استاندار گیلان: ساختار نجات‌غریق باید به‌صورت یک سازمان دائمی فعالیت کند

هادی حق‌شناس امروز یکشنبه ۲۶ مهرماه در آیین اختتامیه طرح ساماندهی سواحل شمال کشور که به میزبانی گیلان در سالن اجتماعات ابتهاج منطقه آزاد انزلی برگزار شد، با قدردانی از تلاش ناجیان غریق و نیروهای امدادی اظهار کرد: این نیروها زحمات زیادی کشیدند تا امسال شاهد کاهش شمار غرق‌شدگان در سواحل شمال و جنوب کشور باشیم. استاندار گیلان با بیان اینکه ناجیان غریق در خط مقدم حفاظت از جان مردم قرار دارند، گفت: در کنار این نیروها، مجموعه‌های دیگری از جمله اورژانس، هلال‌احمر، نیروی انتظامی همچنین فرمانداران، بخشداران و دهیاران در پشتیبانی و ساماندهی سواحل نقش‌آفرینی کردند که تلاش همه این مجموعه‌ها، به‌ویژه در استان گیلان، شایسته قدردانی است.

وی با اشاره به ظرفیت طبیعی دریای خزر افزود: اگر بخواهیم استخری احداث کنیم تا مردم و فرزندانمان در آن شنا کنند، باید هزینه‌های میلیاردی بپردازیم؛ درحالی‌که خداوند در شمال کشور، در امتداد حدود ۷۰۰ کیلومتر از سواحل دریای کاسپین، یک ظرفیت طبیعی در اختیار ما قرار داده است که با فراهم کردن امکانات لازم می‌توان زمینه بهره‌مندی ایمن مردم از آن را فراهم کرد. حق‌شناس با اشاره به وضعیت سفرها به استان‌های شمالی گفت: امسال شمار مسافران تقریباً مشابه سال گذشته بوده، اما در شهریورماه نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد خوبی در تعداد مسافران داشتیم.

وی تأکید کرد: باید بستر مناسبی فراهم کنیم تا مردم از سراسر ایران بتوانند با آرامش و بدون دغدغه به سواحل سفر کنند و خاطره‌ای تلخ از دریا با خود نبرند. هزینه پیشگیری از غرق‌شدگی کمتر از خسارت ازدست‌رفتن سرمایه انسانی است استاندار گیلان با اشاره به آمار غرق‌شدگی در سال‌های گذشته گفت: در سال ۱۴۰۱، تعداد ۴۵ نفر در دریای گیلان غرق شدند.

اگر بخواهیم دیه این افراد را با مبالغ امروز محاسبه کنیم، هزینه آن بیش از ۵۰ درصد بیشتر از مجموع حقوقی است که به ناجیان غریق پرداخت می‌کنیم. وی افزود: در اقتصاد کلان، اگر در بخشی هزینه نکنیم، ممکن است در بخش دیگری هزینه‌های بیشتری به کشور تحمیل شود.

اگر برای تأمین امنیت سواحل و پرداخت مناسب دستمزد ناجیان غریق هزینه کنیم، می‌توانیم از ازدست‌رفتن سرمایه‌های انسانی کشور جلوگیری کنیم. استاندار گیلان با اشاره به شرایط کاری ناجیان غریق گفت: این نیروها عمدتاً زیر تابش مستقیم آفتاب فعالیت می‌کنند، محل استقرار ثابتی ندارند و در رفت‌وآمد نیز با مشکلاتی مواجه هستند؛ بنابراین باید برای بهبود شرایط کاری و تأمین امکانات موردنیاز آن‌ها برنامه‌ریزی شود.

ساختار نجات‌غریق باید دائمی و سازمان‌یافته باشد حق‌شناس با تأکید بر ضرورت ایجاد ساختاری دائمی برای نجات غریق تاکید کرد: اگر بتوانیم سازمان نجات‌غریق را به‌گونه‌ای تشکیل دهیم که ساختاری منظم، دائمی و دارای سلسله‌مراتب مشخص داشته باشد، می‌توانیم در شرایط بحرانی عملکرد بهتری داشته باشیم. وی با اشاره به فعالیت سازمان‌هایی مانند هلال‌احمر، اورژانس و نیروی انتظامی افزود: بخش عمده فعالیت هلال‌احمر با مشارکت نیروهای داوطلب انجام می‌شود، اما این مجموعه از ساختار سازمانی مشخصی برخوردار است و در حوادث حضور دارد.

