حسین افشین: سه آزمایشگاه آموزشی فناوری کوانتومی در دانشگاه‌های کشور افتتاح شد

سه آزمایشگاه آموزشی اپتیک کوانتومی و اطلاعات کوانتومی در دانشگاه‌های صنعتی شریف، اصفهان و شهید بهشتی با حمایت معاونت علمی ریاست‌جمهوری افتتاح شد؛ اقدامی با هدف توسعه زیرساخت‌های آموزش عملی و تربیت نیروی متخصص در حوزه فناوری‌های کوانتومی. سه آزمایشگاه دانشگاهی برای آموزش عملی فناوری کوانتومی افتتاح شد حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، با اشاره به اهمیت توسعه زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی در حوزه فناوری‌های کوانتومی، به خبرآنلاین گفت: پیشرفت در این حوزه راهبردی، صرفاً به توسعه دانش نظری محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند فراهم‌کردن بسترهای مناسب برای آموزش تجربی، کار با تجهیزات تخصصی و تبدیل دانش علمی به توانمندی‌های فناورانه است.

از این منظر، ایجاد آزمایشگاه‌های آموزشی تخصصی می‌تواند نقش مهمی در تکمیل زنجیره آموزش، پژوهش و توسعه فناوری‌های کوانتومی در کشور ایفا کند. وی، افتتاح سه آزمایشگاه آموزشی کوانتومی در سه دانشگاه اصفهان، صنعتی شریف و شهید بهشتی، با پیگیری و حمایت ویژه معاونت علمی، به منظور تکمیل حلقه آموزش و یادگیری تجربی در عصر کوانتوم گفت: این مجموعه‌ها با فراهم‌کردن امکان انجام مستقیم آزمایش‌های تخصصی، زمینه پیوند مؤثرتر آموزش نظری با مهارت‌های عملی را ایجاد می‌کنند و می‌توانند ظرفیت دانشگاه‌ها را برای تربیت دانشجویان آماده ورود به فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه افزایش دهند.

آزمایشگاه‌های کوانتومی مهارت عملی دانشجویان را تقویت می‌کنند افشین با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت آموزش دانشگاهی در حوزه فناوری‌های پیشرفته افزود: در رشته‌هایی مانند اپتیک کوانتومی و اطلاعات کوانتومی، درک عمیق مفاهیم علمی زمانی کامل‌تر می‌شود که دانشجویان بتوانند در کنار آموزش مبانی نظری، پدیده‌ها و اصول آموخته‌شده را در محیط آزمایشگاهی تجربه کنند. فراهم‌شدن چنین امکانی، به تقویت مهارت‌های تخصصی، افزایش توان تحلیل و حل مسئله و آماده‌سازی دانشجویان برای مشارکت در طرح‌های پژوهشی پیشرفته کمک می‌کند.

افشین با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در توسعه فناوری‌های کوانتومی تصریح کرد: در کشورهای پیشرفته، آزمایشگاه‌های آموزش تجربی اپتیک کوانتومی و اطلاعات کوانتومی از زیرساخت‌های مهم تربیت نیروی انسانی متخصص و توسعه توانمندی‌های علمی در این حوزه به شمار می‌روند. فراهم‌شدن امکان انجام آزمایش‌های تخصصی با استفاده از تجهیزات پیشرفته و روزآمد، به دانشجویان و پژوهشگران کمک می‌کند تا همگام با تحولات علمی جهان، دانش نظری خود را به مهارت‌های عملی تبدیل کنند.

ایجاد سه آزمایشگاه آموزشی نیز گامی در همین مسیر است که با فراهم‌کردن دسترسی به زیرساخت‌های نوین آموزش تجربی کوانتوم، ایران را در جمع کشورهای برخوردار از این ظرفیت‌های پیشرفته قرار می‌دهد و زمینه همگامی آموزش و پژوهش دانشگاهی کشور با رویکردها و استانداردهای روز این حوزه را تقویت می‌کند. توسعه فناوری کوانتومی به سرمایه‌گذاری بلندمدت نیاز دارد وی ادامه داد: فناوری‌های کوانتومی از جمله حوزه‌هایی هستند که توسعه آن‌ها به تعامل مستمر میان دانش بنیادی، آموزش تخصصی، زیرساخت‌های آزمایشگاهی و فعالیت‌های تحقیقاتی وابسته است.

