جنگ ایران، رونق تولید نفت و گاز در قاره آمریکا را شتاب داد
جنگ دونالد ترامپ در ایران، رونق تولید و صادرات نفت و گاز را در قاره آمریکا به راه انداخته است؛
فایننشال تایمز نوشت: کشورهایی از کانادا تا آرژانتین شاهد افزایش سرمایه‌گذاری و تولید هستند؛ زیرا خریداران برای جایگزینی عرضه ازدست‌رفته در پی اختلال در تنگه هرمز، به‌سرعت به دنبال منابع جدید می‌روند. جنگ دونالد ترامپ در ایران، رونق تولید و صادرات نفت و گاز را در قاره آمریکا به راه انداخته است؛ زیرا مشتریان در بحبوحه افزایش این آگاهی که اختلال در خاورمیانه ممکن است طولانی شود، برای تأمین منابع قابل‌اتکا با یکدیگر رقابت می‌کنند.
بر اساس داده‌های شرکت مشاوره انرژی «رایستاد انرژی»، کشورهای آمریکای شمالی و جنوبی در سال جاری به رکوردهای تازه‌ای در تولید دست یافته‌اند و پیش‌بینی می‌شود مجموع تولید این دو منطقه در فاصله دو سال منتهی به دسامبر ۲۰۲۶، ۱۰ درصد افزایش یابد. انتظار می‌رود ونزوئلا و سورینام پس از موجی از سرمایه‌گذاری شرکت‌های نفتی غربی، تولید خود را به‌شدت افزایش دهند.
تولید نفت آمریکا نیز در حال رشد است و صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی، از جمله گازوئیل، به اروپا، آسیا و اقیانوسیه ۱۵ درصد افزایش یافته است. هفت ماه پس از آغاز جنگ، بخش‌هایی از قاره آمریکا، به‌ویژه ونزوئلا و آرژانتین، در حال تبدیل شدن به همان چیزی هستند که ترامپ در نظر داشت؛ یعنی تحقق سیاستی که او آن را «دکترین دانرو» نامیده است.
این دکترین بر ایجاد حوزه نفوذی تحت رهبری آمریکا با منابع عظیم انرژی تأکید دارد؛ حوزه‌ای که بتواند در برابر دیگر مراکز قدرت جهانی در حوزه انرژی، از جمله خاورمیانه، موازنه ایجاد کند. بازارهای جهانی در پی حملات به زیرساخت‌های نفتی و نفتکش‌ها در تنگه هرمز، بیش از دو میلیارد بشکه نفت خام را از دست داده‌اند.
اختلال در خاورمیانه موجب افزایش طولانی‌مدت قیمت نفت، گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) و فرآورده‌های نفتی شده است. همچنین مشتریان و سرمایه‌گذاران را به متنوع‌سازی منابع تأمین، از طریق امضای قراردادهای عرضه و افزایش سرمایه‌گذاری در قاره آمریکا، سوق داده است.
تحلیلگران می‌گویند رونق نفت و گاز در حال متحول کردن اقتصادهای آمریکای جنوبی است و جایگاه قاره آمریکا را به‌عنوان وزنه‌ای در برابر خاورمیانه بیش از پیش تقویت می‌کند. به گفته آنان، قاره آمریکا نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین عرضه ارزان‌قیمت خاورمیانه شود، اما در حال تعدیل قیمت‌های جهانی است و در آینده قدرت اوپک برای تعیین قیمت‌ها را محدود خواهد کرد.
دانیل یرگین، نایب‌رئیس مؤسسه اس‌اندپی گلوبال و نویسنده کتاب «جایزه: تلاش حماسی برای نفت، پول و قدرت»، گفت: «حتی کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز برای متنوع‌سازی منابع خود، به دنبال سرمایه‌گذاری در قاره آمریکا خواهند بود.» او افزود: «این اختلال در حال برهم زدن زنجیره‌های تأمین و ایجاد الگوهای جدید توسعه منطقه‌ای در حوزه انرژی است.» شراینر پارکر، تحلیلگر رایستاد انرژی، گفت: «افزایش تولید در نیم‌کره غربی، اختیار کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، به‌ویژه عربستان سعودی، برای تعیین قیمت‌ها در میان‌مدت را از آنها گرفته است. ونزوئلا، آرژانتین، گویان، آمریکا و کانادا همگی در این روند نقش خواهند داشت.» آرژانتین؛ یکی از بزرگ‌ترین برندگان تغییر موازنه انرژی آرژانتین یکی از بزرگ‌ترین بهره‌مندان این تغییر است؛ زیرا یک دهه توسعه در یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نفت شیل جهان، موسوم به «واکا موئرتا»، اکنون در حال به ثمر نشستن است.
خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین و متحد ترامپ، فعالانه در تلاش بوده است تا سرمایه‌گذاری شرکت‌های نفتی را به کشورش جذب کند. افزایش سریع تولید نفت به رشد صادرات کل آرژانتین کمک کرده و بر اساس داده‌هایی که روز دوشنبه از سوی سازمان ملی آمار این کشور منتشر شد، ارزش صادرات این کشور در ماه سپتامبر برای نخستین بار از ۱۰ میلیارد دلار فراتر رفت.
شرکت توتال‌انرژیز در همین ماه اعلام کرد که ۱۰ میلیارد دلار در پروژه‌های جدید فراساحلی آرژانتین و توسعه طرح‌های موجود گاز در خشکی این کشور سرمایه‌گذاری خواهد کرد. در ماه اوت نیز هارولد هم، غول صنعت نفت شیل آمریکا و از حامیان سرشناس ترامپ، از آغاز یک برنامه چندمیلیارددلاری حفاری در میدان واکا موئرتا خبر داد.