اورژانس و نیروی انتظامی نیز سازمان‌هایی هستند که مأموریت‌های خود را به‌صورت مستمر انجام می‌دهند. حق‌شناس ادامه داد: در شرایط بحرانی، وجود سلسله‌مراتب و ساختار مشخص اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین اگر امکان داشته باشد، باید سازمان نجات‌غریق نیز به‌صورت دائمی شکل بگیرد و فعالیت آن به سه یا چهار ماه از سال محدود نشود.

وی با اشاره به پایان رسمی طرح ساماندهی سواحل گفت: اکنون که طرح ساماندهی سواحل از نظر قانونی به پایان رسیده است، آیا اگر یک روز ِچهارشنبه یا یکشنبه تعطیل باشد، دیگر مسافری به شمال کشور نمی‌آید؟ قطعاً مسافران همچنان سفر می‌کنند و به دریا می‌روند؛ بنابراین نمی‌توان خدمات نجات غریق را صرفاً به دوره اجرای طرح محدود کرد.

استاندار گیلان با بیان اینکه در نیمه نخست سال جاری ۱۲ میلیون خودرو وارد استان گیلان شده است، افزود: در برخی روزهای تعطیل، ممکن است تا ۲۰۰ هزار خودرو وارد استان شود. حتی اگر بخشی از این خودروها به سمت سواحل حرکت کنند، با توجه به تعداد سرنشینان، شمار زیادی از مردم در سواحل حضور خواهند داشت و بخشی از آن‌ها نیز وارد دریا می‌شوند.

این شرایط ضرورت حضور مستمر ناجیان غریق را نشان می‌دهد. ساختار نجات‌غریق منطقه آزاد انزلی مستقل شود حق‌شناس با اشاره به شرایط خاص سواحل منطقه آزاد انزلی تاکید کرد: منطقه آزاد انزلی حدود ۳۲ کیلومتر از نوار ساحلی را در بر می‌گیرد و به دلیل مراجعه بالای مردم برای خرید، گردشگری و استفاده از دریا، تراکم حضور مسافران در این محدوده بیشتر است.

وی با تأکید بر ضرورت تقویت ساختار نجات غریق در این منطقه گفت: اگر ساختار نجات‌غریق منطقه آزاد انزلی به‌صورت مستقل فعالیت کند، می‌توان با توجه به ظرفیت‌های این مجموعه، خدمات ایمنی و امدادی را بهتر سازماندهی کرد. استاندار گیلان با اشاره به اینکه امسال و با تلاش ناجیان در محدوده منطقه آزاد انزلی غرق‌شدگی رخ نداده، افزود: امیدواریم با تقویت این ساختار، در سال‌های آینده نیز شاهد تداوم این وضعیت باشیم.

همچنین روستاهای بیشتری به محدوده خدمات اضافه خواهند شد و در آینده می‌توان دامنه پوشش را گسترش داد. وی با اشاره به ظرفیت‌های اجرایی منطقه آزاد انزلی تصریح کرد: با توجه به امکانات و اختیارات این مجموعه، درخواست من این است که در صورت امکان، ساختار نجات‌غریق منطقه آزاد انزلی مستقل شود تا بخشی از بار مسئولیت ساماندهی و ایمن‌سازی سواحل کاهش یابد و زمینه افزایش نشاط اجتماعی فراهم شود.

نجات جان هر انسان، حفاظت از سرمایه انسانی کشور است حق‌شناس با تأکید بر اهمیت نجات جان انسان‌ها گفت: پیش از آغاز طرح ساماندهی سواحل، یکی از برگزیدگان المپیاد ریاضی به نام ایلیا یاپیر به دلیل نبود ناجی غریق در دریا غرق شد. چنین حوادثی نشان می‌دهد که حضور ناجیان غریق تا چه اندازه اهمیت دارد؛ چراکه نجات جان یک انسان، به معنای حفاظت از بخشی از سرمایه انسانی کشور است.

