10 نکته راهبردی برای سال تحصیلی جدید حوزه‌های علمیه

از قم، آیت‌الله علیرضا اعرافی امروز در مراسم افتتاحیه سال تحصیلی جدید حوزه‌های علمیه که در مدرسه مبارکه فیضیه قم برگزار شد، با اشاره به آیه شریفه «قُلْ هَٰذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَی اللَّهِ ۚ عَلَیٰ بَصِیرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِی وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ» اظهار کرد: این آیه شریفه سه نکته کلیدی را بیان می‌کند که در حقیقت، هویت حوزه‌های علمیه و طلاب علوم دینی بر پایه آن شکل گرفته است. وی با بیان اینکه نخستین محور این آیه، دعوت به سوی خداوند است، افزود: راه پیامبر اکرم(ص) این بود که جامعه و بشریت را به سوی خداوند دعوت کند و این، رکن اصلی رسالت و فعالیت حوزه‌های علمیه نیز به شمار می‌رود.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور ادامه داد: در آغاز سال تحصیلی، همه ما باید با خدای متعال عهد و پیمان ببندیم که این راه را ادامه دهیم؛ راهی که مقصد آن «الی‌الله» و حرکت به سوی قله و کانون قدرت لایزال الهی است. اعرافی با تأکید بر اینکه حاکمیت مطلق خداوند بر انسان و جهان، اساس این مسیر است، گفت: دعوت به سوی خداوند یعنی همه حرکت‌ها، فعالیت‌ها و جهت‌گیری‌های انسان بر مدار توحید و در مسیر اراده الهی تنظیم شود.

بصیرت و آگاهی دینی؛ شرط حرکت در مسیر الهی مدیر حوزه‌های علمیه دومین محور آیه شریفه را «بصیرت» دانست و بیان کرد: این دعوت باید همراه با آگاهی، شناخت و بصیرت در دین باشد. در کلمات مفسران، «بصیرت» به فقاهت، شناخت عمیق و آگاهی نسبت به زوایای مختلف دین تفسیر شده است؛ بنابراین حوزه باید نسبت به دین، راه و شیوه‌های تحقق و پیاده‌سازی آن در جامعه، بصیرت و شناخت عمیق پیدا کند.

وی با اشاره به اینکه مسیر هدایت الهی در پیامبر اکرم(ص) خلاصه نمی‌شود، تصریح کرد: این مسیر در وجود امیرالمؤمنین(ع) و ائمه اطهار(ع) امتداد پیدا کرده است و در ادامه، روحانیت، مرجعیت و ولایت فقیه این راه دشوار را به پیش برده‌اند. مدیر حوزه‌های علمیه کشور خاطرنشان کرد: این مسیر نورانی، یک جریان تاریخی و پیوسته است که از پیامبر اکرم(ص) آغاز شده، در امامت ائمه اطهار(ع) استمرار یافته و در طول تاریخ، به دست فقها، علما و بزرگان دین تداوم پیدا کرده است.

عهد طلاب با خداوند برای ادامه مسیر هزارساله حوزه اعرافی با خطاب قرار دادن طلاب و جوانان حوزه‌های علمیه گفت: هویت ما و شما، طلاب عزیز و جوان، در همین مسیر تعریف می‌شود؛ شما عزیزانی که امروز در این کانون علم، جهاد و شهادت، یعنی مدرسه فیضیه، حضور دارید و همچنین همه دوستان و طلاب عزیزی که در سراسر کشور این سخنان را می‌شنوند، باید در آغاز سال تحصیلی با خدای متعال و ولی عصر(عج) عهد و پیمان ببندیم. وی ادامه داد: باید عهد ببندیم که در امتداد این آیه شریفه، رسالت رسول خدا(ص) و امامت ائمه اطهار(ع)، مسیر سلف صالح، فقها و بزرگان دین را ادامه دهیم؛ بزرگانی که بیش از هزار سال این رسالت نورانی را بر دوش گرفته و در جامعه نورافشانی کرده‌اند.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به سختی‌ها و رنج‌هایی که علما و فقهای گذشته در این مسیر متحمل شده‌اند، گفت: بزرگان دین در طول تاریخ برای حفظ و گسترش معارف الهی، دشواری‌ها و مشقت‌های فراوانی را تحمل کردند و در این راه جان‌فشانی‌های بسیاری انجام دادند. امروز این میراث گران‌بها به دست ما و شما سپرده شده است.

