مهندسی روباتیک در آستانه ورود به قلب انسان

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: قلب در هر دقیقه ده‌ها بار می‌تپد و خون را به سراسر بدن می‌رساند؛ همین ویژگی، رساندن دقیق دارو به بعضی نقاط آن را به مسئله‌ای پیچیده تبدیل می‌کند. در عفونت‌های خطرناک قلبی، به‌ویژه عفونت دریچه‌ها، درمان ممکن است طولانی باشد و در برخی موارد به مداخله جراحی نیاز پیدا کند.

حالا مهندسان و پژوهشگران پزشکی به دنبال راهی هستند که دارو را هدفمندتر به محل عفونت برسانند؛ ایده‌ای که از ترکیب مهندسی رباتیک، تصویربرداری پزشکی و دارورسانی پیشرفته شکل‌گرفته است. اما آیا این ربات‌های کوچک واقعاً می‌توانند مسیر درمان را تغییر دهند یا هنوز تا استفاده از آن‌ها در بیمارستان‌ها فاصله زیادی داریم؟

روبات‌های کوچک، مسئله‌ای بزرگ در علم پزشکی مهندسان دانشگاه جانز هاپکینز در حوزه روباتیک پزشکی روی سامانه‌های مینیاتوری کار می‌کنند که هدف آن‌ها کمک به رساندن دارو به نقاط مشخص بدن است. اهمیت چنین رویکردی در این است که درمان فقط به انتخاب داروی مناسب محدود نمی‌شود؛ گاهی رساندن مقدار کافی از دارو به محل درست نیز یک چالش اساسی است.

به گزارش Johns Hopkins University در عفونت‌های قلبی، از جمله اندوکاردیت، میکروب‌ها می‌توانند روی دریچه‌های قلب تجمع پیدا کنند و ساختارهایی به نام توده‌های عفونی ایجاد کنند. درمان این بیماری معمولاً به آنتی‌بیوتیک‌های مناسب و گاهی جراحی نیاز دارد؛ بنابراین، هر فناوری که بتواند به دسترسی بهتر دارو به محل عفونت کمک کند، ارزش بررسی دارد.

بیشتر بخوانید: - فروش فوق‌العاده و پیش‌فروش یک محصول سایپا؛ نحوه ثبت نام، قیمت و زمان تحویل اهمیت رساندن مستقیم دارو در روش‌های معمول، دارو وارد جریان خون می‌شود و در بخش‌های مختلف بدن توزیع می‌شود. این روش برای بسیاری از بیماری‌ها ضروری و مؤثر است، اما همیشه به این معنا نیست که دارو به بیشترین غلظت ممکن در محل موردنظر می‌رسد.

دارورسانی هدفمند می‌تواند در آینده به پزشکان کمک کند مقدار و محل اثر دارو را دقیق‌تر کنترل کنند. بااین‌حال، چنین نتیجه‌ای به طراحی سامانه، نوع دارو، شرایط جریان خون و ویژگی‌های بافت بیمار بستگی دارد و نمی‌توان آن را برای همه بیماری‌ها یکسان دانست.

آیا این روبات‌ها آماده ورود به بیمارستان‌اند؟ اینجا باید میان ایده پژوهشی و درمان واقعی تفاوت گذاشت.

طراحی یک روبات کوچک یا نمایش توانایی آن در محیط آزمایشگاهی، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که این فناوری در قلب انسان نیز ایمن و مؤثر خواهد بود. پژوهشگران باید کنترل حرکت، سازگاری زیستی، احتمال ایجاد لخته، نحوه خروج یا تجزیه سامانه و عوارض احتمالی آن را بررسی کنند.

همچنین باید مشخص شود این فناوری در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌های موجود چه مزیت واقعی دارد و آیا می‌تواند به کاهش عوارض یا کوتاه‌ترشدن درمان کمک کند. از مهندسی روباتیک تا پزشکی دقیق حرکت به‌سوی درمان‌های هدفمند، بخشی از روند گسترده‌تر پزشکی دقیق است؛ رویکردی که می‌کوشد درمان را با ویژگی‌های بیماری و بدن هر فرد هماهنگ کند.

در آینده، ترکیب روباتیک مینیاتوری با تصویربرداری و سامانه‌های هوشمند دارورسانی ممکن است امکان مداخله‌های دقیق‌تری را فراهم کند. بااین‌حال، برای تبدیل این ایده به یک روش درمانی قابل‌استفاده، شواهد آزمایشگاهی و سپس مطالعات بالینی معتبر ضروری است.