یک عروسی، یک انفجار؛ چرا این صحنه را قبلاً دیده‌ایم؟ عروسی‌هایی که با بمب تمام شدند

عصر ایران - شامگاه دهم شهریور ۱۴۰۵، در حالی که خانواده ملاحی در خانه خود در شهر کوهستک از توابع شهرستان سیریک استان هرمزگان مشغول برگزاری مراسم عروسی بودند، صدای انفجار سقف خانه را شکافت. به گزارش مقام‌های محلی و جمعیت هلال‌احمر ایران، دست‌کم چهار نفر از جمله یک کودک چهارساله به نام امیرعلی کریمی و یک نوجوان شانزده‌ساله جان باختند و بیش از شصت نفر مجروح شدند که بخش عمده‌ای از آنان زنان و کودکان بودند.

صاحب خانه، علی ملاحی، پدر عروس، در مصاحبه‌ای گفت همه حاضران غیرنظامی بوده‌اند و هیچ هدف نظامی در محل وجود نداشته است. فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد نیروهایش هرگز غیرنظامیان را هدف نمی‌گیرند.

با این حال، تحلیل بقایای مهمات توسط کارشناسان و رسانه‌های بین‌المللی از جمله نیویورک‌تایمز نشان داد تسلیحات دقیق آمریکایی مانند موشک کروز اس‌ال‌ای‌ام‌-ئی‌آر یا بمب سرشی جی‌اس‌او‌دبلیو در محل یافت شده است. ساختمان محل عروسی حدود ۱۴۰ متر با یک برج مخابراتی فاصله داشته که آن هم مورد حمله قرار گرفت ایران این حمله را جنایت جنگی خواند و به سازمان ملل نامه نوشت.

اما آنچه این رویداد را فراتر از یک حادثه می‌کند، سابقه طولانی حملات مشابه به مراسم عروسی در کشورهای منطقه است. از افغانستان گرفته تا عراق و یمن، گزارش‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد جشن‌های خانوادگی بارها به صحنه مرگ تبدیل شده‌اند.

در افغانستان، یکی از اولین موارد شناخته‌شده به اواخر دسامبر ۲۰۰۱ در ولایت پکتیا بازمی‌گردد. هواپیماهای بی‌۵۲ و بی‌۱بی آمریکایی روستایی را که در آن مراسم عروسی برگزار می‌شد بمباران کردند.

گزارش‌ها حاکی از کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر است و گفته می‌شود تنها دو زن زنده ماندند. مقام‌های آمریکایی در آن زمان مدعی شدند هدف نیروهای طالبان بوده اما تحقیقات محلی خلاف آن را نشان داد.

در ماه مه ۲۰۰۲ در ولایت خوست، حمله بالگردها و هواپیماها به جشن عروسی دست‌کم ۱۰ نفر را کشت. آمریکایی‌ها گفتند که خلبان تهدید شده بود.

تیراندازی سنتی در هوا که بخشی از شادی افغان‌هاست، از سوی خلبانان به عنوان تهدید نظامی تفسیر شده بود. کمتر از دو ماه بعد، در اول ژوئیه ۲۰۰۲ در روستای کاکرک ولایت ارزگان، هواپیماهای بی‌۵۲ و ای‌سی‌۱۳۰ به مراسم عروسی حمله کردند.

آمارها از ۳۰ تا ۴۸ کشته و بیش از ۷۰ زخمی حکایت دارد. بسیاری از قربانیان زنان و کودکان بودند.

یکی از مستندترین موارد در ششم ژوئیه ۲۰۰۸ در شهرستان ده‌بالا ولایت ننگرهار رخ داد. کاروانی که عروس را به خانه داماد می‌برد مورد حمله هوایی قرار گرفت.

کمیسیون تحقیق افغانستان اعلام کرد ۴۷ نفر کشته شدند که ۳۹ نفر آنان زن و کودک بودند و خود عروس هم جان باخت. آمریکا ابتدا وجود غیرنظامیان را انکار کرد اما گزارش‌های حقوق بشری و دولت افغانستان خلاف آن را ثابت کرد.

همان سال در ولایت لغمان ۱۶ نفر در خانه محل برگزاری عروسی کشته شدند و در نوامبر ۲۰۰۸ در ولایت قندهار حدود ۳۷ غیرنظامی از جمله ۲۳ کودک قربانی شدند. در ژوئن ۲۰۱۲ در ولایت لوگر نیز ۱۸ نفر که نیمی از آنان کودک بودند در حمله به خانه عروسی جان باختند.

این یکی از معدود مواردی بود که آمریکا عذرخواهی کرد. در عراق، نوزدهم مه ۲۰۰۴ در روستای موکارادیب استان انبار نزدیک مرز سوریه، جت‌های آمریکایی به جشن عروسی حمله کردند.

۴۲ نفر کشته شدند که شامل ۱۱ زن، ۴ کودک، اعضای خانواده میزبان و حتی نوازندگان گروه موسیقی می‌شد. آمریکا ابتدا وجود عروسی را رد کرد و مدعی شد محل هدف نظامی بوده است.

تحقیقات بعدی و شهادت بازماندگان نشان داد مهمانان پس از پایان جشن در حال استراحت بوده‌اند. در یمن، دوازدهم دسامبر ۲۰۱۳ پهپاد آمریکایی ۴ موشک هل‌فایر به کاروان عروسی در نزدیکی ردا در استان البیضاء شلیک کرد.

حداقل ۱۲ مرد از خانواده عروس و داماد کشته و ۱۵ نفر زخمی شدند. مقام‌های آمریکایی گفتند شبهه‌نظامیان القاعده هدف بوده‌اند اما مقامات محلی و سازمان‌های حقوق بشری تاکید کردند قربانیان غیرنظامی بوده‌اند.

موارد دیگری نیز توسط ائتلاف سعودی با تسلیحات و حمایت آمریکا رخ داده که تلفات سنگینی به جا گذاشته است، از جمله بمباران عروسی در سپتامبر ۲۰۱۵ نزدیک مخا با بیش از ۱۳۰ کشته. گزارش‌های سازمان‌هایی مانند دیده‌بان حقوق بشر، عفو بین‌الملل و رسانه‌های تحقیقاتی نشان می‌دهد تلفات غیرنظامی در این حملات اغلب بالاتر از ارقام رسمی بوده و در برخی موارد عروس، داماد، کودکان و نوازندگان هم کشته شده‌اند.

آنچه مشترک در این حوادث است، تبدیل لحظه شادی به صحنه سوگواری است. بازماندگان بارها از جست‌وجو میان آوار برای یافتن بقایای عزیزانشان سخن گفته‌اند.

کودکان یتیم شده‌اند، عروس‌ها پیش از آغاز زندگی مشترک کشته شده‌اند و خانواده‌ها نابود گشته‌اند.