بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای برای پایش اعماق اقیانوس‌ها و پهنه‌های آبی کشور

این تفاهم‌نامه به امضای نادر مکاری یامچی، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، و علی مهدی‌نیا، رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، رسید. بر اساس مفاد این تفاهم‌نامه، دو مجموعه در زمینه توسعه و به‌کارگیری تصاویر ماهواره‌ای، داده‌های سنجش از دور، خدمات فضایی، سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فناوری‌های نوین در مطالعات، پایش، تحلیل و تصمیم‌سازی مرتبط با محیط‌های دریایی، ساحلی و جوی همکاری خواهند کرد.

پایش و تحلیل تغییرات خط ساحلی، فرسایش و رسوب‌گذاری ساحل، تغییرات پهنه‌های آبی، مناطق ساحلی و اکوسیستم‌های دریایی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای از جمله محورهای اصلی این همکاری است. همچنین پایش و استخراج پارامترهای اقلیمی و دریایی شامل دمای سطح آب، رنگ اقلیمی، کلروفیل، کدورت، رسوبات معلق، تغییرات سطح آب و سایر شاخص‌های قابل استخراج از داده‌های ماهواره‌ای، از دیگر موضوعات مورد توافق طرفین به شمار می‌رود.

دو پژوهشگاه همچنین در زمینه پایش، شناسایی و ارزیابی آلودگی‌های دریایی، لکه‌های نفتی، پدیده‌های مخرب زیست‌محیطی و تغییرات کیفیت محیط‌های دریایی و ساحلی با بهره‌گیری از فناوری‌های فضایی همکاری خواهند کرد. پایش و تحلیل پدیده‌های جوی شامل گردوغبار، ابر، بارش، دمای سطح زمین و دریا، رطوبت، توفان‌ها و سایر پارامترهای قابل استخراج از داده‌های ماهواره‌ای نیز در چارچوب این تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است.

توسعه مدل‌ها و الگوریتم‌های هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحلیل داده‌های بزرگ برای پایش، پیش‌بینی و تحلیل پدیده‌های اقلیمی، دریایی، ساحلی و جوی و همچنین همکاری در طراحی، توسعه، استقرار و بهره‌برداری از سامانه‌های هوشمند پایش، سامانه‌های تصمیم‌یار و خدمات مکان‌مبنا از دیگر زمینه‌های همکاری مشترک دو مجموعه است. هم‌افزایی ظرفیت‌های فضایی و دریایی برای پایش مخاطرات محیطی نادر مکاری یامچی، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، در این نشست با اشاره به ظرفیت‌های این پژوهشگاه در حوزه سنجش از دور و خدمات ماهواره‌ای، این تفاهم‌نامه را بستری برای هم‌افزایی توانمندی‌های ملی در حوزه‌های فضایی و دریایی دانست.

وی با تأکید بر ضرورت تلفیق داده‌های فضایی و دریایی، اظهار کرد: استفاده از تصاویر ماهواره‌ای امکان رصد و تحلیل دقیق‌تر پدیده‌های مرتبط با پهنه‌های آبی و محیط‌های اقیانوسی را فراهم می‌کند و می‌تواند در پایش و مدیریت مخاطرات محیطی و اقلیمی کشور مورد استفاده قرار گیرد. تداوم مسیر توسعه علمی با تکیه بر توان داخلی علی مهدی‌نیا، رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، نیز با اشاره به اهمیت تداوم فعالیت‌های علمی و فناورانه کشور، بر استفاده از ظرفیت‌های داخلی برای توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی تأکید کرد.

وی با اشاره به اهمیت راهبردی دریاها برای کشور، به‌ویژه با توجه به موقعیت حساس تنگه هرمز، افزود: دریاها از اهمیت حیاتی برای امنیت، اقتصاد و توسعه پایدار کشور برخوردارند و پایش دقیق و مستمر این پهنه‌های آبی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین فضایی و سنجش از دور، یک ضرورت ملی است. رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی تصریح کرد: همکاری با پژوهشگاه فضایی ایران می‌تواند به ارتقای توان پایش دریایی و جوی کشور و تولید محصولات کاربردی برای تصمیم‌سازان کمک کند و زمینه شناخت دقیق‌تر محیط‌های دریایی و اقیانوسی کشور را فراهم آورد.

امضای این تفاهم‌نامه گامی در مسیر توسعه کاربرد فناوری‌های فضایی در اقیانوس‌شناسی و علوم جوی کشور است و انتظار می‌رود با اجرای پروژه‌های مشترک، ظرفیت ملی در پایش تغییرات محیطی و اقلیمی و مدیریت مخاطرات دریایی و ساحلی ارتقا یابد.