محمد خاتمی: چین از هر چیزی که مانع قدرت اقتصادی‌اش شود، اجتناب می‌کند/ این کشور جایگاه قدرت نخست جهان را دنبال می‌کند
ما نیز از این سرمایه‌گذاری خود گذشتیم، زیرا تنها هدف تبدیل‌شدن چین به یک قدرت اقتصادی را دنبال می‌کنیم و از هر امری که مانع از تحقق این هدف شود، اجتناب می‌کنیم».
محمد خاتمی گفت: «نظم موجود جهانی، نظم ظالمانه‌ای است، اما باید آن را به‌عنوان یک واقعیت ببینیم و برای تأمین منافع خودمان، در درون این نظم فعالیت کنیم؛ مانند همان کاری که چین می‌کند و به قدرت دوم جهان تبدیل شده و هدف رسیدن به جایگاه قدرت نخست جهان را دنبال می‌کند.» نشست تخصصی بنیاد باران با حضور محمد خاتمی، رئیس دولت‌های هفتم و هشتم، برگزار شد. خاتمی در این نشست با اشاره به تفاوت میان پذیرش نظم لیبرال به‌عنوان یک واقعیت جهانی و تلقی آن به‌عنوان راه نجات بشریت، تأکید کرد که با وجود انتقاد به نظم موجود جهانی، باید برای تأمین منافع ملی در چارچوب واقعیت‌های بین‌المللی و با همکاری نهادهای جهانی فعالیت کرد.
محمد خاتمی در این نشست اظهار کرد: «تفاوت وجود دارد بین اینکه ما نظم لیبرال را به‌عنوان یک واقعیت ببینیم و آن را به‌صورت دوفاکتو (غیررسمی) بپذیریم و اینکه نظم لیبرال را به‌عنوان راه نجات بشریت ببینیم.» وی افزود: «بسیاری در جهان، لیبرالیسم را قبول دارند، اما در عین حال، مشی سوسیالیستی را دنبال می‌کنند. نظم موجود جهانی، نظم ظالمانه‌ای است، اما باید آن را به‌عنوان یک واقعیت ببینیم و برای تأمین منافع خودمان، در درون این نظم فعالیت کنیم؛ مانند همان کاری که چین می‌کند و به قدرت دوم جهان تبدیل شده و هدف رسیدن به جایگاه قدرت نخست جهان را دنبال می‌کند.» رئیس دولت‌های هفتم و هشتم در بخش دیگری از سخنان خود به تأسیسات هسته‌ای اصفهان اشاره کرد و با تأکید بر فعالیت صلح‌آمیز این مجموعه، از تجربه تعامل با چین برای راه‌اندازی آن سخن گفت.
خاتمی اظهار کرد: «ما تأسیساتی را در اصفهان داریم که عمده کار آن، تبدیل اورانیوم به سوخت کارخانه‌های انرژی اتمی است و کاملاً در راستای صلح‌آمیز فعالیت می‌کند. اولین طراح این تأسیسات، چینی‌ها بودند که حدود ۵۰۰ میلیون دلار هم بر روی آن سرمایه‌گذاری کرده بودند.
این پروژه تقریباً متوقف شده بود.» وی ادامه داد: «من در زمان ریاست‌جمهوری خودم، سه ملاقات با جیانگ زمین، رئیس‌جمهور وقت چین داشتم و در هر سه مورد، پیشنهاد دادم که برای فعالیت این کارخانه کمک کنند. آقای زمین اما به من می‌گفت که «دست از این پروژه بردارید؛ ما نیز از این سرمایه‌گذاری خود گذشتیم، زیرا تنها هدف تبدیل‌شدن چین به یک قدرت اقتصادی را دنبال می‌کنیم و از هر امری که مانع از تحقق این هدف شود، اجتناب می‌کنیم».
» خاتمی با اشاره به پیامدهای این تصمیم چین برای ایران گفت: «البته این کار چین یک مزیت هم برای ما داشت و آن اینکه باعث شد ما روی پای خودمان بایستیم و با توان خودمان، آن تأسیسات را که در حملات اخیر بمباران شد، به بهره‌برداری برسانیم.» تأکید خاتمی بر توسعه، مبارزه با فقر و توجه به اصول سوسیالیسم رئیس دولت‌های هفتم و هشتم در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت توجه به ارزش‌ها و توسعه اقتصادی، مبارزه با فقر را از اولویت‌های مهم دانست و تصریح کرد که انتقاد از نظم لیبرال جهانی به معنای ضرورت پذیرش آن به‌عنوان تنها راه نجات نیست. وی گفت: «ما باید ارزش‌ها را مورد احترام قرار دهیم.
حتماً باید به توسعه توجه ویژه داشته باشیم و با فقر مبارزه کنیم، اما اکنون خیلی‌ها هستند که با نظم موجود در جهان مخالف‌اند.» خاتمی با اشاره به سابقه انتقادها از نظم لیبرال افزود: «انتقاد به نظم لیبرال، مسئله‌ای است که از حدود ۱۹۳۰ مطرح شد. ما می‌توانیم به نظم جهانی انتقاد داشته باشیم.
این‌طور نیست که بگوییم راه نجات ما، پذیرش نظم لیبرال است.» وی همچنین با اشاره به توجه برخی اقتصاددانان به اصول سوسیالیسم اظهار کرد: «امروز حتی بسیاری از اقتصاددانان، بر درست‌بودن یک سری از اصول سوسیالیسم از جمله «مشارکت» و «تعاون» تأکید می‌کنند. » خاتمی در پایان تأکید کرد که در کنار توجه به ارزش‌ها، توسعه و مبارزه با فقر و همچنین انتقاد از ساختارهای ناعادلانه جهانی، باید واقعیت‌های موجود در نظام بین‌الملل را در نظر گرفت و برای تأمین منافع کشور با نهادهای جهانی همکاری کرد.
وی گفت: «با این وجود، باید طبق موازین موجود، برای تأمین مصالح خودمان، با نهادهای جهانی کار کنیم.»