تعبیر ایندیپندنت از «برزخ خطرناک» در تنگه هرمز؛ تداوم التهاب برای اقتصاد جهانی ویرانگر است
کارشناسان به ایندیپندنت گفته‌اند که تداوم آشفتگی در تنگه هرمز، یعنی گذرگاهی که یک-پنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی دریابُرد از آن عبور می‌کند، تاثیری ویرانگر بر اقتصاد جهان خواهد گذاشت.
ایندیپندنت در این گزارش آورده است: زمانی که دونالد ترامپ(رئیس جمهوری آمریکا) و بنیامین نتانیاهو(نخست وزیر رژیم صهیونیستی) در ۲۸ فوریه وارد جنگی(خودخواسته) علیه ایران شدند، برنامه‌ای که به آن امید داشتند، این بود که عملیاتی نظامی با دامنه محدود را آغاز و حکومت ایران را ظرف دو هفته سرنگون و سپس بلافاصله اعلام پیروزی کنند(!) با این حال، اکنون که درگیری‌ها به هشتمین ماه خود نزدیک می‌شود، برزخی نگران‌کننده پدیدار شده است. مذاکرات همچنان در بن‌بست قرار دارد و قیمت نفت نیز سرسختانه بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است؛ تحولی که زمانی بازارها را به وحشت می‌انداخت، حالا واکنش چندانی را برنمی‌انگیزد.
ایندیپندنت در حالی از بن‌بست مذاکرات می‌گوید که سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران دیروز در سخنرانی خود در پنجاه‌ودومین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی در بغداد، تاکید کرد که باز نگه داشتن مسیر گفتگو میان ما نشانه ضعف نیست، بلکه یک مسئولیت است. منشور سازمان ما بر اصولی استوار است که بازتاب‌دهنده اصول منشور ملل متحد است: برابری حاکمیتی، تمامیت ارضی، عدم مداخله در امور داخلی، حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات، و پرهیز از تهدید یا توسل به زور.
این اصول متعلق به هیچ کشور یا گروهی از کشورها نیست. این اصول از همه ما حفاظت می‌کنند اما چنانچه به‌صورت گزینشی اجرا شوند، ارزش خود را از دست می‌دهند.
ایران نسبت به حقوق بین‌الملل، منشور ملل متحد و دیپلماسی پایبند و ثابت‌قدم بوده است. در دو سال گذشته، ما به پیگیری دیپلماسی ادامه دادیم.
به گفته عراقچی «آمریکا مسیر مخالف را برگزید: تجاوز، تهدید، ترور و جنگ اقتصادی، با بی‌اعتنایی آشکار به حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد. حدود پنج هزار نفر، از جمله صدها زن و کودک در جریان تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به شهادت رسیدند.» ایندیپندنت در ادامه می‌نویسد: تنگه هرمز که تهران در ابتدای جنگ عملا آن را مسدود کرد، اکنون ملتهب‌ترین دوره خود را از زمان شروع درگیری‌ها تجربه می‌کند.
طی ۱۰ روز گذشته، نفتکش‌ها هدف حملات پهپادی و موشکی بی‌سابقه‌ای قرار گرفته‌اند. دونالد ترامپ با هدف پایین آوردن قیمت نفت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، ناچار به لغو تحریم‌های روسیه شده تا در بحبوحه افزایش شدید هزینه‌های سوخت، صادرات گازوئیل این کشور به بازار جهانی راه یابد.
کارشناسان به ایندیپندنت گفته‌اند که تداوم آشفتگی در تنگه هرمز، یعنی گذرگاهی که یک-پنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی دریابُرد از آن عبور می‌کند، تاثیری ویرانگر بر اقتصاد جهان خواهد گذاشت. تثبیت قیمت نفت در کانال ۱۰۰ دلار زمانی که قیمت نفت برای نخستین بار به ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید، بلافاصله به تیتر نخست رسانه‌های سراسر جهان بدل شد.
کارشناسان درباره وقوع یک بحران جهانی انرژی هشدار دادند که پیامدهای آن به اقتصادها، هزینه‌های زندگی و همه‌چیز، از مواد غذایی گرفته تا دارو، سرایت خواهد کرد. داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا حاکی از آن است که در ۲۷ فوریه(یک روز قبل از شروع جنگ) قیمت نفت خام برنت به‌طور متوسط حدود ۶۵ تا ۷۰ دلار در هر بشکه بود.
