استوری؛ انسان در انتظار دیده‌شدن
محمد آقاسی در یادداشتی به بررسی پدیده اجتماعی استوری در شبکه‌های اجتماعی پرداخته و آن را فراتر از یک ابزار انتشار تصویر، وضعیتی برای جلب تأیید اجتماعی و نیاز به دیده‌شدن توصیف کرده است.
محمد آقاسی-جامعه‌شناس و پژوهشگر افکار عمومی: خیلی از کنش‌های ما در پلتفرم‌ها مبتنی بر دیده‌شدن است؛ به‌خصوص وقتی استوری را می‌گذاریم و بعد منتظر می‌مانیم. نه‌فقط برای اینکه کسی آن را ببیند، بلکه گاهی زمان بیشتری را به خرج می‌دهیم تا بدانیم چه کسانی آن را دیده‌اند.
رفت و برگشت به صفحه برای دیدن فهرست اسامی بازدیدکنندگان، نشان از پایان‌نیافتن کنش و آغاز انتظار دارد. تفاوت مهم استوری با پست در این است که پست می‌ماند، اما استوری می‌رود؛ یعنی استوری موقتی است و چنانچه جناب سعدی می‌گفت: «آنچه را نپاید، دلبستگی نشاید».
اما در زمانه زندگی پلتفرمی، گاهی همین ظاهر موقتی برعکس عمل میکند. چیزی که قرار است پس از طی زمان 24 ساعت ناپدید شود، ساعت‌ها ما را با این پرسش درگیر میکند که چه کسی دیده و چه کسی ندیده؟
در جهان اجتماعی دیجیتالی، دیده‌شدن و تلاش برای آن، به بخشی از محتوای زندگی تبدیل شده است. آنچه در ابتدا تجربه‌ای فردی به نظر می‌رسد، به تدریج به احساسی جمعی تبدیل می‌شود.
همه ما در جهانی زندگی می‌کنیم که در آن دیده‌شدن، قابل مشاهده و قابل شمارش شده است. پژوهشی درباره تفاوت «فید» و «استوری» در اینستاگرام، بر‌اساس گفت‌وگوهای گروهی با ۵۲ جوان ۱۸ تا ۲۴ساله در ترکیه، نشان داد که این دو فقط دو شیوه انتشار تصویر نیستند، بلکه دو صحنه متفاوت برای ارائه خود هستند.
پژوهشگر شش تفاوت تعداد و تناوب انتشار، نوع مخاطب، موقتی یا ماندگار‌بودن محتوا، میزان تلاش برای مدیریت برداشت دیگران، جنبه‌ای از خود که نمایش داده می‌شود و شکل تأیید اجتماعی را مطرح میکند. تصویر فردی در فید به خاطر ماندگاری، دارای اهمیت بیشتری است.
اما در استوری، به واسطه گذرا‌بودن و امکان محدود‌کردن مخاطب، ارائه‌ها می‌تواند روزمره‌تر و بی‌محاباتر باشد. با این حال، پژوهش پیش‌گفته نیز نشان داده که در فید، تأیید اجتماعی بیشتر با لایک و کامنت سنجیده می‌شود، در حالی که در استوری، تنوع و تعداد بازدیدها، اهمیت ویژه‌ای پیدا میکند.
احتمالا پرسشی که پس از استوری برای ما مطرح می‌شود، از «چه کسانی مرا دیدند؟» عمیق‌تر است و با پرسش «از چه کسی واکنش گرفتم؟» روبه‌رو هستیم. این‌گونه استوری از یک ابزار انتشار تصویر به یک وضعیت اجتماعی تبدیل می‌شود.
کسی که استوری می‌گذارد، همانند انتشار یک متن در گذشته، فقط خود را نشان نمی‌دهد، بلکه خود را در معرض نگاه دیگران قرار می‌دهد. بعد نگاه‌ها شمرده شده، مقایسه می‌شود و در یک فرایند، معنادار می‌شود.
دیده‌شدن از یک اتفاق ساده، به نوعی جلب تأیید اجتماعی تبدیل می‌شود. از همین جهت، دیده‌نشدن نیز معنایی بیش از بی‌توجهی خواهد داشت.
استوری بر‌خلاف ظاهر ساده‌اش، فقط یک تصویر به نمایش گذاشته‌شده نیست، بلکه رابطه فرد با نگاه دیگران است. انسان دوره پلتفرم‌ها، نه‌تنها می‌خواهد دیده شود، بلکه می‌خواهد بداند که دیده شده است.
اولی فقط شکل انتشار است که در گذشته نیز وجود داشته، ولی دومی توقع جدیدی است که به وجود آمده است. در زندگی پلتفرمی، ما بیش از گذشته امکان نشان‌دادن خود را پیدا کرده‌ایم.
در عین حال، توقع دریافت بازخورد از دیگران نیز نسبت به گذشته افزایش یافته است. احساس دیده‌شدن یا نادیده‌ماندن، ممکن است بیش از 24 ساعت زمان در نظر گرفته‌شده برای استوری تداوم پیدا کند.
استوری، کوتاه‌ترین شکل انتشار در شبکه‌های اجتماعی است؛ اما انسان دوره پلتفرم‌ها، نه‌تنها می‌خواهد دیده شود، بلکه می‌خواهد بداند که دیده شده است.