وی افزود: ما به‌راحتی برای خرید خودرو، ساخت ساختمان و احداث خیابان هزینه می‌کنیم، درحالی‌که ناجیان غریق از سرمایه‌های انسانی ایران حفاظت می‌کنند؛ سرمایه‌هایی که ممکن است دانش‌آموز، مهندس، بازاری، حسابدار یا یکی دیگر از اعضای خانواده‌های ایرانی باشند. استاندار گیلان با بیان اینکه امنیت سواحل با اعتماد و آرامش خانواده‌ها ارتباط مستقیم دارد، خاطرنشان کرد: سرمایه اجتماعی، امید، نشاط و اعتماد زمانی تقویت می‌شود که خانواده‌ها بتوانند با خیال راحت به سواحل مراجعه کنند و نگران غرق‌شدن عزیزانشان نباشند.

وی تأکید کرد: مسئولیت ایمنی سواحل بر عهده مجموعه‌ای از دستگاه‌ها از جمله استانداری، فرمانداران، وزارت ورزش و جوانان و نیروهای نجات غریق است، اما باید شرایطی فراهم شود که ناجیان غریق نیز از وضعیت شغلی خود رضایت داشته باشند و شغل آن‌ها دائمی تلقی شود. حق‌شناس در پایان تاکید کرد: هدف این است که مردم با آرامش بیشتری از سواحل استفاده کنند و با ایجاد ساختار دائمی و مستقل نجات‌غریق در منطقه آزاد انزلی و تقویت همکاری دستگاه‌های مسئول، بتوانیم از جان مردم حفاظت کنیم و نشاط اجتماعی را افزایش دهیم.

کاهش محسوس آمار غرق‌شدگی در استان‌های شمالی همچنین در این مراسم شیرین علیزاده، سرپرست معاونت توسعه و سرمایه اجتماعی و ساماندهی سواحل و دریا سازمان امور اجتماعی وزارت کشور، اظهار کرد: بسیار خوشحال هستیم که در جمع افرادی حضور داریم که چند ماه پیش در استان مازندران برای آئین افتتاحیه طرح ساماندهی سواحل گرد هم آمده بودند. امروز در فضایی صمیمانه‌تر و به دور از دغدغه‌ها و چالش‌هایی که در ابتدای اجرای طرح در سال جاری داشتیم، در کنار یکدیگر هستیم.

وی افزود: در برنامه‌ریزی برای اجرای طرح در سال جاری، این دغدغه وجود داشت که فضای استان‌های شمالی، متأثر از شرایط کلی جامعه، جنگ و پساجنگ و تغییر تعداد مسافران و بازه‌های زمانی سفر، شرایط خاصی را ایجاد کند و اجرای طرح را با پیچیدگی‌هایی مواجه سازد. علیزاده با ابراز خرسندی از نتایج اجرای طرح در سال جاری بیان کرد: اکنون، دو هفته پس از پایان رسمی طرح ساماندهی سواحل، می‌توانیم اعلام کنیم که نه‌تنها موفق شدیم روند کاهشی آمار غرق‌شدگی را که طی یک دهه و در نتیجه اجرای این طرح شکل گرفته است، حفظ کنیم، بلکه این کاهش بسیار محسوس و چشمگیر بوده است.

وی با اشاره به نتایج به‌دست‌آمده در استان‌های شمالی کشور گفت: استان گیلان پس از یک دهه، برای نخستین بار موفق شده است آمار غرق‌شدگان خود را به عددی تک‌رقمی برساند. استان مازندران نیز یکی از بهترین نتایج خود و کمترین تعداد غرق‌شدگان در یک دهه گذشته را تجربه کرده است.

سرپرست معاونت توسعه و سرمایه اجتماعی و ساماندهی سواحل و دریا سازمان امور اجتماعی وزارت کشور با تأکید بر ضرورت بررسی نتایج طرح در بازه زمانی طولانی‌مدت تصریح کرد: فارغ از اعداد، آمار و درصدهایی که هر سال به‌واسطه وظایف اداری و سازمانی موظف به اعلام آن‌ها هستیم، زمانی که درباره ضرورت، اهمیت و موفقیت یک طرح صحبت می‌کنیم، باید آن را در یک بازه زمانی طولانی‌تر و بر اساس روند آمار و نتایج آن ارزیابی کنیم. وی ادامه داد: طرح ساماندهی سواحل بیش از یک دهه و حدود ۱۳ سال است که به‌صورت رسمی در ۷ استان کشور اجرا می‌شود.

