نقش کلیدی تغذیه و سبک زندگی در پیشگیری از بیماری خاموش پوکی استخوان

پوکی استخوان موجب تغییر در معماری و استحکام استخوان می‌شود و روند طبیعی بازسازی استخوان را دچار اختلال می‌کند. در این بیماری استخوان‌ها به‌تدریج ضعیف و شکننده می‌شوند و احتمال بروز شکستگی افزایش می‌یابد. پوکی استخوان با نرمی استخوان تفاوت دارد و بیشتر با کاهش تراکم و اختلال در ساختار استخوان همراه است، در حالی که نرمی استخوان عمدتاً به اختلال در معدنی‌شدن استخوان مربوط می‌شود.

یائسگی و کاهش سطح استروژن از عوامل مهم مؤثر بر سلامت استخوان زنان است. استروژن عامل محافظتی مهمی برای استخوان محسوب می‌شود و با کاهش آن پس از یائسگی، روند کاهش تراکم استخوان سرعت بیشتری پیدا می‌کند.

افزایش سن، کمبود ویتامین D، برخی اختلالات تیروئیدی، مصرف طولانی‌مدت و زیاد کورتون، عوامل ژنتیکی، کم‌تحرکی، مصرف دخانیات و الکل و عوامل مرتبط با سبک زندگی در افزایش خطر پوکی استخوان نقش دارند. ابتلا به کم‌کاری یا پرکاری تیروئید به‌تنهایی به معنای ابتلا به پوکی استخوان نیست و تأثیر این اختلالات به شدت بیماری، طول مدت ابتلا و سایر عوامل خطر بستگی دارد.

پوکی استخوان بیماری خاموشی است که معمولاً تا زمان بروز شکستگی علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند. شکستگی در نواحی مچ دست، لگن و ستون فقرات از عوارض مهم این بیماری است و شکستگی‌های مهره‌ای می‌توانند موجب کاهش قد، تغییر فرم بدن و در موارد شدید، بروز مشکلات تنفسی و گوارشی شوند.

تشخیص این بیماری با بررسی تراکم استخوان و استفاده از دستگاه سنجش تراکم استخوان انجام می‌شود. حفظ فعالیت بدنی، دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، داشتن سبک زندگی سالم، پرهیز از مصرف دخانیات و الکل و شناسایی عوامل خطر در حفظ سلامت استخوان‌ها مؤثر است.

زنان باید از سال‌های پیش از یائسگی برای حفظ ذخیره استخوانی و کاهش خطر شکستگی اقدام کنند. دریافت روزانه حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم و ۶۰۰ واحد ویتامین D متناسب با شرایط فرد و نظر پزشک توصیه می‌شود.