحقیقاتی است. ما هم تا امروز حتی یک مورد از این بیماری در کشور نداشته‌ایم.