خلبانان ایرانی در قطر زنده‌اند؟ چه کسی باید پاسخگو باشد؟
معاون حقوقی ارتش گفت: دولت قطر باید درباره خلبانان ایرانی پاسخگو باشد؛ ما آنها را زنده می‌دانیم و این دولت «مسئولیت بین‌المللی» دارد.
معاون حقوقی ارتش گفت: دولت قطر باید درباره خلبانان ایرانی پاسخگو باشد؛ ما آنها را زنده می‌دانیم و این دولت «مسئولیت بین‌المللی» دارد. امیر سرتیپ یعقوبی، معاون حقوقی ارتش در گفتگویی اظهار کرد: مردم ایران از کشور همسایه‌مان قطر انتظار دارند، ولو تحت فشارشدید آمریکا، به جد مراقب جان خلبانان غیور باشند.
عملکرد آنها در این صحنه از یک طرف بیانگر میزان استقلال آنها و از طرف دیگر برای همیشه در تاریخ و خاطره ملت بزرگ ایران ثبت خواهد شد. بخشی از این گفتگو را در ادامه بخوانید؛ رسیدگی به شکایت خانواده ۶۲ شهید ارتشی آبان ماه برگزار می‌شود مستندات چطور تهیه شد؟
در قالب عکس، فیلم و صورتجلسات مربوط به نیروی انسانی، مکان‌ها و تجهیزات. در جنگ ۱۲ روزه بیشتر شهدای ارتش از نیروی پدافند هوایی بودند که مظلومانه هدف عملیات غافلگیرانه قرار گرفتند.
بخشی از مستندسازی‌ها هم در نتیجه جلسات پزشکی قانونی بود. البته همه واحدهای حقوقی در ارتش موظف شدند با کمک واحدهای بازرسی مستندات هر دو جنگ را با حفظ محرمانگی تهیه کنند و ما این مستندات را به ستاد کل نیروهای مسلح ارائه دادیم.
چون آنها باید تشخیص دهند که کدام بخش از این مستندات لازم است به مراکز بین‌المللی برای پیگیری ارسال شود. شورای عالی امنیت ملی تصویب کرده که پیگیری بین‌المللی اتفاقات دو جنگ گذشته، برعهده معاونت حقوقی ریاست جمهوری است.
ارتش جزو نخستین سازمان‌هایی بود که اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به جنگ را آماده کرد و به مراجع مربوط تحویل داد. درباره جنگ ۱۲ روزه، مستندسازی و طرح دعوی حقوقی در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی روابط بین الملل ثبت شد.
جلسه رسیدگی به شکایت خانواده ۶۲ شهید ارتشی نوزدهم آبان ماه امسال برگزار می‌شود. شکایت کیفری هم انجام شده که به نمایندگی از خانواده ۶۲ شهید ارتش در جنگ ۱۲ روزه (۵۸ شهید جنگ ۱۲ روزه و ۴ شهید عملیات وعده صادق یک)، قرار جلب به دادرسی متهمان صادر شده است.
کیفرخواست هم تهیه شده و به دادگاه صالح ارسال خواهد شد. ۱۴ بهمن دادگاه حمله به ناو دنا برگزار خواهد شد آیا بررسی‌ها و تهیه اطلاعات و مستندات مربوط به جنگ تحمیلی سوم هم تکمیل شده است؟
حمله دشمن در جنگ سوم بسیار گسترده‌تر از جنگ ۱۲ روزه بود. ارتش بیشترین شهدا را تقدیم نظام و میهن کرد.
همه مستندات حمله دشمن در نامه‌های رسمی به ستاد کل نیروهای مسلح ارسال شد تا بتوانند در محکمه‌ای که معاونت حقوقی ریاست جمهوری و دادستان کل کشور پیگیر آن هستند، ارائه کنند. مدیریت حقوق بین‌الملل معاونت حقوقی و امور مجلس ارتش درباره ابعاد بین المللی جنایات آمادگی دارد به معاونت حقوقی ریاست جمهوری مشورت دهد و با نهادهای مرتبط همکاری کند.
درباره ابعاد حقوقی پرونده شهدا و درخواست خسارت، شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی روابط بین‌الملل قوه قضائیه و درباره ابعاد کیفری پرونده، دادسرای ناحیه ۲۰ تهران (امور بین‌الملل) صلاحیت رسیدگی دارد. ارتش در پرونده حمله به ناو دنا، به نمایندگی از خانواده‌های ۱۰۴ شهید این ناو، هم در شعبه ۵۵ و هم در دادسرای بین‌الملل طرح دعوی حقوقی و شکایت کیفری کرده است.
زمان رسیدگی به دعوی شهدای ناو دنا ۱۴ بهمن امسال تعیین وقت شده است. البته برای شهدای جنگ سوم، به‌ویژه شهدای شاخص و فرماندهان مانند شهید سپهبد موسوی، شهید سرلشکر خلبان نصیرزاده و...
