ربیعی: برای مواجهه با اعتیاد به تغییر رویکرد نیاز داریم
ربیعی با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد در سیاست‌گذاری‌های حوزه اعتیاد خاطرنشان کرد: باید به نوعی تغییر پارادایم در مواجهه با اعتیاد برسیم.
علی ربیعی دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی در نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد با اشاره به ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی این پدیده اظهار کرد: اعتیاد مسئله‌ای دیرینه است، اما با تغییرات اجتماعی و نسلی، شکل و ماهیت آن نیز تغییر می‌کند و امروز با صورت‌هایی از اعتیاد مواجه هستیم که ممکن است شناخت کافی از آن‌ها نداشته باشیم. وی با بیان اینکه اعتیاد علاوه بر فرد و خانواده، بر آینده و تاب‌آوری اجتماعی نیز تأثیر می‌گذارد، افزود: این پدیده بر نرخ مشارکت اجتماعی، پویایی جامعه و چشم‌انداز افراد نسبت به آینده اثرگذار است و از همین رو، نمی‌توان آن را صرفاً مسئله‌ای فردی یا خانوادگی دانست.
دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی با اشاره به پیامدهای اجتماعی اعتیاد تصریح کرد: هرچند سالانه حدود 7 هزار نفر در ارتباط با این مسئله جان خود را از دست می‌دهند، آثار اعتیاد به تلفات جانی محدود نیست و پیامدهای گسترده‌تری برای خانواده و جامعه به همراه دارد. ربیعی با انتقاد از محدود شدن نگاه به اعتیاد به فقر و حاشیه‌نشینی گفت: معمولاً آن بخش از اعتیاد بیشتر دیده می‌شود که با فقر و محرومیت ترکیب شده است؛ در حالی که برای شناخت دقیق این پدیده، باید لایه‌های عمیق‌تری از مسائل اجتماعی را بررسی کرد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به تعیین‌کننده‌های اجتماعی اعتیاد بیان کرد: در تحلیل مسائل اجتماعی، معمولاً عواملی مانند مشکلات اقتصادی، بیکاری و شکست‌های فردی مورد توجه قرار می‌گیرند، اما مسائل جدیدتری نیز وجود دارند که گاهی کمتر دیده می‌شوند یا در گذر زمان، ماهیت و شکل آن‌ها تغییر کرده است. ربیعی ادامه داد: در حوزه اعتیاد نیز باید به تغییرات مربوط به گروه‌های درگیر، کاهش سن شروع مصرف و افزایش اعتیاد در میان زنان توجه کرد.
همچنین نباید تصور کرد که اعتیاد صرفاً به افراد بیکار یا ساکنان مناطق حاشیه‌ای محدود است؛ چراکه شناخت این پدیده به مطالعات دقیق‌تر و بررسی روابط اجتماعی پیچیده‌تر نیاز دارد. وی با اشاره به تجربه حضور در جلسات بررسی آسیب‌های اجتماعی در سطح ملی اظهار کرد: در برخی تحلیل‌ها، رابطه‌ای مستقیم میان حاشیه‌نشینی و آسیب‌هایی مانند اعتیاد و خودکشی ترسیم می‌شود، در حالی که واقعیت اجتماعی پیچیده‌تر از این الگوهای ساده است.
دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی با اشاره به تفاوت‌های اجتماعی و اقتصادی مناطق مختلف تهران گفت: برای شناخت اعتیاد نمی‌توان تنها به چهره آشکار آن در خیابان‌ها توجه کرد؛ چراکه بخش‌هایی از این پدیده در لایه‌های پنهان جامعه جریان دارد و شناسایی آن مستلزم مطالعات اجتماعی عمیق‌تر است. ربیعی با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد در سیاست‌گذاری‌های حوزه اعتیاد خاطرنشان کرد: باید به نوعی تغییر پارادایم در مواجهه با اعتیاد برسیم.
مبارزه با این پدیده نباید متوقف شود، اما نباید در شیوه‌های موجود نیز درجا بزنیم؛ بلکه باید به سمت مواجهه‌ای متناسب با واقعیت‌های اجتماعی حرکت کنیم. وی افزود: زمانی که رویکرد صرفاً بر مبارزه متمرکز باشد، ظرفیت رشته‌هایی مانند جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، جمعیت‌شناسی و مطالعات حوزه سالمندی، کودکان و زنان به اندازه کافی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؛ در حالی که با انتخاب رویکردی جامع‌تر، می‌توان نهادها و سازوکارهای مناسب‌تری برای مواجهه با این مسئله تعریف کرد.
ربیعی در پایان با تأکید بر ضرورت مقابله با قاچاق مواد مخدر گفت: مقابله با قاچاقچیان و کنترل مرزها همچنان ضروری است، اما در کنار این اقدامات باید عوامل اجتماعی مؤثر بر اعتیاد نیز به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.