انصاری: درختان شکسته و افتاده جنگل نباید منبع اقتصادی تلقی شوند

شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم در پاسخ به پرسشی درباره موضع این سازمان نسبت به طرح‌های مربوط به فروش تنه درختان شکسته و افتاده در جنگل‌ها اظهار کرد: درباره این موضوع، سیاستی که بخش فنی سازمان مطرح می‌کند، بر مبنای ملاحظات اکولوژیک و کارکردهای طبیعی جنگل است. وی افزود: اینکه درختان شکسته و افتاده در جنگل جمع‌آوری و به‌عنوان یک منبع اقتصادی مورد استفاده قرار گیرند، موضوعی فنی است که باید در تعامل با وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی بررسی شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: درختان شکسته و افتاده بخشی از اکوسیستم جنگل هستند و اینکه آنها را به‌عنوان یک منبع اقتصادی ببینیم، اساساً درست نیست. انصاری ادامه داد: این موضوع نیازمند بررسی‌های فنی و کارشناسی است و باید آثار و پیامدهای برداشت این درختان بر اکوسیستم جنگل مورد توجه قرار گیرد.

ابهام درباره برداشت درختان شکسته و افتاده به گزارش تسنیم، بر اساس ماده 36 قانون برنامه هفتم پیشرفت، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری مکلف شده حفظ، احیا و توسعه جنگل‌ها را در چارچوب «طرح مدیریت پایدار جنگل و جنگلداری نوین» دنبال کند و اصل بهره‌برداری چوبی از جنگل و برداشت درختان جنگلی ممنوع اعلام شده است. با این حال، در تبصره یک این ماده، برداشت درختان ریشه‌کن، شکسته و افتاده تجمعی ناشی از عوامل طبیعی مانند طوفان، سیل، برف سنگین، لغزش و رانش گسترده و همچنین برخی درختان آفت‌زده غیرقابل احیا و درختان خطرساز، با شرایط مشخص و تحت نظارت سازمان منابع طبیعی پیش‌بینی شده است.

در ماه‌های اخیر، نحوه اجرای طرح مدیریت پایدار جنگل‌های هیرکانی و به‌ویژه حدود برداشت درختان شکسته و افتاده محل بحث میان دستگاه‌های متولی و کارشناسان محیط زیست بوده است. معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی نیز اعلام کرده که در چارچوب طرح مدیریت پایدار، بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های هیرکانی انجام نخواهد شد و تأمین چوب مورد نیاز کشور باید از محل زراعت چوب دنبال شود.

بر اساس اعلام سازمان منابع طبیعی، طرح مدیریت پایدار جنگل در مرحله نخست برای 28 حوزه جنگلی در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان تهیه شده و اجرای آن در چارچوب برنامه هفتم در دستور کار قرار گرفته است. در همین حال، در نشست‌های کارشناسی اخیر درباره جنگلداری نوین، موضوع برداشت درختان شکسته و افتاده یکی از محورهای مورد بحث بوده و بر ضرورت رفع ابهامات و رسیدن به اجماع کارشناسی درباره نحوه مدیریت جنگل‌های هیرکانی تأکید شده است.

اهمیت این موضوع از آن جهت است که درختان افتاده و بقایای چوبی در جنگل، علاوه بر آنکه بخشی از چرخه طبیعی مواد غذایی و زیست‌بوم جنگل محسوب می‌شوند، برای زیست برخی گونه‌های جانوری و فرایندهای طبیعی تجزیه و بازگشت مواد آلی به خاک نیز نقش دارند؛ از این رو، برداشت آنها صرفاً از منظر اقتصادی قابل بررسی نیست و ملاحظات اکولوژیک نیز باید در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ شود. موضع اخیر رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در حالی مطرح شده است که اجرای طرح‌های جدید مدیریت جنگل‌های هیرکانی در سال جاری در دستور کار سازمان منابع طبیعی قرار دارد و چگونگی مدیریت درختان شکسته، افتاده و آفت‌زده همچنان یکی از موضوعات مورد اختلاف و بررسی کارشناسی میان دستگاه‌های مسئول است.