صالحی‌امیری: انگیزه اصلی گردشگر، مواجهه واقعی با فرهنگ و تمدن مقصد است

صالحی‌امیری عصر امروز شنبه ۱۱ مهر در آئین گرامیداشت روز جهانی گردشگری و هفته تهران که در کوشک باغ هنر منطقه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد برگزار شد، با اشاره به تحولات فناوری و ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در بازطراحی صنعت گردشگری، گفت: امروز بسیار درباره هوشمندسازی و دیجیتال‌سازی و نقش هوش مصنوعی در بازطراحی گردشگری سخن گفته می‌شود، اما نباید دچار این خطای تحلیلی شویم که هوش مصنوعی را جایگزین انسان، فرهنگ و تمدن بدانیم. وی افزود: فرهنگ و تمدن ما با هوش مصنوعی تعریف نمی‌شود، هوش مصنوعی ابزاری برای معرفی فرهنگ و تمدن است، نه جایگزین آن.

نباید از دریچه هوش مصنوعی به میراث‌فرهنگی و گردشگری نگاه کنیم، بلکه باید از دریچه انسان به این حوزه بنگریم. وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با بیان اینکه انگیزه اصلی گردشگر، مواجهه واقعی با فرهنگ و تمدن مقصد است، تصریح کرد: گردشگری که به ایران می‌آید، می‌خواهد با مردم، هنر، شعر، تمدن، موزه‌ها، معماری و فضاهای شهری ما آشنا شود.

وقتی گردشگر وارد مسجد جامع اصفهان می‌شود، با لایه‌های متعدد تمدنی و معماری مواجه است، در این بنا، قرن‌ها تاریخ و تحول معماری در برابر چشم او قرار دارد و این تجربه را نمی‌توان با هوش‌مصنوعی جایگزین کرد. صالحی‌امیری ادامه داد: گردشگر وقتی به شیراز و یزد می‌رود، می‌خواهد بافت تاریخی را از نزدیک لمس کند و وقتی به شمال ایران سفر می‌کند، می‌خواهد طبیعت، فرهنگ و زیست‌بوم این منطقه را تجربه کند.

بنابراین، فناوری باید در خدمت تعمیق این تجربه و روایتگری قرار گیرد، نه اینکه خود به مقصد گردشگری تبدیل شود. تهران را باید از «کلان‌شهر» به «قطب تمدنی» بازتعریف کرد وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در ادامه با تاکید بر ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی تهران گفت: تهران در ذهن بسیاری از ما به‌عنوان کلان‌شهری با سابقه‌ای کوتاه شناخته می‌شود، در حالی که یافته‌های باستان‌شناختی، تصویری کاملا متفاوت از پیشینه این جغرافیا ارائه می‌کند.

صالحی امیری با اشاره به کاوش‌های انجام‌شده در بخش‌هایی از تهران افزود: در کاوش‌های مولوی، شواهدی از سکونت و پیشینه چند هزار ساله به دست آمده و در قیطریه نیز آثاری با قدمت چند هزار ساله شناسایی شده است. بنابراین ریشه‌های تاریخی این جغرافیا به دوره‌های بسیار پیش‌تر بازمی‌گردد.

وی با بیان اینکه تهران باید در پیوند با ری و لایه‌های تاریخی پیرامون آن مورد مطالعه قرار گیرد، اظهار کرد: تهران را نمی‌توان فقط با ساختمان‌ها، برج‌های بلند و ویژگی‌های یک کلان‌شهر مدرن تعریف کرد. اگر تهران را به‌عنوان یک قطب تمدنی باور کنیم، آن‌گاه حضور گردشگر در این شهر معنا و هویت تازه‌ای پیدا خواهد کرد.

صالحی امیری با اشاره به ظرفیت‌های متنوع تاریخی و فرهنگی تهران گفت: از عودلاجان و سنگلج تا بناها و موزه‌های تاریخی، از قیطریه تا ری و دیگر پهنه‌های تاریخی، لایه‌های متعدد تمدنی در این جغرافیا وجود دارد. این تمدن در لایه‌های زمین تهران جاری است، اما تجمع جمعیتی و توسعه شهری موجب شده بخش مهمی از این ظرفیت‌ها مورد غفلت قرار گیرد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خاطرنشان کرد: تهران ظرفیت‌هایی دارد که می‌تواند گردشگر را برای روزها در خود نگه دارد. در زیر این شهر و در لایه‌های تاریخی آن، روایت‌های فراوانی نهفته است و نیازمند کاوش، پژوهش، معرفی و روایتگری بیشتری هستیم.