عهد ببندیم که مصداق آیه «أَدْعُو إِلَی اللَّهِ» باشیم اعرافی تأکید کرد: ما باید با خدای متعال و همه این بزرگان عهد ببندیم که مصداق آیه شریفه «أَدْعُو إِلَی اللَّهِ» باشیم؛ از «الی‌الله» آغاز کنیم، فقط خداوند را ببینیم و همه امور و شئون زندگی و فعالیت خود را به سمت او تنظیم کنیم. این مسیر باید همراه با بصیرت و آگاهی نسبت به دین باشد؛ باید شریعت را به‌درستی فرا بگیریم، درک عمیق و صحیحی از معارف اسلامی پیدا کنیم و بتوانیم نور شریعت را در جهان گسترش دهیم.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور خاطرنشان کرد: رسالت حوزه تنها فراگیری مجموعه‌ای از علوم و معارف نیست، بلکه حوزه باید دین را عمیقاً بشناسد و برای تحقق، تبیین و گسترش آن در جامعه و جهان تلاش کند. چشم‌انداز جهانی رسالت حوزه‌های علمیه اعرافی با اشاره به مسئولیت تاریخی حوزه‌های علمیه اظهار کرد: ما باید این عهد و پیمان را برای امروز و آینده تاریخ دنبال کنیم؛ چراکه امروز چشم‌های بسیاری در جهان به حوزه‌های علمیه و ظرفیت‌های آن دوخته شده است.

عضو فقهای شورای نگهبان ادامه داد: حوزه‌های علمیه باید با شناخت دقیق شرایط زمان، نیازهای جامعه و تحولات جهان، رسالت تاریخی خود را به‌درستی انجام دهند و در مسیر تبیین معارف دینی و گسترش پیام اسلام گام بردارند. فیضیه؛ خاستگاه حرکت بزرگ انقلاب اسلامی مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه با اشاره به نقش حوزه‌های علمیه در شکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی گفت: انقلاب اسلامی در بستر چنین آرمان بزرگی شکل گرفت و امام بزرگوار ما از همین فیضیه پرچم این حرکت را برافراشتند.

رهبر و امام شهید ما نیز این راه را ادامه دادند و امروز مراجع عظام تقلید، رهبر معظم انقلاب و شما حوزویان وظیفه دارید این مسیر را ادامه دهید. عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور در ادامه تصریح کرد: حوزه‌های علمیه باید میراث گران‌بهای هزار ساله فقاهت، علم، جهاد و مجاهدت علما را حفظ و به نسل‌های آینده منتقل کنند و در عین حال، برای پاسخ‌گویی به نیازهای جدید جامعه و جهان اسلام آماده باشند.

نقشه راه سال تحصیلی جدید حوزه اعرافی تأکید کرد: هویت ما در آینه این آیه شریفه تعریف می‌شود؛ آیه‌ای که می‌تواند در آغاز سال تحصیلی جدید، راهبر و راهگشای حرکت حوزه‌های علمیه باشد. دعوت به سوی خدا، حرکت بر اساس بصیرت و آگاهی دینی، تداوم مسیر پیامبر اکرم(ص)، ائمه اطهار(ع) و فقهای بزرگوار و تلاش برای گسترش نور شریعت، باید در صدر برنامه‌ها و جهت‌گیری‌های حوزه‌های علمیه قرار گیرد مدیر حوزه‌های علمیه کشور خاطرنشان کرد: آغاز سال تحصیلی جدید فرصتی است تا همه ما بار دیگر با خداوند متعال، ولی عصر(عج) و آرمان‌های بلند حوزه‌های علمیه عهد ببندیم و با عزم و اراده‌ای تازه، این مسیر نورانی را ادامه دهیم.

