یک کارشناس: با سم‌پاشی، نظم طبیعت را بر هم نزنیم

علی زرنگار در گفت‌وگو با ایسنا به آفت «پروانه دم قهوه‌ای» اشاره و اظهار کرد: این آفت معمولاً هر ۱۰ سال یک‌بار دچار طغیان می‌شود. وی ادامه داد: در سال ۱۳۸۶، این آفت طغیانی کرد که یک سال طول کشید تا طبیعت دوباره خود را کنترل کرد؛ اما موج جدید این آفت از سال ۱۳۹۸ آغاز شد و چهار سال به طول انجامید.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین تأکید کرد: برخلاف تصور عمومی، استفاده از سموم در این دوره می‌تواند منجر به ماندگاری آفت شود. خوشبختانه با پایش دقیق متوجه شدیم که در سال ۱۴۰۲، پس از فعالیت شدید در خردادماه، با وزش باران‌ها و افزایش رطوبت در مردادماه، عوامل محدودکننده طبیعی فعال شده و آفت به طور کامل از بین رفت.

وی با بیان اینکه جنگل‌ها میراث گذشتگان و ذخایر ژنتیکی برای آیندگان هستند، نسبت به یک تهدید جدی هشدار داد: یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌ها، چراندن‌دام در حریم جنگل‌ها است. بسیاری از حشرات مفیدی که عامل اصلی از بین بردن آفات هستند، در میان گیاهان و علف‌های زیر سایه درختان زندگی می‌کنند.

فعالیت چراندن‌دام باعث از بین رفتن این زیستگاه‌ها شده و در نتیجه، تعادل اکوسیستم به هم می‌خورد. زرنگار به موضوع صدور مجوزهای معدنی در مناطق حساس اشاره و از تداخل این فعالیت‌ها با حریم جنگل‌ها انتقاد کرد و یادآور شد: برخی مجوزهای معدنی از مراجع مرکزی صادر شده که با اعتراضات محلی مواجه شده است.

از نظر اقتصادی نیز این فعالیت‌ها توجیه چندانی ندارند؛ چراکه هزینه‌های استخراج سنگ بسیار بالا بوده و سود آن تنها به بهره‌برداران خارج از منطقه می‌رسد، در حالی که آلودگی و تخریب آن متوجه مردم محلی است. پایش مستمر جنگل‌ها و مراتع برای حفظ اکوسیستم ضروری است عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین با تأکید بر اینکه پایش مستمر جنگل‌ها و مراتع برای حفظ اکوسیستم ضروری است، گفت: یکی از جدی‌ترین تهدیداتی که در سال‌های اخیر مشاهده شده، گسترش گیاهان انگلی بر روی درختان است.

این گیاهان با جذب آب و مواد غذایی از درخت میزبان، باعث خشک شدن شاخه‌های اصلی می‌شوند. وی اظهار کرد: گسترش این گیاه به دلیل خشکسالی‌های اخیر و نقش پرندگان تسهیل شده است.

پرندگان با خوردن میوه‌های سفید و ژل‌مانند این گیاه، بذر آن را از طریق منقار به شاخه‌های درختان دیگر منتقل می‌کنند. این گیاه برخلاف درخت میزبان، همیشه سبز است و فاقد ریشه مستقل می‌باشد؛ به این معنا که مواد غذایی را مستقیماً از بافت درخت می‌گیرد.

زرنگار عنوان کرد: هرس کردن سنتی شاخه‌های آلوده به دلیل زمان‌بر بودن، هزینه بالا و خطر آسیب به تنه اصلی درخت، کارایی مطلوبی ندارد چون منجر به عقب ماندن دهه‌ها رشد درخت می‌شود. با این حال، تیم‌های تحقیق موفق به ابداع یک ترکیب شیمیایی شدند که ترکیبی از سموم و مواد خاص است، این ترکیب پس از هرس، جای محل گیاه را می‌پوشاند تا از رشد مجدد آن جلوگیری کند.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین اشاره کرد: بهترین زمان برای مبارزه با این گیاه، اواخر زمستان و زمانی است که درخت میزبان در حالت خواب است و گیاه انگلی هنوز میوه تولید نکرده است. استفاده از این روش‌های ترکیبی می‌تواند از خشک شدن کل درخت جلوگیری کرده و سلامت اکوسیستم جنگل را تضمین کند.