صالحی امیری ادامه داد: از تشکل‌ها و فعالان حوزه گردشگری در سراسر کشور می‌خواهم تصویر جدیدی از تهران را به گردشگران معرفی کنند. مشاهیر، تاریخ، فرهنگ و میراث تهران ظرفیت‌هایی هستند که باید بیشتر دیده و روایت شوند.

از رسانه ملی نیز انتظار داریم در معرفی این ظرفیت‌ها نقش مؤثرتری ایفا کند. ایران نیازمند روایتگری جدید از ظرفیت تمدنی خود است صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت بازتعریف روایت ایران در عرصه گردشگری گفت: ما نیازمند روایتگری جدیدی از ایران هستیم، زیرا با حجم عظیمی از ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی مواجهیم.

بیش از یک میلیون اثر تاریخی در این سرزمین وجود دارد و ایران از بزرگ‌ترین کانون‌های تمدنی جهان است، اما نتوانسته‌ایم این ارزش والا را آن‌گونه که باید به نسل‌های جدید منتقل کنیم و این، یکی از ضعف‌های ماست. وی افزود: امروز در میان جوانان علاقه و گرایش تازه‌ای نسبت به فرهنگ و تمدن شکل گرفته است و باید این ذائقه فرهنگی را تقویت کنیم.

مردم‌شناسی، ایران‌شناسی و تمدن‌شناسی باید به بخش مهمی از رویکرد جدید ما در حوزه میراث‌فرهنگی و گردشگری تبدیل شود. وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با بیان اینکه گردشگر فقط برای مشاهده یک بنا به ایران سفر نمی‌کند، تصریح کرد: گردشگر به ایران می‌آید تا خاطره بسازد و روایتگر ایران، مردم ایران، معماری، فرهنگ و هنر این سرزمین باشد.

بنابراین باید تجربه‌ای واقعی، عمیق و انسانی از ایران برای او خلق کنیم. وی گفت: ما وارث یک ظرفیت بزرگ تمدنی، فرهنگی و تاریخی هستیم و اگر کشور دیگری از چنین ظرفیت گسترده‌ای برخوردار بود، می‌توانست بخش مهمی از نظام اقتصادی و گردشگری خود را بر پایه آن سامان دهد.

اگر بتوانیم این ظرفیت را به‌درستی به جهان معرفی کنیم، قطعا امکان بهره‌گیری بسیار گسترده‌تر از ظرفیت‌های ایران فراهم خواهد شد. دو هزار صفحه برنامه تحول برای میراث‌فرهنگی و گردشگری تدوین شده است صالحی‌امیری با اشاره به برنامه‌های تحولی وزارت میراث‌فرهنگی اظهار کرد: برای ایجاد تحول در این حوزه، به برنامه‌ریزی جامع نیاز داریم.

در همین راستا، حدود دو هزار صفحه برنامه تحول در سطوح ملی، استانی و شهرستانی تدوین شده و در آن مشخص کرده‌ایم که در هر منطقه چه پروژه‌هایی باید مورد توجه قرار گیرد و چه اقداماتی در حوزه مرمت، حفاظت، معرفی و توسعه باید انجام شود. وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تاکید کرد: ما از این پیچ سخت عبور خواهیم کرد و مسیر توسعه را با سرعت ادامه خواهیم داد.

اراده ما و مردم ایران این است که مسیر سازندگی متوقف نشود. بیش از ۵۰۰ زیرساخت گردشگری در شرایط جنگی در یک سال به بهره‌برداری می‌رسد صالحی‌امیری با اشاره به روند توسعه زیرساخت‌های گردشگری گفت: در یک سال و در شرایط جنگی، بیش از ۵۰۰ زیرساخت گردشگری در کشور به بهره‌برداری می‌رسد و این نشان‌دهنده تداوم سازندگی در ایران است.

وی ادامه داد: این اتفاق نشان می‌دهد سرمایه‌گذار ایرانی با غیرت و شرافت ایستاده است، نه سرمایه خود را از کشور خارج کرده و نه خود از ایران رفته است. باید قدردان این سرمایه‌گذاران باشیم.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: امروز موجی از زیرساخت‌های گردشگری در کشور در حال ساخت است و این، نشانه آن است که ریل توسعه و قطار توسعه کشور در این شرایط متوقف نشده است. پشت این حرکت، شرافت ایرانی و دلبستگی و وابستگی مردم به ایران قرار دارد.