حوزه علمیه با عزم راسخ مسیر رشد و تعالی را ادامه می‌دهد اعرافی با تأکید بر عزم شورای عالی، مدیریت حوزه‌های علمیه و مجموعه مؤسسات حوزوی برای ادامه مسیر رشد و تعالی حوزه گفت: در شرایط دشوار امروز، حوزه باید ضمن ایفای نقش مؤثر در عرصه‌های مختلف، نسبت به آرمان‌های انقلاب اسلامی، امام راحل، شهدا و رهبر شهید و عزیزمان ادای وظیفه کند. وی افزود: ممکن است در برخی موارد به دلیل محدودیت‌ها یا فراهم نشدن امکانات با دقت و سرعت مورد انتظار، همه امور به شکل مطلوب پیش نرود، اما ما در محضر الهی و در برابر مسئولیت‌هایی که بر عهده داریم، این عهد را داریم که برای تعالی حوزه، درخشش آن و نقش‌آفرینی مؤثر حوزه در روزگار سنگین و حساس امروز، از هیچ تلاشی فروگذار نکنیم.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور تصریح کرد: حوزه‌های علمیه باید وظیفه خود را در قبال انقلاب اسلامی، امام شهدا، رهبر شهید و عزیزمان و همه شهدای والامقام به بهترین شکل ممکن ادا کنند و در این مسیر، همه ظرفیت و توان خود را به کار گیرند. تدوین برنامه دوم حوزه بر اساس اسناد بالادستی و رهنمودهای رهبری و مراجع آیت‌الله اعرافی در ادامه با اشاره به مهم‌ترین برنامه‌ها و اقدامات صورت‌گرفته در حوزه‌های علمیه گفت: برنامه نخست حوزه‌های علمیه به پایان رسیده و برنامه دوم نیز تدوین شده و در آغاز مسیر اجرایی خود قرار دارد.

برنامه دوم حوزه بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری، پیام حوزه پیشرو و سرآمد، رهنمودهای مراجع عظام تقلید، همچنین راهنمایی‌ها، مصوبات و اسناد شورای عالی حوزه‌های علمیه تدوین شده و اجرای آن در دستور کار قرار گرفته است. اجرای طرح رتبه‌بندی مدارس و واحدهای آموزشی مدیر حوزه‌های علمیه کشور یکی دیگر از اقدامات مهم را اجرای طرح رتبه‌بندی مدارس و واحدهای آموزشی عنوان کرد و گفت: طرح رتبه‌بندی مدارس و واحدهای آموزشی در حال اجراست و تلاش می‌شود از طریق این طرح، وضعیت آموزشی، مدیریتی و ظرفیت‌های مختلف مدارس مورد ارزیابی و ساماندهی قرار گیرد.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور همچنین با اشاره به توسعه برنامه‌ها و طرح‌های حوزه در سطح استان‌ها و مراکز تخصصی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از طرح‌ها و برنامه‌های حوزه به مدیریت‌های استانی و مراکز تخصصی منتقل شده و این مجموعه‌ها در اجرای برنامه‌های تحولی حوزه نقش مؤثری بر عهده دارند. اعرافی از انعقاد بیش از 100 تفاهم‌نامه با دستگاه‌ها و مجموعه‌های مختلف نظام جمهوری اسلامی خبر داد و گفت: در چارچوب این تفاهم‌نامه‌ها، نیازهای دستگاه‌های مختلف شناسایی و به حوزه علمیه منعکس شده است تا ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، آموزشی و تخصصی حوزه‌های علمیه برای پاسخ‌گویی به این نیازها مورد استفاده قرار گیرد.

این تفاهم‌نامه‌ها زمینه‌ای برای ارتباط هدفمندتر حوزه با دستگاه‌های مختلف نظام و بهره‌گیری متقابل از ظرفیت‌های موجود فراهم کرده است. مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه به طرح جامع هدفمندی اشاره کرد و گفت: این طرح با همکاری مرکز خدمات حوزه‌های علمیه آغاز شده و با عنایت و حمایت دفتر مقام معظم رهبری، هم در گذشته و هم در دوره کنونی، روند اجرای آن ادامه یافته است.

