رضا پردل: سینمای کوتاه از فیلم بلند و سریال جلو زده است
سینمای کوتاه ایران بسیار شریف و در عین حال حرفه‌ای و تکنیکی است و امیدوارم شرایطی فراهم شود که این کیفیت و سلامت به عرصه فیلم‌های بلند و سریال‌ها نیز تسری پیدا کند.
رضا پردل با تأکید بر سلامت اقتصادی سینمای کوتاه می‌گوید این سینما از نظر فنی و حرفه‌ای رشد چشمگیری داشته است. یک خاطره از کودکی، دلتنگی برای مادر و فاصله‌ای که یک کودک را به فرار از مدرسه می‌کشاند؛ همین تجربه‌های شخصی دستمایه شکل‌گیری فیلم کوتاه «اسکلت دوست‌داشتنی من» شده است.
رضا پردل، کارگردان این فیلم، معتقد است قصه‌هایی که از دل تجربه زیسته فیلم‌ساز بیرون می‌آیند، می‌توانند ارتباط نزدیک‌تری با مخاطب برقرار کنند. او در عین حال، با اشاره به وضعیت امروز سینمای کوتاه ایران، سلامت اقتصادی این حوزه را یکی از عوامل مهم رشد آن می‌داند و می‌گوید سینمای کوتاه در یک دهه اخیر، از نظر حرفه‌ای و تکنیکی پیشرفت قابل توجهی داشته است.
قصه‌ای از دلتنگی‌های دوران کودکی پردل درباره شکل‌گیری ایده «اسکلت دوست‌داشتنی من» گفت: می‌خواستم در فضایی که آن را می‌شناسم و زیست کرده‌ام، قصه‌ای تعریف کنم. وقتی آدم سراغ قصه‌ای می‌رود که به آن مسلط است، بهتر می‌تواند جان کلام را منتقل کند و مخاطب را با زیستی که فیلم‌ساز ترسیم می‌کند، آشنا سازد.
وی با اشاره به ریشه‌های شخصی داستان افزود: در دوران کودکی‌ام، مادرم دو شغل داشت و مدت زیادی در خانه نبود. یکی از شغل‌هایش آموزگاری در یکی از مناطق روستایی بود که انرژی زیادی از او می‌گرفت.
وقتی هم به خانه برمی‌گشت، همچنان در همان فضای آموزگاری بود و با بچه‌هایی سروکار داشت که نظم دادن به آن‌ها دشوار بود. برای همین، کمی سخت بود که بتواند آن‌طور که باید به نیازهای من بپردازد.
این تصویر از دوران کودکی در ذهنم ماند و بعدها بیشتر به آن فکر کردم. حتی با خود مادرم هم درباره‌اش صحبت کردم.
در ادامه، کمی اغراق و مهندسی درام به آن اضافه شد و در نهایت، «اسکلت دوست‌داشتنی من» شکل گرفت. وقتی واقعیت برای ساختن درام کافی نیست کارگردان فیلم کوتاه «در چشمان یک عاشق» درباره تغییر خاطرات شخصی برای شکل دادن به داستان توضیح داد: برای درام فیلم فکر کردم بهتر است این کودک برای مدتی مادرش را به‌طور کامل نبیند؛ هرچند در فیلم قرار بود خیلی زودتر به این موضوع بپردازیم.
برای اینکه چرخ‌دنده‌های داستان بهتر بچرخد و شخصیت بتواند با ترسناک‌ترین ترس‌هایش روبه‌رو شود، ترجیح دادم او را در شرایطی قرار دهم که برایش ساخته‌ام، نه اینکه صرفاً به واقعیت و خاطرات شخصی خودم پایبند بمانم. پردل درباره قصه فیلم گفت: داستان درباره پسربچه‌ای است که درست مثل آدمی تشنه در کویر، به مادرش نیاز دارد و چند ماه است او را ندیده.
او از مدرسه فرار می‌کند و به سراغ مادرش می‌رود تا او را ببیند و کنارش باشد. این موقعیت را به تصویر کشیدم، چون دوست داشتم فیلم حس داشته باشد.