صالحی‌امیری با اشاره به آمار سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری اظهار کرد: در دو سال گذشته ۵۳۲۶ موافقت اصولی و ۷۳۶ مجوز ایجاد برای انواع تاسیسات و مصادیق گردشگری در سطح کشور صادر شده است. همچنین در سواحل شمالی و جنوبی کشور، در استان‌های بوشهر، خوزستان، گلستان، سیستان و بلوچستان، گیلان، مازندران و هرمزگان، ۸۱۶ موافقت اصولی و ۸۰ مجوز ایجاد صادر شده است.

وی افزود: در راستای توسعه فضاهای اقامتی و رفاهی با مشارکت بخش‌خصوصی، بیش از ۳۰۱۷ پروژه از انواع مصادیق گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بیش از ۱۳۰۰ همت و فرصت اشتغال بیش از ۱۰۰ هزار نفر در سراسر کشور در دست احداث است. وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ادامه داد: در هفته گردشگری نیز ۲۴۶ پروژه گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بیش از ۳۴ همت و اشتغال‌زایی مستقیم برای ۳۲۴۱ نفر تکمیل و با حضور رئیس‌جمهوری افتتاح و بهره‌برداری شد.

وی گفت: با احتساب این پروژه‌ها، از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون در مجموع ۱۴۷۱ پروژه از انواع تاسیسات گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بیش از ۱۳۲ همت و اشتغال‌زایی مستقیم برای حدود ۱۹ هزار نفر تکمیل و آماده بهره‌برداری شده و حدود سه میلیون مترمربع به سرانه گردشگری کشور افزوده شده است. مصرف فرهنگی، پیش‌شرط توسعه پایدار است صالحی‌امیری با اشاره به پیوند میان فرهنگ، گردشگری و توسعه انسانی گفت: هر انسان دو نیاز اساسی دارد، یکی نیاز مادی و دیگری نیاز معنوی و معرفتی.

مصرف فرهنگی یکی از مهم‌ترین نیازهای جامعه است و جامعه‌ای که از مصرف فرهنگی محروم شود، نمی‌تواند مسیر توسعه را به‌درستی طی کند. وی افزود: نقطه آغاز توسعه، انسان توسعه‌یافته است.

اگر انسان توسعه یابد، سایر اجزای توسعه نیز امکان رشد پیدا می‌کنند. از این منظر، گردشگری و میراث‌فرهنگی با هویت، آگاهی، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی مردم ارتباط مستقیم دارند.

«تفکیک و تجزیه ملت» در برابر مسئولیت جمعی ایرانیان وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همچنین با اشاره به تجربه همدلی و مسئولیت جمعی مردم ایران گفت: ایرانیان در مقاطع مختلف مسئولیت جمعی خود را نشان داده‌اند و امروز نیز نیازمند صدای واحد هستیم. تفرقه، عامل آسیب به ملت ایران است.

وی با قدردانی از برگزارکنندگان بیش از یک‌هزار و ۱۰۰ رویداد در هفته گردشگری اظهار کرد: از همه کسانی که برای برگزاری این رویدادها تلاش کردند، قدردانی می‌کنم. در بوشهر نیز جشن زیبایی از اقوام، زبان‌ها، گویش‌ها و زیست‌های متفاوت برگزار شد و این اتفاق می‌تواند نقطه آغازی برای تقویت سرمایه اجتماعی و فرهنگی کشور باشد.

صالحی‌امیری تاکید کرد: فراموش نکنیم که اگر امروز در کنار یکدیگر احساس امنیت می‌کنیم، به دلیل داشتن سرنوشت مشترک است. ملت ایران یک سرنوشت مشترک دارد و هر اقدامی که به‌صورت آگاهانه یا ناآگاهانه در جهت تفکیک و تجزیه این ملت صورت گیرد، به منافع ملی آسیب می‌زند.

وی گفت: امروز باید با اتکا به ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و تمدنی ایران، روایت تازه‌ای از کشور ارائه کنیم، روایتی که در آن انسان، فرهنگ و تمدن در مرکز قرار دارد و فناوری، سرمایه و ابزار تقویت این روایت است. مسیر توسعه کشور با وجود همه دشواری‌ها ادامه دارد و اراده ملت ایران بر عبور از این پیچ سخت و ادامه مسیر سازندگی کشور است‌.

محسنی‌بندپی: هوش مصنوعی نبض بازار گردشگری را در دست گرفته است انوشیروان محسنی‌بندپی معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تاکید بر تغییر جایگاه گردشگری در اقتصاد و بازار جهانی گفت: نگاه سنتی دیگر نمی‌تواند بازار گردشگری را مدیریت کند و امروز هوش مصنوعی در حال تصمیم‌گیری برای برندها و در دست گرفتن نبض بازار است. همایش «اشتغال و کارآفرینی با اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی در گردشگری» با حضور معاونان و مدیران وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، استادان دانشگاه، کارآفرینان و فعالان بخش‌خصوصی، امروز شنبه ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵ در سالن آمفی‌تئاتر وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد، نشستی که در آن ضرورت بازآرایی الگوهای اشتغال، تقویت تاب‌آوری کسب‌وکارها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی در صنعت گردشگری مورد تاکید قرار گرفت.