در این مدت، به‌ویژه در استان‌های شمالی، کاهش محسوسی در آمار غرق‌شدگی داشته‌ایم؛ به‌گونه‌ای که اعداد ۲۰۰ و ۳۰۰ نفر به کمتر از ۱۰۰ غریق و سپس به کمتر از ۵۰ رسیده و خوشبختانه امسال نیز آمار غرق‌شدگان در دو استان مازندران و گیلان به‌ترتیب به کمتر از ۳۰ و کمتر از ۱۰ نفر کاهش یافته است. این روند نشان می‌دهد که طرح ساماندهی سواحل از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای در حفظ آرامش و امنیت سواحل کشور برخوردار است.

علیزاده با اشاره به نقش عوامل اجرایی در موفقیت این طرح خاطرنشان کرد: بر هیچ‌کس پوشیده نیست که مجموعه‌ای متشکل از بیش از ۲۰۰۰ نفر در اجرای این طرح نقش دارند و هر یک به شکلی در این موفقیت سهیم هستند؛ از مدیران، برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران در سطح کلان و مدیران اجرایی و فرمانداران که مسئولیت سنگین نظارت بر این موضوع را بر عهده دارند، تا عوامل میدانی و نیروی انسانی طرح شامل ناجیان غریق، نیروهای هلال‌احمر، اورژانس، انتظامی و بسیاری دیگر که مسئولیت اصلی اجرای عملیات در میدان را بر عهده دارند. وی با بیان اینکه نتایج سال جاری و سال‌های گذشته پیام روشنی برای مسئولان و مجریان دارد، گفت: اگر غرق‌شدگی را به‌عنوان یک مسئله اجتماعی و انسانی در نظر بگیریم، با برنامه‌ریزی صحیح و همت، تلاش و پشتکار عوامل اجرایی می‌توان آمار آن را به‌اندازه‌ای کاهش داد که حتی به صفر نزدیک شود.

سرپرست معاونت توسعه و سرمایه اجتماعی و ساماندهی سواحل و دریا سازمان امور اجتماعی وزارت کشور افزود: آماری که امسال در استان گیلان ثبت شد، ثابت کرد که رسیدن به این هدف دور از دسترس نیست. اگر همه ما این پیش‌فرض را داشته باشیم که غرق‌شدگی باید صرفاً یک استثنا و حادثه‌ای ناگوار باشد، نه روندی که هر سال انتظار تکرار آن را داشته باشیم، می‌توانیم با همین نگاه وارد میدان اجرای طرح ساماندهی سواحل شویم و قطعاً نتایج مطلوب‌تری به دست آوریم.

علیزاده با تأکید بر ضرورت تداوم برنامه‌ریزی برای ارتقای طرح بیان کرد: انتظار داریم نتایج مطلوب سال جاری در سال‌های آینده نیز تکرار شود و طرح ساماندهی سواحل روزبه‌روز ارتقا پیدا کند. جان ۹۰ نفر در محدوده سواحل منطقه نجات یافت همچنین در این مراسم مصطفی طاعتی‌مقدم، رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با اشاره به ثبت سالی بدون غریق و نجات جان ۹۰ نفر در محدوده این منطقه، اظهار کرد: تحقق این دستاورد، مسئولیت مجموعه‌های متولی را برای سال‌های آینده سنگین‌تر می‌کند و باید با تداوم ارتقای ایمنی سواحل، توسعه زیرساخت‌های گردشگری دریایی، برگزاری رویدادها و ورزش‌های دریایی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های طبیعی گیلان، زمینه رونق گردشگری پایدار در سواحل استان فراهم شود.

