زنگ خطر برای تأمین واکسن آنفلوآنزا در آستانه فصل سرما

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: آنفلوآنزا شاید برای بسیاری از افراد یک بیماری چندروزه و گذرا به نظر برسد، اما برای سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند به یک تهدید جدی تبدیل شود. به همین دلیل در آستانه فصل سرما، موضوع واکسیناسیون و تأمین به‌موقع واکسن آنفلوآنزا بار دیگر اهمیت پیدا کرده چون می‌تواند احتمال ابتلا، بستری و عوارض شدید بیماری را کاهش دهد.

دکتر مصطفی نوری‌زاده، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون در آستانه فصل سرما می‌گوید: آنفلوآنزا برخلاف تصور عمومی، صرفاً یک بیماری ساده و گذرا نیست و در سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و به‌ویژه افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند به بستری، پنومونی، تشدید بیماری‌های مزمن و حتی مرگ منجر شود. به گفته او، سازمان جهانی بهداشت برآورد کرده که آنفلوآنزای فصلی سالانه در جهان با حدود ۲۹۰ هزار تا ۶۵۰ هزار مرگ ناشی از بیماری‌های تنفسی مرتبط است.

بیماران زمینه‌ای در خط مقدم خطر نوری‌زاده با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای بیان کرد: اهمیت پیشگیری از آنفلوآنزا برای این گروه‌ها بسیار بیشتر است. آمارهای مربوط به فصل آنفلوآنزای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ آمریکا نشان می‌دهد ۸۹.۱ درصد بیماران بستری‌شده مبتلا به آنفلوآنزا، دست‌کم یک بیماری زمینه‌ای داشته‌اند و ۳ درصد بیماران بستری نیز جان خود را از دست‌ داده‌اند.

به گفت این متخصص، در فصل ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ هم حدود ۹۰ درصد افرادی که به دلیل آنفلوآنزا بستری شده بودند، حداقل یک بیماری مزمن از جمله فشارخون بالا، بیماری قلبی، دیابت یا بیماری‌های مزمن ریوی داشتند. نوری‌زاده درباره اثربخشی واکسن آنفلوآنزا گفت: واکسن محافظت صددرصدی ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند خطر ابتلا، بستری‌شدن و عوارض شدید بیماری را کاهش دهد.

وی افزود: میزان اثربخشی واکسن بسته به فصل، سن افراد، سویه‌های در گردش ویروس و میزان تطابق واکسن با این سویه‌ها متفاوت است. بااین‌حال، حتی اگر فرد واکسینه شده نیز به آنفلوآنزا مبتلا شود، احتمال دارد بیماری با شدت کمتری بروز کند.

تأمین واکسن باید پیش از آغاز فصل در اولویت باشد او در ادامه بر اهمیت دسترسی به‌موقع به واکسن تأکید کرد و گفت: در کنار فرهنگ‌سازی برای واکسیناسیون، نمی‌توان از مشکلات و اختلالات احتمالی در تأمین واکسن چشم‌پوشی کرد. دسترسی مردم به واکسن در آغاز فصل، زمانی که نیاز به آن بیش از هر زمان دیگری است، باید یکی از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری سلامت باشد.

بیشتر بخوانید نوری‌زاده معتقد است واکسن آنفلوآنزا محصولی است که هر سال بر اساس سویه‌های در گردش به‌روزرسانی می‌شود و امکان تأمین آن از مسیرهای مختلف، از جمله تولید داخلی و واردات، وجود دارد. حتی در صورت بروز محدودیت‌های حمل‌ونقل نیز باید مسیرهای جایگزین برای انتقال سریع واکسن در نظر گرفته شود تا تأخیر در تأمین، سلامت گروه‌های آسیب‌پذیر را تهدید نکند.

چه کسانی باید واکسن آنفلوآنزا را جدی‌تر بگیرند؟ این متخصص، گروه‌های در معرض خطر را شامل افراد ۶۵ سال و بالاتر، کودکان به‌ویژه زیر ۵ سال، زنان باردار و مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای دانست و عنوان کرد:‌ بیماران مبتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی، آسم و بیماری‌های مزمن ریوی، بیماری‌های کلیوی و کبدی، اختلالات عصبی، ضعف سیستم ایمنی، سرطان و بیماری‌های متابولیک باید توجه ویژه‌ای به واکسیناسیون داشته باشند.

نوری‌زاده همچنین تأکید کرد کارکنان مراکز درمانی و افرادی که از بیماران و گروه‌های پرخطر مراقبت می‌کنند نیز باید واکسیناسیون سالانه را جدی بگیرند. به گفته او تأمین به‌موقع واکسن و دسترسی عادلانه مردم به آن، هزینه نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای جلوگیری از بستری، عوارض و مرگ است.

نباید اجازه داد کمبود برنامه‌ریزی یا مشکلات تأمین، سلامت گروه‌های آسیب‌پذیر را تهدید کند، چرا که پیشگیری همواره کم‌هزینه‌تر و انسانی‌تر از درمان است.