با آغاز درگیری‌ها، قیمت‌ها به بیش از ۱۰۰ دلار جهش کرد و حتی در مقطعی به ۱۲۰ دلار رسید. به‌رغم وقفه کوتاه در ماه جولای، پس از توافق موقت صلح(که در ادامه با عدم پایبندی آمریکا به یادداشت تفاهم) فروپاشید، قیمت نفت در بخش عمده‌ای از سه‌ماهه گذشته بالاتر از ۱۰۰ دلار باقی مانده است.
نیل کویلیام، کارشناس سیاست انرژی، ژئوپلیتیک و روابط خارجی در اندیشکده «چتم‌هاوس»، می‌گوید که «نباید تثبیت قیمت نفت در محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه را با ثبات اشتباه گرفت. بازارها تا حدی خود را با پیش‌بینی‌ناپذیر بودن شرایط وفق داده‌اند، اما خطرات بنیادی همچنان جدی هستند.» شرکت «Kpler/ کپلر» مدعی شده که میانگین جریان نفت صادراتی از این منطقه در ماه گذشته به ۱۵.۵ میلیون بشکه در روز رسیده بود که بالاترین میزان از زمان آغاز جنگ محسوب می‌شد.
به گفته این شرکت، با این حال، در پی تشدید تنش، این رقم بار دیگر به‌شدت کاهش یافت؛ به طوری که در ۱۱ اکتبر تنها ۲.۹ میلیون بشکه نفت از منطقه عبور کرد که پایین‌ترین میزان در ماه جاری بود. کویلیام دراین‌باره گفت: با توجه به منابع نظامی گسترده مورد نیاز برای تامین امنیت کشتیرانی، شمار زیاد کشتی‌های درگیر و هزینه‌های بالای بیمه و عملیات، بازگشت جریان نفت را نه راه‌حلی پایدار، بلکه باید تسکینی موقت دانست.
وی اضافه کرد: اکنون نگرانی اصلی کمتر درباره جو روانی بازار و بیشتر به عرضه فیزیکی نفت مربوط می‌شود. مادامی که مخاطرات در تنگه هرمز و باب‌المندب ادامه داشته باشد، صادرات نفت خلیج فارس همچنان با تهدیدی موثق روبه‌رو خواهد بود.
به گفته وی، «این موضوع نه‌تنها برای منطقه، بلکه برای اقتصاد جهانی که همچنان در برابر اختلال در یکی از مهم‌ترین کریدورهای انرژی جهان بسیار حساس است، اهمیت زیادی دارد.» کویلیام با اشاره به آنچه تغییر تدریجی ماهیت حملات در پیرامون تنگه هرمز خوانده است، توضیح داد: این حملات پرتکرارتر و از نظر جغرافیایی گسترده‌تر شده‌اند و تاکتیک‌های متنوع‌تری در آنها مورد استفاده قرار می‌گیرد. به نوشته ایندیپندنت، مسیر عبور از تنگه تا حدی خطرناک شده است که طبق گزارش‌ها به ناخدای کشتی‌ها برای عبور از این آبراه حیاتی، ماهانه ۱۰۰ هزار دلار پرداخت می‌شود.
تاثیر شدید جنگ بر غذا، سوخت و اقتصاد یکی از مقامات مسئول نظارت بر طرح انتقال کود شیمیایی از تنگه هرمز به رویترز گفته است که عدم دستیابی (طرفین درگیر) به توافق بر سر طرحی مورد حمایت سازمان ملل متحد برای عبور کود از این آبراه، می‌تواند در بخش‌هایی از آسیا و آفریقا به بحران امنیت غذایی منجر شود. آلوارو لاریو، رئیس صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی سازمان ملل متحد به رویترز گفته است که «اکنون پیامدهای اختلال اولیه ناشی از مسدودشدن تنگه هرمز رفته‌رفته آشکار می‌شود.» به گفته وی، «اختلال در انتقال محموله‌های کود شیمیایی و افزایش هزینه حمل‌ونقل سوخت، ناشی از اختلال تردد در تنگه هرمز، در کنار پدیده اقلیمی "ال‌نینو" و اختلال در عرضه گندم از دریای سیاه، هزینه‌ها را در سراسر زنجیره تامین مواد غذایی افزایش داده است.» افزون بر این، صندوق بین‌المللی پول با انتشار هشداری اعلام کرد که تداوم جنگ در خاورمیانه و اختلال‌های بیشتر در تولید انرژی، مسیرهای کشتیرانی یا زیرساخت‌های حیاتی، بزرگ‌ترین تهدید برای اقتصادهای خاورمیانه و آسیای مرکزی به شمار می‌روند.
