هدف از مدیریت پارک‌های جنگلی، حفظ و احیای جنگل‌ها است

کامران پورمقدم روز چهارشنبه در همایش پارک‌های جنگلی منطقه ۳ کشور در گرگان، اظهار کرد: پارک‌های جنگلی حلقه ارتباطی میان جامعه و جنگل هستند و می‌توانند مردم را با اکوسیستم‌های جنگلی، خدمات و کارکردهای آن آشنا کنند. وی ادامه داد: ظرفیت‌های گردشگری و تفرجی پارک‌های جنگلی اهمیت زیادی دارد و اقدامات ارزشمندی نیز در این زمینه به‌ویژه در منطقه جنگل‌های هیرکانی، انجام شده است ولی در تهیه و اجرای طرح‌های پارک‌های جنگلی باید میزان اثرگذاری این طرح‌ها بر حفاظت و احیای جنگل‌ها، توسعه زون‌های احیایی و بهبود وضعیت عرصه‌های جنگلی نیز مورد توجه قرار گیرد.

پورمقدم با اشاره به حساسیت جامعه نسبت به حفاظت از جنگل‌، گفت: در برنامه هفتم توسعه نیز بر مدیریت جنگل‌ها در قالب طرح‌های مدیریت پایدار تاکید شده است و یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریتی در این زمینه، پارک‌های جنگلی و ظرفیت‌های غیرچوبی اقتصادی جنگل‌ها به‌ویژه ظرفیت تفرجی آن‌ها است. وی خاطرنشان کرد: بر اساس مطالعات آمایشی و نیمه‌تفصیلی انجام‌شده در جنگل‌های هیرکانی، ظرفیت‌های تفرجی یکی از کارکردهای مهم این پهنه‌هاست که باید با رعایت شاخص‌ها و شیوه‌نامه‌های مشخص، برای مدیریت پایدار جنگل مورد استفاده قرار گیرد.

پورمقدم یادآور شد: ایرادات و مشکلات موجود در کمیته فنی دفتر جنگلکاری و پارک‌ها احصا شده و نامه‌ای نیز برای معاونت حفاظت و امور اراضی سازمان ارسال شده که امیدواریم با برگزاری نشست‌های مشترک، این موارد اصلاح شود تا اجرای طرح‌ها با شفافیت و سهولت بیشتری انجام گیرد. وی درباره نحوه محاسبه پرداخت‌های مربوط به طرح‌های زراعت چوب نیز گفت: در عرصه‌های ملی و منابع طبیعی، موضوعی تحت عنوان حق انتفاع در طرح‌های زراعت چوب مطرح نیست و دریافت مبالغ با این عنوان صحیح نیست.

معاون امور جنگل ادامه داد: پرداخت‌های مربوط به طرح‌های زراعت چوب باید بر اساس بیلان طرح، هزینه‌ها، درآمدها و سهمی که به عنوان بهره مالکانه تعیین می‌شود، محاسبه و دریافت شود. پورمقدم همچنین با اشاره به تدوین شیوه‌نامه شناسایی و مدیریت درختان خطرساز، گفت: شاخص‌های مربوط به درختان خطرساز، درختان شکسته و افتاده و سایر موارد مرتبط با ماده ۳۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری تدوین شده است.

وی افزود: هر درخت کج یا معوجی را نمی‌توان در هر نقطه‌ای درخت خطرساز تلقی کرد، موقعیت مکانی درخت، میزان تردد جمعیت، حضور گردشگران یا ساکنان و قرار گرفتن در مجاورت جاده‌ها و مسیرهای پرتردد از جمله شاخص‌هایی است که در این شیوه‌نامه مورد توجه قرار گرفته است. مدیرکل دفتر جنگلکاری، پارک‌ها و ذخیره‌گاه‌های جنگلی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نیز گفت: توسعه کمی و کیفی پارک‌های جنگلی و استفاده از ظرفیت‌های تفرجی آن‌ها، در چارچوب طرح مدیریت پایدار جنگل‌های شمال دنبال می‌شود.

بهرام دلفان اباذری افزود: در این چارچوب، دانشگاه‌ها می‌توانند متناسب با برنامه‌های آموزشی خود، از ظرفیت عرصه‌های جنگلی استفاده کنند و در کنار طرح‌های جنگلداری، پارک جنگلی و ذخیره‌گاه جنگلی نیز داشته باشند. وی ادامه داد: توسعه پارک‌های جنگلی تنها به استان‌های شمالی محدود نمی‌شود و استان‌های همجوار نیز از ظرفیت‌های طبیعی مناسبی برخوردارند.

مناطق جنگلی و گردشگری در استان‌هایی مانند خراسان شمالی و اردبیل می‌توانند با همکاری استانداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی، به پارک‌های جنگلی و تفرجگاه‌های مناسب تبدیل شوند. دلفان اباذری افزود: در طرح‌های مدیریت پایدار جنگل‌های شمال، پهنه‌ها و کارکردهای مختلفی پیش‌بینی شده که بخشی از آن به موضوع تفرج، بخشی به ذخیره‌گاه‌های جنگلی و بخش دیگری به مأموریت‌های دفتر جنگلکاری و پارک‌ها مربوط است.

وی افزود: پارک‌های جنگلی کشور حاصل تلاش و تجربه چندین نسل از مدیران، کارشناسان و کارکنان منابع طبیعی است و بسیاری از پارک‌های شناخته‌شده کشور از جمله پارک‌های جنگلی خارج از شمال، نتیجه اقدامات ارزشمند گذشتگان در حوزه جنگلکاری و توسعه فضای سبز به شمار می‌رود. مدیرکل دفتر جنگلکاری، پارک‌ها و ذخیره‌گاه‌های جنگلی ادامه داد: در استان‌های شمالی کشور، به دلیل برخورداری از شرایط طبیعی مناسب، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه پارک‌های جنگلی وجود دارد و طی سال‌های اخیر نیز اقدامات مناسبی برای شناسایی و برنامه‌ریزی این مناطق انجام شده است.

وی ‌همچنین با اشاره به اهمیت آموزش و اطلاع‌رسانی در پارک‌های جنگلی، گفت: در تمامی طرح‌های پارک‌های جنگلی باید فضای مشخصی برای ایجاد مرکز بازدیدکنندگان یا خانه طبیعت پیش‌بینی شود، بازدیدکننده باید بداند وارد چه عرصه‌ای شده و این پارک چه ظرفیت‌ها، کارکردها و امکاناتی دارد. در این همایش معاونان امور جنگل ادارات کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، خراسان شمالی، نوشهر مازندران، اردبیل، ساری مازندران، سمنان و گیلان به طرح مسایل و مشکلات حوزه پارک های جنگلی در استان‌های خود پرداخته و راهکارهایی از جمله تفویض اختیار به اداره کل استانی برای تعیین تکلیف درختان خطرساز، اضافه کردن زمان ایجاد زیرساخت‌ها به زمان قرارداد از ۱۵ سال به ۱۸ سال، ‌ارایه کردند.