دومین فصل کاوش گورستان تاریخی زاگرس سنندج در حال اجراست
با این حال، ضعف در کاوش‌های علمی، حفاظت از محوطه و نظارت بر فعالیت‌های عمرانی، در مقاطعی زمینه‌ساز آسیب به بخشی از هویت تاریخی این منطقه شده است.
علی بهنیا سه‌شنبه ۲۸مهرماه در جریان بازدید فرماندار سنندج از روند کاوش‌های باستان‌شناسی گورستان تاریخی زاگرس این شهر اظهار کرد: این فصل از کاوش‌ها با تأمین اعتبار از سوی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، بخش‌های مختلف محوطه را مورد بررسی قرار داده است که تاکنون در پنج ترانشه واقع در جبهه شرقی، بقایای تدفینی با شاخصه‌های فرهنگی عصر آهن ۳ شناسایی و مطالعه شده است. وی عنوان کرد: همچنین در بخش‌های جنوبی و غربی محوطه، سه ترانشه ایجاد شده که بررسی‌های اولیه در آن‌ها به شناسایی بقایای ساختارهای معماری و شواهد استقراری مربوط به دوران تاریخی منجر شده است.
معاون میراث‌فرهنگی کردستان با اشاره به پیشینه شناسایی این محوطه تاریخی یادآور شد: گورستان باستانی زاگرس در حاشیه غربی مسیر سنندج به حسن‌آباد، در جریان عملیات راه‌سازی سال ۱۳۸۷ به‌صورت اتفاقی شناسایی شد و در آذرماه همان سال، بخشی از این محوطه توسط باستان‌شناسان اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان مورد کاوش قرار گرفت. بهنیا بیان کرد: ادامه کاوش‌ها و مطالعات تخصصی در این محوطه، اطلاعات ارزشمندی درباره پیشینه فرهنگی و تاریخی استان کردستان در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد و به شناخت بهتر ابعاد تاریخی منطقه کمک می‌کند.
وی اظهار کرد: نتایج نهایی این پژوهش، زمینه برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای حفاظت از آثار تاریخی و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی محوطه زاگرس را فراهم می‌کند و گامی مهم در تداوم فعالیت‌های باستان‌شناسی استان به شمار می‌رود. بهنیا در ادامه گفت: این پروژه با همکاری گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان، پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان، فرمانداری و شهرداری سنندج و تشکل‌های مردم‌نهاد این شهر در حال اجرا است.
یافته‌های کاوش‌های باستان‌شناسی آبیدر می‌تواند قدمت شهرنشینی در سنندج را به حدود سه هزار سال برساند غریب سجادی، فرماندار سنندج نیز با اشاره به اهمیت کاوش‌های تاریخی و باستان‌شناسی زاگرس آبیدر اظهار کرد: کشف بقایای انسانی در جریان عملیات عمرانی و جاده‌سازی در سال‌های گذشته نشان داد که این محدوده در گذشته کاربری گورستان داشته است؛ با این حال، ضعف در کاوش‌های علمی، حفاظت از محوطه و نظارت بر فعالیت‌های عمرانی، در مقاطعی زمینه‌ساز آسیب به بخشی از هویت تاریخی این منطقه شده است. وی با بیان اینکه فصل دوم کاوش‌های باستان‌شناسی این محوطه با رویکردی علمی و تخصصی در حال انجام است، افزود: این کاوش‌ها با مجوز و نظارت میراث فرهنگی، با مشارکت فعالان مدنی و با اتخاذ تدابیر حفاظتی از جمله نصب دوربین‌های نظارتی و حضور یگان حفاظت میراث فرهنگی دنبال می‌شود.
فرماندار سنندج افزود: همچنین با همکاری پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور، قرارداد اجرای فصل دوم کاوش منعقد شده و تیمی تخصصی و آشنا به اصول علمی باستان‌شناسی، مسئولیت بررسی و کاوش این محوطه را بر عهده دارد. سجادی با اشاره به دیدگاه‌های مختلف درباره پیشینه تاریخی این شهر تصریح کرد: اگرچه در روایت‌های رایج، شکل‌گیری شهر جدید سنندج به دوره صفویه نسبت داده می‌شود، اما یافته‌های باستان‌شناسی در محدوده آبیدر می‌تواند شواهد تازه‌ای از قدمت چند هزار ساله سکونت و شهرنشینی در این منطقه ارائه کند؛ برخی از این یافته‌ها نیز با دوره مهرپرستی مرتبط دانسته شده‌اند که بررسی دقیق آن‌ها نیازمند مطالعات تخصصی و مستندات علمی است.
وی ادامه داد: این شواهد اهمیت دامنه‌های آبیدر را در شناخت تاریخ سکونت، فرهنگ و تمدن منطقه برجسته می‌کند و نشان می‌دهد که برای روشن شدن ابعاد مختلف پیشینه تاریخی سنندج، باید از کاوش‌های علمی، پژوهش‌های مستمر و حفاظت جدی از محوطه‌های تاریخی حمایت بیشتری صورت گیرد. فرماندار سنندج تأکید کرد: صیانت از این میراث، تنها به انجام کاوش محدود نمی‌شود؛ بلکه مستلزم جلوگیری از آسیب‌های ناشی از فعالیت‌های عمرانی، استمرار نظارت‌های حفاظتی و فراهم کردن زمینه برای معرفی علمی یافته‌ها به جامعه است.