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی در آئین اختتامیه طرح ساماندهی سواحل شمال کشور، با قدردانی از تلاش‌های شبانه‌روزی عوامل اجرایی و امدادی، تصریح کرد: با پیگیری‌های مستمر و تلاش شبانه‌روزی مجموعه‌های مسئول، جان ۹۰ نفر در محدوده سواحل منطقه نجات یافت و این اقدام، شادی و آرامش را به خانواده‌های آنان بازگرداند. وی با تأکید بر ضرورت حرکت از مدیریت و ساماندهی سواحل به سمت توسعه زیرساخت‌های گردشگری دریایی تاکید کرد: با توجه به جایگاه گردشگری منطقه آزاد انزلی، مسئولیت ما در این حوزه سنگین‌تر است و باید از هم‌اکنون توسعه زیرساخت‌های لازم برای گردشگری دریایی، با تمرکز بر برگزاری رویدادها و توسعه ورزش‌های دریایی را در دستور کار قرار دهیم.

طاعتی‌مقدم ادامه داد: این برنامه‌ریزی نباید صرفاً به محدوده منطقه آزاد انزلی محدود شود، بلکه باید با تدبیر استاندار گیلان و مشارکت دستگاه‌های مرتبط، به تدوین یک برنامه اقدام جامع برای توسعه گردشگری در سواحل استان منجر شود. وی با اشاره به تنوع ظرفیت‌های گردشگری گیلان خاطرنشان کرد: استان گیلان مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری شامل دریا، دشت، کوهستان، تالاب و جنگل را در اختیار دارد که هرکدام نیازمند برنامه‌ریزی متناسب با ظرفیت‌های خود هستند.

در همین راستا، سازمان منطقه آزاد انزلی آمادگی دارد همکاری‌های مشترکی را با استانداری و مجموعه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای توسعه متوازن این ظرفیت‌ها دنبال کند. طاعتی‌مقدم با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی محدوده منطقه آزاد انزلی برای ایجاد اکوپارک گفت: در حدفاصل تالاب بوجاق تا تالاب انزلی، پهنه‌های طبیعی ارزشمندی وجود دارد که می‌توانند در توسعه گردشگری منطقه نقش‌آفرین باشند.

از جمله این ظرفیت‌ها، یک آب‌بندان با وسعت حدود ۴۰۰ هکتار است که به‌صورت طبیعی در محدوده منطقه آزاد انزلی وجود دارد و برای تبدیل آن به اکوپارک، با مشارکت سرمایه‌گذاران اعلام آمادگی کرده‌ایم. وی با اشاره به اهمیت حفاظت و احیای تالاب انزلی افزود: این تالاب در شرایط مطلوبی قرار ندارد و برای باززنده‌سازی آن باید راهکارهای مختلفی را مورد توجه قرار داد.

توسعه گردشگری پایدار و مسئولانه یکی از ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در کنار سایر اقدامات، برای احیای این پهنه ارزشمند طبیعی مورد بررسی قرار گیرد و سازمان منطقه آزاد انزلی نیز آمادگی خود را برای همکاری در این زمینه اعلام کرده است. رئیس هیئت‌ مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی همچنین با اشاره به وجود جنگل‌های هیرکانی در مجاورت این منطقه تاکید کرد: جنگل‌های هیرکانی مجاور منطقه آزاد انزلی از ظرفیت‌های ارزشمند طبیعی استان به شمار می‌روند و باید در برنامه‌ریزی‌های گردشگری مورد توجه قرار گیرند.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به الزامات زیست‌محیطی در فعالیت مناطق آزاد تصریح کرد: برخلاف برخی تصورات درباره آثار فعالیت مناطق آزاد بر محیط زیست، منطقه آزاد انزلی نشان داده است که می‌توان در کنار توسعه اقتصادی و گردشگری، از ظرفیت‌های طبیعی نیز حفاظت کرد و زمینه بهره‌برداری پایدار از آن‌ها را فراهم آورد. طاعتی‌مقدم در ادامه، توسعه زیرساخت‌های دریایی و ایجاد ماریناها در سواحل استان را از دیگر ضرورت‌های توسعه گردشگری دانست و گفت: باید زمینه شکل‌گیری ماریناهای دریایی در استان فراهم شود تا با اتصال و تکمیل این زیرساخت‌ها، امکان توسعه گردشگری دریایی و ایجاد مسیرهای متنوع گردشگری در سواحل گیلان فراهم شود.

در پایان این مراسم از ناجیان غریق و دست‌اندرکاران این حوزه استان‌های شمالی کشور تقدیر شد.