هم به فایننشال تایمز گفت: «به نظر من، وجود یک منبع متوازن‌کننده در برابر عرضه نفت خاورمیانه، برای امنیت انرژی جهان اهمیت بسیار زیادی دارد. فکر می‌کنم سرمایه‌گذاری شرکت‌های آمریکایی در آمریکای جنوبی و افزایش تولید در آنجا، در آینده به نفع آمریکا خواهد بود.» شورون یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران خارجی در آرژانتین است و طی تنها سه سال، تولید نفت خام خود را در میدان نفت شیل اِل تراپیال از پنج هزار به ۴۰ هزار بشکه معادل نفت در روز رسانده است.
شورون قصد دارد طی ۱۰ سال آینده ۱۳.۸ میلیارد دلار در اِل تراپیال سرمایه‌گذاری کند و تولید خود را در آرژانتین سه برابر سازد. این شرکت همچنین در دو پروژه دیگر در آرژانتین سهم دارد، اما اپراتور آنها نیست.
آنا سیموناتو، مدیر شورون در آرژانتین، گفت درگیری خاورمیانه پیام روشنی درباره اهمیت تنوع‌بخشی راهبردی به منابع انرژی ارسال کرده است. او افزود: «به همین دلیل است که آرژانتین در حال تبدیل شدن به بازیگری مهم در سبد جهانی سرمایه‌گذاری‌های انرژی است.
مناطقی مانند کانادا و دیگر نقاط نیز به‌عنوان گزینه‌هایی امیدوارکننده در حال ظهور هستند.» ماه گذشته، بانک صادرات و واردات آمریکا از اختصاص هفت میلیارد دلار تأمین مالی برای کمک به توسعه بخش انرژی و مواد معدنی حیاتی آرژانتین خبر داد. کانادا؛ مقصدی امن‌تر برای سرمایه‌گذاران واشنگتن با بازداشت نیکلاس مادورو، رهبر پیشین ونزوئلا، در ماه ژانویه و دعوت از شرکت‌های بین‌المللی نفتی برای سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری با هدف احیای تولید این کشور تا سطح اوج پیش از دوره سوسیالیستی، یعنی سه میلیون بشکه در روز، به بخش نفت ونزوئلا رونق بخشیده است.
تولید نفت ونزوئلا از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، شرکت شل، بی‌پی و مجموعه‌ای از شرکت‌های دیگر توافق‌های اولیه‌ای با کاراکاس امضا کرده‌اند.
شورون نیز متعهد شده است طی پنج سال هفت میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کند تا تولید خود را بیش از دو برابر کرده و به حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز برساند. سرمایه‌گذارانی که به دنبال مقصدی کم‌ریسک‌تر در قاره آمریکا هستند، کانادا را انتخاب می‌کنند.
کانادا چهارمین تأمین‌کننده بزرگ نفت خام در جهان است و دولت این کشور به رهبری مارک کارنی، نخست‌وزیر، قصد دارد آن را به یک «ابرقدرت انرژی» تبدیل کند. بر اساس نظرسنجی مؤسسه ATB Cormark Capital Markets، نزدیک به چهار پنجم سرمایه‌گذاران نهادی اعلام کرده‌اند که محدودیت در صادرات نفت خام و گاز طبیعی مایع‌شده از خاورمیانه، تمایل آنها را برای سرمایه‌گذاری در شرکت‌های انرژی کانادا افزایش داده است.
ماه گذشته، کنسرسیومی به رهبری شرکت شل از سرمایه‌گذاری بیش از ۲۰ میلیارد دلاری برای دو برابر کردن ظرفیت تولید مجموعه ال‌ان‌جی کانادا خبر داد؛ تأسیساتی در ساحل غربی استان بریتیش کلمبیا که قرار است سالانه حداکثر ۲۸ میلیون تن گاز طبیعی مایع‌شده صادر کند. بر اساس نظرسنجی سرمایه‌گذاران، اکنون انتظار می‌رود دو پروژه شاخص دیگر نیز چراغ سبز دریافت کنند: پروژه گاز طبیعی مایع‌شده «کسی لیسیمز» و خط لوله‌ای که روزانه حداکثر یک میلیون بشکه نفت خام را از آلبرتا به ساحل غربی کانادا منتقل خواهد کرد تا از آنجا به آسیا صادر شود.
افزایش پیش‌بینی‌شده تولید نفت شیل آمریکا در آمریکا، شرکت مشاوره‌ای وود مکنزی به دلیل تداوم درگیری ایران، افزایش سریع تولید را پیش‌بینی می‌کند. این شرکت اعلام کرده است که تا دسامبر ۲۰۲۷، تولید نفت شیل آمریکا به حدود ۱۱.۸ میلیون بشکه در روز خواهد رسید؛ رقمی که تقریباً یک میلیون بشکه در روز بیشتر از سطح تولید پیش از آغاز جنگ است.
پارکر از رایستاد انرژی گفت جنگ ایران اهمیت دسترسی مطمئن به منابع را برای مشتریان جهانی بیش از پیش آشکار کرده است. او افزود: «در دنیای جدید امروز، جغرافیا می‌تواند به اندازه زمین‌شناسی اهمیت داشته باشد و حاشیه اقیانوس اطلس از این روند منتفع خواهد شد.»