تبیین الگوی سوم زن مسلمان و نقش‌آفرینی هم‌زمان در خانواده و جامعه

زهرا داورپناه در نشست علمی «زن و مقاومت در اندیشه قائد شهید» در گرگان، مقاومت را مفهومی فراتر از تقابل سیاسی و نظامی دانست و گفت مقاومت زمانی شکل می‌گیرد که انسان با شناخت شرایط، اراده و آگاهی خود را به اقدام و مجاهدت تبدیل کند. عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده خاطرنشان کرد مقاومت در برابر فشار و سلطه معنا پیدا می‌کند و برای فهم آن باید جریان تقابل حق و باطل و شیوه‌های اعمال فشار فرهنگی، سیاسی و نظامی را شناخت.

وی با اشاره به تحولات اجتماعی ایران، انقلاب اسلامی را نمونه‌ای از یک تحول بزرگ اجتماعی دانست و افزود تغییرات اجتماعی صرفاً محصول شرایط بیرونی نیست، بلکه اراده انسان‌ها در شکل‌گیری و جهت‌دهی این تحولات نقش تعیین‌کننده دارد و انسان باید هدف را بشناسد، تصمیم بگیرد و متناسب با آن وارد میدان عمل شود.

داورپناه شناخت و مطالعه را از الزامات مقاومت دانست و تصریح کرد مقاومت صرفاً با احساسات پیش نمی‌رود و فردی که می‌خواهد در برابر جریان‌های فکری و فرهنگی ایستادگی کند، باید واقعیت‌ها را بشناسد، مطالعه کند و قدرت تحلیل خود را افزایش دهد. وی همچنین شکرگزاری را یکی از زمینه‌های تقویت صبر و پایداری عنوان کرد.

عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده با تشریح نگاه اسلامی به تاریخ بیان کرد در اندیشه اسلامی، حرکت تاریخ در چارچوب اراده الهی دنبال می‌شود، اما عملکرد و انتخاب انسان‌ها نیز در تعیین سرنوشت جوامع مؤثر است و دستیابی به شرایط مطلوب بدون صبر، مجاهدت و ایستادگی امکان‌پذیر نیست.

داورپناه در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد زنان مسلمان ایرانی در تحولات انقلاب اسلامی صرفاً تماشاگر نبودند، بلکه با حضور در عرصه‌های مختلف اجتماعی و سیاسی، در شکل‌گیری تحولات جامعه نقش‌آفرینی کردند.

وی با اشاره به مفهوم «الگوی سوم زن» افزود برای فهم این الگو باید از دوگانه‌های رایج عبور کرد؛ زیرا نه نگاه‌هایی که زن را به حاشیه زندگی اجتماعی می‌رانند و نه رویکردهایی که زن را به ابزار مصرف و اقتصاد تبدیل می‌کنند، پاسخگوی ظرفیت‌های واقعی زنان نیستند.

عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده تأکید کرد در نگاه اسلامی، محور اصلی انسان است و میان نقش خانوادگی و اجتماعی زن تعارض ذاتی وجود ندارد و زن می‌تواند در عین ایفای نقش مؤثر در خانواده، در عرصه اجتماعی نیز حضور فعال و اثرگذار داشته باشد.

داورپناه با تأکید بر ضرورت پرهیز از امیدآفرینی شعاری گفت امید، نشاط و صبر زمانی اثرگذار است که بر شناخت واقعیت‌ها استوار باشد و جامعه ضمن دیدن مشکلات، ظرفیت‌ها و فرصت‌های موجود را نیز بشناسد.

وی خاطرنشان کرد جامعه برای عبور از فشارها و بحران‌ها به اخلاص، بینش، بصیرت و تلاش نیاز دارد و مقاومت زمانی به نتیجه می‌رسد که این عناصر در رفتار اجتماعی و اقدام عملی مردم نمود پیدا کند.