نگاه سنتی دیگر نمی‌تواند بازار گردشگری را مدیریت کند انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در این همایش با اشاره به نقش چنین نشست‌هایی در معرفی ظرفیت‌های گردشگری به جامعه گفت: برگزاری این نشست‌ها می‌تواند در شناساندن گردشگری به مردم و تبیین ظرفیت‌های این صنعت تاثیر بزرگی داشته باشد. او با اشاره به تحولات بنیادین بازار گردشگری افزود: جایگاه گردشگری در عصر امروز تغییر کرده است و نگاه سنتی نمی‌تواند بازار را مدیریت کند.

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ادامه داد: در شرایط جدید، هوش مصنوعی برای برندها تصمیم‌گیری می‌کند و نبض بازار را در دست گرفته است، ازاین‌رو لازم است صنعت گردشگری نیز متناسب با این تحول، الگوهای خود را بازطراحی کند. محسنی‌بندپی با اشاره به رویکرد سازمان جهانی گردشگری در این زمینه گفت: سازمان جهانی گردشگری، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی را در بازطراحی گردشگری مورد توجه قرار داده و این موضوع را به‌عنوان شعار سال مطرح کرده است.

حفظ اشتغال نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و پرهیز از تصمیم‌های لحظه‌ای است سیدمالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیز در این نشست با اشاره به شرایط کسب‌وکارها و تأثیر بحران‌ها بر بازار کار گفت: یکی از چالش‌های اصلی ما منابع مالی است، اما همه موضوع به منابع مالی محدود نمی‌شود. او با تاکید بر ضرورت صیانت از اشتغال موجود افزود: در شرایط کنونی، حفظ اشتغال اهمیت ویژه‌ای دارد و نمی‌توان با دستورهای لحظه‌ای پیش رفت.

حسینی با بیان اینکه اقتصاد کشور به توانمندی‌هایی دست یافته است، تصریح کرد: اکنون ناچاریم برای شرایط پیش‌رو برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشیم. او تقویت شرکت‌های بزرگ و توجه هم‌زمان به اشتغال‌های خرد را از محورهای مهم سیاست‌گذاری در حوزه اشتغال عنوان کرد و افزود: تقویت شرکت‌های بزرگ و توجه به اشتغال خرد، از مجموع فعالیت‌های مهم ماست.

معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ادامه گفت: ما به دنبال برنامه اقدام هستیم و اتصال ظرفیت‌های خالی و هم‌افزا به یکدیگر نیز یکی از مسیرهای رسیدن به این هدف است. حسینی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: در هوش مصنوعی ظرفیتی وجود دارد که می‌تواند کمک خوبی به این حوزه داشته باشد.

گردشگری می‌تواند بستری برای اشتغال و تثبیت حکمرانی باشد مجتبی امیری، دانشیار و رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران، نیز در این همایش با تاکید بر پیوند میان اشتغال و گردشگری گفت: اشتغال و گردشگری دو موضوع مهم هستند و گردشگری زمینه مناسبی برای ایجاد اشتغال و تثبیت حکمرانی است. او با اشاره به مؤلفه‌های مؤثر بر توسعه گردشگری ادامه داد: رفاه اجتماعی، عدالت و آزادی همگی در گرو تعلیم و تربیت هستند و این مؤلفه‌ها می‌توانند زمینه‌ساز جذب گردشگر باشند.

رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران با تاکید بر ضرورت نگاه واقع‌بینانه به تحولات پیش‌رو گفت: واقع‌بینی، لازمه تاب‌آوری است. امیری افزود: نوسازی و توسعه کشورهای منطقه نیز از مسیر سیاحان و گردشگران ایجاد می‌شود و از این منظر، گردشگری با فرآیندهای توسعه، تعاملات اجتماعی و مناسبات میان ملت‌ها ارتباط دارد.

او با تاکید بر ضرورت تقویت گردشگری دو سویه گفت: هم به جهانگردی ایرانی‌ها نیاز داریم و هم باید زمینه گردشگری خارجی‌ها در ایران فعال شود. امیری همچنین بر ضرورت استمرار گفت‌وگو میان دولت، دانشگاه و فعالان اقتصادی تاکید کرد و گفت: به چنین نشست‌هایی نیاز داریم تا بتوانیم به کنش‌های جمعی اثرگذار دسترسی پیدا کنیم.

