سایت‌های دولتی یکی پس از دیگری خاموش شدند؛ نگاه‌ها خیره به بحران امنیتی PHP
امروز شماری از وب‌سایت‌های دولتی در اروپا و نقاط دیگر جهان یکی پس از دیگری از دسترس خارج شدند.
دو آسیب‌پذیری بحرانی در PHP، سایت‌های دولتی هلند و فنلاند را از دسترس خارج کرد؛ حملات آغاز شده‌اند، اما وصله هنوز منتشر نشده است. عامل خاموشی، هکرها نبودند. مدیران همان سایت‌ها خودشان کلید قطع را زدند، آن هم پس از افشای دو آسیب‌پذیری بحرانی در PHP، یکی از پرکاربردترین زبان‌های برنامه‌نویسی وب.
به‌گزارش رویترز، توسعه‌دهندگان PHP اعلام کردند دو آسیب‌پذیری بحرانی شناسایی کرده‌اند و از کاربران خواستند به‌محض انتشار اصلاحیه، وب‌سایت‌هایشان را به‌روزرسانی کنند. گره‌ی کار دقیقا همین‌جا است. هشدار پیش از وصله رسید و فاصله‌ی میان افشای نقص و عرضه‌ی راه‌حل، به میدانی برای مهاجمان تبدیل شد.
گزارش‌ها نشان می‌داد هکرها هم‌اکنون از همین نقص‌ها برای نفوذ به وب‌سایت‌ها بهره می‌گیرند. در واکنش، نهادهای دولتی هلند و فنلاند از جمله مجموعه‌هایی بودند که سایت‌هایشان را به‌عنوان اقدامی احتیاطی آفلاین کردند. صحنه‌ای کم‌سابقه هم رقم خورد.
آژانس امنیت سایبری هلند، یعنی همان نهادی که قرار است دیگران را در برابر تهدیدها راهنمایی کند، وب‌سایت خودش را از دسترس خارج کرد و دلیل تصمیم را احتیاط در برابر آسیب‌پذیری‌های تازه دانست. دامنه‌ی هشدارها به اروپا محدود نماند. نهادهای امنیت سایبری در چند منطقه‌ی دیگر از کاربران PHP خواسته‌اند فورا به‌روزرسانی کنند یا تا زمان آماده‌شدن وصله‌ها، سایت‌هایشان را قطع کنند.
زبانی که همه‌جا حضور دارد PHP یک زبان سمت سرور به شمار می‌رود که بخش بزرگی از اینترنت بر پایه‌ی آن می‌چرخد. همین گستردگی، نگرانی‌ها را چند برابر کرده؛ ممکن است شمار قابل‌توجهی از وب‌سایت‌ها در برابر حمله بی‌دفاع باشند. شرکت امنیت سایبری هانترس تصویر روشنی از ابعاد ماجرا ارائه داد و نوشت: «PHP همه‌جا است.
بی‌سروصدا در سایت‌های وردپرس، دروپال، جوملا و مجنتو، در پلتفرم‌های میزبانی اشتراکی، در کنترل‌پنل‌ها و در انبوهی از نرم‌افزارهایی کار می‌کند که حتی اعلام نمی‌کنند در پس‌زمینه از PHP استفاده می‌کنند.» به بیان ساده، بسیاری از مدیران سایت شاید اصلا ندانند سامانه‌شان روی PHP بنا شده است. دین نکت، مدیر ارشد فنی کلادفلر، شرکت فعال در حوزه‌ی امنیت وب و خدمات ابری، تأیید کرد که حملات در حال ظهورند. به گفته‌ی او، کلادفلر سازوکار فایروال خود را به‌عنوان راهکاری موقت به‌روز می‌کند.
نکت در شبکه‌ی اجتماعی ایکس نوشت: «نخستین حملات را مشاهده می‌کنیم و هم‌زمان با پدیدارشدن بردارهای تازه، تدابیر مقابله را به‌روز می‌کنیم. صرفا با یک راهکار موقت سروکار داریم. به‌محض اینکه PHP به‌روزرسانی را منتشر کرد، وصله را اعمال کنید.» به‌روزرسانی خودکار وردپرس کافی نیست وردفنس، افزونه‌ی امنیتی محافظ سایت‌های وردپرسی، یادآوری کرد که همه‌ی سایت‌های وردپرس روی سروری با PHP نصب‌شده اجرا می‌شوند.
وردفنس هشدار داد به‌روزرسانی‌های خودکار، اصلاحیه را اعمال نخواهند کرد و به مالکان سایت‌ها توصیه کرد مشخص کنند مسئولیت به‌روزرسانی PHP در سایتشان بر عهده‌ی چه کسی است. نکته‌ی ظریفی در همین توصیه نهفته است. به‌روزرسانی هسته و افزونه‌های وردپرس از داشبورد خود سایت انجام می‌شود، اما PHP در لایه‌ی سرور قرار دارد و ارتقای آن معمولا به شرکت میزبانی یا مدیر سرور سپرده می‌شود.
صاحب سایتی که تنها به دکمه‌ی به‌روزرسانی داشبورد دل خوش کند، ممکن است همچنان در معرض خطر بماند. مقامات اعلام کرده‌اند تمام نسخه‌های PHP از PHP 5 به بعد ممکن است تحت تأثیر قرار گرفته باشند. با این حال، توسعه‌دهندگان PHP هنوز فاش نکرده‌اند دقیقا کدام نسخه‌ها آسیب‌پذیرند.
تا روشن‌شدن جزئیات و انتشار وصله‌ی رسمی، مدیران وب‌سایت‌ها میان دو گزینه‌ی دشوار مانده‌اند. یا ریسک آنلاین‌ماندن را بپذیرند، یا مانند نهادهای دولتی هلند و فنلاند، دسترسی را موقتا قطع کنند.