این چیزی است که به آن اعتقاد دارم و بخشی از شیوه فیلم‌سازی من است. وی ادامه داد: برای اینکه عطش کودک را دراماتیک کنیم، لازم بود مادرش را در آغوش بگیرد، او را بو کند و میان آن دو کنش و تعامل شکل بگیرد.
در فیلم هم به این موضوع اشاره می‌کنم که این احساس یک‌طرفه نیست و مادر هم چنین حسی دارد. این فیلم‌ساز درباره شخصیت مادر نیز توضیح داد: مادر، با وجود مشکلات درونی و بیرونی‌اش، دلش برای بچه‌اش تنگ شده، اما این احساس را بروز نمی‌دهد.
او مثل کودک نیست؛ بچه نمی‌تواند نقابش را حفظ کند و در نهایت احساسش را نشان می‌دهد، اما مادر تا انتهای فیلم نقابش را نگه می‌دارد. وقتی بچه دستش را دراز می‌کند، نقاب مادر فرو می‌ریزد و او را در آغوش می‌کشد.
راهی برای مواجهه با خواسته‌های سرکوب‌شده پردل در ادامه درباره استفاده از فضای فانتزی در آثارش گفت: من آثار فروید را زیاد مطالعه می‌کنم. او معتقد است وقتی انسان از چیزی که اشتیاق زیادی به آن دارد محروم می‌شود، به فانتزی و رؤیاپردازی روی می‌آورد.
من هم بیشتر سعی می‌کنم آن نقطه‌ای را به تصویر بکشم که انسان‌ها در آن دچار چنین وضعیتی می‌شوند؛ چون خودم هم این‌گونه‌ام و ممکن است درباره زندگی عادی‌مان، رؤیاهای روزانه و شبانه زیادی ببینم. وی افزود: در زندگی و جامعه‌ای که با تنش‌ها و تهدیدهای زیادی روبه‌روست، فانتزی و رؤیاپردازی، چه در شکل کابوس‌وار و چه در شکل خوشایند، تشدید می‌شود.
من فقط سعی کردم این وضعیت را به‌عنوان یک فیلم‌ساز منعکس کنم، چون فکر می‌کنم برای شخصیت‌هایی که می‌نویسم، جذاب است. سینمای کوتاه به اقتصاد سالم نیاز دارد کارگردان «اسکلت دوست‌داشتنی من» در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره وضعیت کنونی فیلم کوتاه و شرایط اکران آن اظهار داشت: به اعتقاد من، هرچه اقتصاد این حوزه پاک‌تر و سالم‌تر باشد و درگیر بازی‌های سیاسی، صنعتی و سوداگرانه نشود، بی‌تردید مسیر درست‌تری را طی خواهد کرد.
سینمای کوتاه ایران از چنین ویژگی‌ای برخوردار است و من وضعیت آن را بسیار دقیق و درست می‌بینم؛ چراکه به آن ایده‌آلی که شایسته‌اش است، بسیار نزدیک شده است. او با اشاره به رشد فنی و حرفه‌ای این حوزه در سال‌های اخیر گفت: در طول 10 سال اخیر، به زعم من، سینمای کوتاه در مقایسه با فیلم‌های بلند سینمایی و سریال‌هایی که در پلتفرم‌های نمایش خانگی یا تلویزیون تولید می‌شوند، یک سر و گردن حرفه‌ای‌تر و تکنیکی‌تر شده است.
پردل ادامه داد: به همین دلیل تصور می‌کنم هر سال تعداد چشمگیری از کارگردانان و بازیگران چهره مشتاق همکاری با فیلم‌سازان حوزه فیلم کوتاه هستند. سینمای کوتاه ایران بسیار شریف و در عین حال حرفه‌ای و تکنیکی است و امیدوارم شرایطی فراهم شود که این کیفیت و سلامت به عرصه فیلم‌های بلند و سریال‌ها نیز تسری پیدا کند.
زمان نمایش «اسکلت دوست‌داشتنی من» در جشنواره فیلم کوتاه «اسکلت دوست‌داشتنی من» در چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران در سه روز به نمایش درمی‌آید: یکشنبه 26 مهر، ساعت 21، سالن یک سه‌شنبه 28 مهر، ساعت 11، سالن‌های 2 و 5 و ساعت 16، سالن 9 چهارشنبه 29 مهر، ساعت 18:30، سالن یک