گردشگری در آستانه دگرگونی است سیدمصطفی فاطمی، مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، این همایش را حلقه پیوند میان وزارت میراث‌فرهنگی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دانست و گفت: این همایش پیوندی میان وزارت کار و وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است. او با اشاره به مسیر شکل‌گیری تسهیلات کارآفرینی در حوزه گردشگری افزود: سال‌ها از تسهیلات کارآفرینی در حوزه گردشگری محروم بودیم و این مسیر با مدد و کمک کارآفرینان به حرکت درآمده است.

فاطمی با اشاره به تغییر الگوی فعالیت کسب‌وکارها در عصر دیجیتال ادامه داد: گردشگری داخلی در شرایط سختی قرار دارد و به‌تازگی تعدادی از کسب‌وکارها دوباره فعال شده‌اند، اما در همین شرایط، فعالیت کسب‌وکارهای دیجیتال افزایش یافته و کسب‌وکارهای سنتی کم‌کارتر شده‌اند. مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی با اشاره به ورود هوش‌مصنوعی به فرآیندهای تصمیم‌گیری در صنعت گردشگری گفت: مدتی است در صنعت گردشگری دچار دگرگونی شده‌ایم، چراکه فضای هوش مصنوعی وارد تصمیم‌گیری‌های ما شده است و فردی که با این فضا آشنا نباشد، نمی‌تواند کسب‌وکار خود را توسعه دهد.

او با تاکید بر ضرورت بازتعریف مزیت رقابتی در صنعت گردشگری افزود: گردشگری صنعت تفاوت است، تفاوتی که باعث بقا می‌شود. فعالان گردشگری باید بدانند در شرایط حساس چگونه کسب‌وکار خود را متناسب با شرایط تغییر دهند.

بحران‌ها در کنار تلخی‌ها، پنجره‌هایی برای دیدن راه‌های جدید می‌گشایند مسعود بیگی، مدیرکل دفتر نظارت و هماهنگی طرح‌های کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیز با اشاره به ظرفیت‌های نهفته در شرایط بحرانی گفت: در بحران‌ها، در کنار تلخی‌ها، پنجره‌هایی رو به ما گشوده می‌شود که در شرایط عادی آنها را نمی‌بینیم. او ادامه داد: امروز شرایط به گونه‌ای پیش می‌رود که برای مسائل جدید، پاسخ‌های قبلی دیگر جواب نمی‌دهد.

مدیرکل دفتر نظارت و هماهنگی طرح‌های کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به شرایط متفاوت ایجادشده در جنگ اخیر افزود: در جنگ اخیر با وضعیت متفاوتی روبه‌رو شدیم که کاهش تعداد شاغلان یکی از آنها بود، اما در کنار همه سختی‌ها می‌دانستیم که می‌توان راه بهتری پیدا کرد. بیگی با تاکید بر ضرورت عبور از راه‌حل‌های تک‌بعدی گفت: مسائل موجود با هزاران پاسخ حل می‌شوند، نه با یک پاسخ مشخص.

او افزود: ما نیز اکوسیستم‌های مرتبط با اشتغال را کوچک کردیم و تلاش کردیم اشتغال‌های کوچک را وسعت دهیم. اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی؛ محور گفت‌وگو درباره آینده اشتغال گردشگری در ادامه این همایش، پنل‌هایی با موضوع «اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، فرصت‌ها و تهدیدها در اشتغال گردشگری»، «تجربه‌ها و راهکارهای کارآفرینان و نهادها برای توسعه کارآفرینی بخش گردشگری» و «سیاست‌گذاری دولت و حکمرانی برای تاب‌آوری و توسعه اشتغال بخش گردشگری» برگزار شد.

در این نشست، فعالان بخش‌خصوصی، مدیران دولتی و صاحب‌نظران حوزه گردشگری و اشتغال، درباره ظرفیت‌های اقتصاد دیجیتال، الزامات ورود هوش مصنوعی به کسب‌وکارهای گردشگری، راهکارهای افزایش تاب‌آوری بنگاه‌ها و ضرورت بازآرایی سیاست‌های اشتغال در این صنعت به تبادل نظر پرداختند. رونمایی از سه اثر تخصصی در حوزه حکمرانی هوشمند و فناوری گردشگری در پایان این همایش، از سه عنوان کتاب «حکمرانی هوشمند مقاصد گردشگری»، «بلاکچین در هتلداری و گردشگری» و «هوش مصنوعی برای فناوری هوشمند» رونمایی شد.