مستندسازی در حال انجام است و به زودی طرح دعوی آن انجام می‌شود. این دعاوی در شعبه‌های تخصصی خارج از نوبت پیگیری می‌شود.
هیئت رئیسه ارتش تأکید می‌کند جنایات جنگی «تعقیب حقوقی» شوند کشور پس از جنگ ۸ساله تجربه جنگی با این ابعاد را نداشت و افکار عمومی هم شاید انتظار پیگیری حقوقی و بین‌المللی را نداشتند. چه کسانی یا چه نهادی ابتدا پیشنهاد پیگیری حقوقی را دادند؟
هر کنشی، یک کنش حقوقی هم در پی دارد. اما مهم‌ترین انگیزه‌ای که باعث شد این اتفاق بیفتد، سخنرانی رهبر شهید در دیدار با مسئولان قوه قضائیه، تدابیر رهبر انقلاب، دستور فرماندهی کل آجا و هیئت رئیسه ارتش بود.
رهبر شهید پارسال پس از جنگ ۱۲ روزه، تأکید کردند جنایات رخ‌داده پیگیری حقوقی شود. مسائل حقوقی چه داخلی و چه خارجی زمان‌بر هست، اما نباید ما را ناامید کند.
به قول رهبر شهید، شاید یک روزی یک سازمان بی‌طرفی هم پیدا شد و عدالت‌محور رسیدگی کرد. برای چنین زمانی ما باید دستمان پر باشد و مدارک و مستندات داشته باشیم.
در جنگ ۸ساله نتوانستیم از چنین فرصتی به‌موقع و درست بهره ببریم و همان تجربه، انگیزه ما را بیشتر کرد تا با وسواس بیشتر، پیگیری حقوقی کنیم. رهبر انقلاب هم در پیام خود به مناسبت هفته قوه قضائیه بر همین موضوع تأکید کردند و فرماندهی کل آجا و هیئت رئیسه ارتش هم تأکید داشتند حتما متجاوزان در دو جنگ اخیر تعقیب حقوقی شوند.
فرمانده کل ارتش از همان زمان بلافاصله دستور پیگیری‌های حقوقی را صادر کرد و از ما گزارش کار می‌خواهد. او آخرین بار هم درباره پیگیری حقوقی سانحه رخ داده برای خلبانان نهاجا در کشور قطر گزارش خواست.
معتقدیم خلبانان باقیمانده ایرانی در قطر «زنده» هستند/ صلیب سرخ باید پیگیری کند بررسی‌های شما درباره خلبان‌های ایرانی در قطر به کجا رسیده است؟ کشورها چه عضو کنوانسیون چهارگانه ژنو باشند و چه نباشند، قواعد حقوق جنگ، به قواعد عرفی تبدیل شده و برای همه لازم‌الاجراست.
بر اساس اسناد و مدارک و ادعاهای ضدونقیض دولت قطر -به استثنای شهید سرتیپ دوم مجید کاظمی که شهادتش با آزمایش DNA اثبات شد- ما از نظر حقوقی زنده بودن خلبانان دیگر را «مفروض» می‌دانیم. یعنی اصل بر این است که آنها زنده هستند، چون هیچ دلیلی برای شهادتشان ارائه نشده است.
یک اصل حقوقی در فقه به نام قاعده استِصحاب داریم؛ یعنی «بودنِ آنچه که بود.» خلبانان ایرانی برای دفاع مشروع، زنده به پایگاه دولت آمریکا در کشور قطر حمله کردند و مأموریت انجام دادند. در نتیجه مسئولیت بین‌المللی حقوقی دولت قطر کماکان پا برجاست.
اساسا در حقوق بین‌الملل، کشوری که میزبان اسیر است، مسئولیت زنده نگه داشتن، درمان، دادنِ اطلاعات به خانواده اسیران و تحویل اسیران به مراجع دارای صلاحیت را برعهده دارد. اینها تکلیف دولت قطر است.
ما سازمان صلیب سرخ جهانی را یک حامی بی‌طرف و مسئول پیگیری می‌دانیم. مکاتبات و دیدارهای رسمی و مطالباتمان را حتی در سطح سران کشورها به دولت قطر منتقل کرده‌ایم و مسئولیت بین‌المللی قطر را به مسئولانش یادآوری کردیم.
جلساتی در وزارت خارجه و با مسئولان ستاد کل نیروهای مسلح داشتیم که همراهی و همکاری خوبی درباره پیگیری وضعیت این خلبانان داشته‌اند و با بررسی اطلاعات به این نتیجه رسیدیم که خلبانان ما زنده هستند. دولت قطر هیچ سندی برای شهادت خلبانان ما نداده است.
ما از مراجع بین‌المللی پیگیر هستیم. مردم ایران از کشور همسایه‌مان قطر انتظار دارند، ولو تحت فشارشدید آمریکا، به جد مراقب جان خلبانان غیور باشند.
عملکرد آنها در این صحنه از یک طرف بیانگر میزان استقلال آنها و از طرف دیگر برای همیشه در تاریخ و خاطره ملت بزرگ ایران ثبت خواهد شد.