بنابراین، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آموزش تجربی را باید بخشی از مسیر بلندمدت توسعه این فناوری‌ها دانست؛ مسیری که از تربیت نیروی انسانی توانمند آغاز می‌شود و می‌تواند به شکل‌گیری ظرفیت‌های پژوهشی و فناورانه و در نهایت توسعه محصولات و خدمات دانش‌بنیان منتهی شود. در کنار توسعه آموزش دانشگاهی، وجود چنین زیرساخت‌هایی می‌تواند بستری برای شناسایی استعدادهای علمی، شکل‌گیری ایده‌های پژوهشی جدید، افزایش تجربه دانشجویان در کار با تجهیزات پیشرفته و گسترش همکاری‌های تخصصی میان دانشگاه‌ها فراهم کند.

آزمایشگاه‌های تخصصی پیوند آموزش و پژوهش را تقویت می‌کنند معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به اهمیت پیوند میان آموزش و فعالیت‌های پژوهشی اظهار کرد: آزمایشگاه‌های آموزشی تخصصی، علاوه بر ارتقای کیفیت یادگیری، می‌توانند زمینه آشنایی دانشجویان با فرایندهای عملی پژوهش و الزامات کار با تجهیزات پیشرفته را فراهم کنند. این تجربه، امکان شناسایی ظرفیت‌های مستعد در میان دانشجویان و هدایت آن‌ها به سمت فعالیت‌های تحقیقاتی عمیق‌تر را افزایش می‌دهد و به شکل‌گیری ارتباط مؤثرتر میان آموزش دانشگاهی و نیازهای توسعه فناوری کمک می‌کند.

وی افزود: توسعه زیرساخت‌های کوانتومی در دانشگاه‌های مختلف کشور، فرصتی برای گسترش ظرفیت‌های علمی و ایجاد زمینه همکاری میان گروه‌های تخصصی فراهم می‌آورد. تقویت این ارتباطات می‌تواند به تبادل تجربه‌های علمی، استفاده مؤثرتر از امکانات آزمایشگاهی و شکل‌گیری فعالیت‌های مشترک آموزشی و پژوهشی منجر شود.

در چنین شرایطی، آزمایشگاه‌ها صرفاً محل انجام آزمایش‌های آموزشی نخواهند بود، بلکه می‌توانند به یکی از اجزای مؤثر زیست‌بوم پژوهش و نوآوری در حوزه کوانتوم تبدیل شوند. توسعه تجهیزات بومی، وابستگی به زیرساخت‌های خارجی کوانتوم را کاهش می‌دهد در ادامه این مسیر، توسعه تجهیزات آزمایشگاهی بومی، افزایش دسترسی دانشجویان به امکانات تخصصی، گسترش همکاری میان مراکز علمی و تقویت ارتباط آموزش و پژوهش با نیازهای فناورانه کشور، از الزامات شکل‌گیری زیست‌بومی توانمند در حوزه فناوری‌های کوانتومی به شمار می‌رود.

افشین با تأکید بر اهمیت استمرار حمایت‌ها در این حوزه بیان کرد: توسعه پایدار فناوری‌های راهبردی، مستلزم توجه هم‌زمان به زیرساخت، نیروی انسانی و ظرفیت‌های علمی کشور است. در حوزه کوانتوم نیز لازم است در کنار ایجاد امکانات آموزشی، مسیر ارتقای تجهیزات، توسعه توانمندی‌های فنی و گسترش فعالیت‌های پژوهشی مورد توجه قرار گیرد.

همچنین تقویت ظرفیت ساخت و توسعه تجهیزات در داخل کشور می‌تواند به افزایش دسترسی مراکز علمی به امکانات تخصصی و کاهش وابستگی به زیرساخت‌های خارجی کمک کند. تقویت زیرساخت‌های کوانتومی زمینه تولید محصولات دانش‌بنیان را فراهم می‌کند وی خاطرنشان کرد: شکل‌گیری یک زیست‌بوم توانمند در فناوری‌های کوانتومی، به همکاری دانشگاه‌ها، پژوهشگران، متخصصان و مجموعه‌های فعال در حوزه فناوری نیاز دارد.

هر اندازه ارتباط میان آموزش، پژوهش و توسعه فناوری منسجم‌تر باشد، امکان بهره‌گیری از ظرفیت علمی کشور و حرکت به سمت تولید دانش فنی و محصولات فناورانه نیز افزایش خواهد یافت. با توسعه این زیرساخت‌ها، ایران گام تازه‌ای در ایجاد ظرفیت‌های آموزش تجربی پیشرفته کوانتوم برداشته است؛ ظرفیتی که تقویت مستمر آن می‌تواند به تربیت متخصصان، گسترش توان علمی دانشگاه‌ها و فراهم‌شدن زمینه توسعه فناوری‌ها و محصولات دانش‌بنیان کوانتومی در کشور کمک کند.

۲۲۷۲۲۷