هدف از این اقدام، ایجاد سامان و هدفمندی بیشتر در نظام خدمات و مزایای حوزوی و توجه دقیق‌تر به نیازهای جامعه حوزوی است. تأسیس مراکز و ساختارهای جدید برای پاسخ‌گویی به نیازها اعرافی همچنین از راه‌اندازی مراکز و ساختارهای جدید در حوزه‌های علمیه خبر داد و عنوان کرد: در سال‌های اخیر، تعدادی از مراکز جدید که برای انجام وظایف و پاسخ‌گویی به نیازهای روز ضروری بوده‌اند، تأسیس شده است و در کنار آن، شورای هماهنگی نهادهای حوزه نیز شکل گرفته است تا هماهنگی و هم‌افزایی بیشتری میان مجموعه‌های مختلف حوزوی ایجاد شود.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به ایجاد مجتمع‌های تخصصی در حوزه علوم اسلامی گفت: چهار تا پنج مجتمع تخصصی مهم در عرصه‌هایی همچون رشته‌های علوم اسلامی، پژوهش و مطالعات راهبردی حوزه و موضوعات مرتبط با حوزه معارف دینی راه‌اندازی شده است. عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور ادامه داد: هدف از ایجاد این مجموعه‌های تخصصی، تقویت فعالیت‌های علمی و پژوهشی، تمرکز بر نیازهای تخصصی حوزه و فراهم کردن زمینه برای تولید دانش و پاسخ‌گویی علمی به مسائل نوپدید است.

راه‌اندازی ستادهای راهبری برای مسائل اجتماعی اعرافی با اشاره به توسعه فعالیت‌های اجتماعی حوزه اظهار کرد: حدود 30 ستاد راهبری در حوزه مسائل اجتماعی راه‌اندازی شده است. این ستادها موضوعاتی همچون جمعیت، محیط زیست، حجاب، امر به معروف و دیگر مسائل مهم اجتماعی را دنبال می‌کنند و تلاش دارند با استفاده از ظرفیت علمی و پژوهشی حوزه، برای مسائل و چالش‌های اجتماعی راهکارهای مناسب ارائه دهند.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور همچنین از راه‌اندازی ستادهای همکاری با دستگاه‌ها و نظام‌ها خبر داد و گفت: این مجموعه با هدف تقویت تعامل و همکاری میان حوزه و دستگاه‌های مختلف کشور فعالیت می‌کند. تأکید بر بهره‌گیری هوشمندانه از هوش مصنوعی و علوم شناختی اعرافی یکی دیگر از محورهای مورد توجه حوزه را فناوری‌های نوین دانست و گفت: شورای سیستگذاری فناوری های هوشمند و هوش مصنوعی شکل گرفته و حوزه در زمینه بهره‌گیری هوشمندانه از علوم شناختی و فناوری‌های پیشرفته نیز در حال حرکت است.

در مواجهه با فناوری‌های جدید، نباید نه منفعل باشیم و نه غافل؛ بلکه باید آگاهانه، هوشمندانه و فعالانه به سمت بهره‌گیری از ظرفیت‌های این علوم و فناوری‌ها حرکت کنیم. مدیر حوزه‌های علمیه کشور خاطرنشان کرد: حوزه باید ضمن شناخت دقیق تحولات علمی و فناوری، ظرفیت‌های موجود در این عرصه‌ها را برای تحقق مأموریت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی خود مورد استفاده قرار دهد.

حمایت از پژوهش‌های مورد نیاز حوزه و نظام اعرافی در بخش دیگری از سخنان خود به حمایت از طرح‌های پژوهشی اشاره کرد و گفت: یکی از محورهای مهم فعالیت‌های حوزه، حمایت از پژوهش‌هایی است که نیازهای واقعی حوزه و نظام را مورد بررسی قرار می‌دهند. تاکنون تعداد قابل توجهی از طرح‌های مطالعاتی مورد حمایت قرار گرفته و موضوعاتی که دستگاه‌های مختلف نظام در عرصه‌های گوناگون به آن نیاز دارند، در اختیار محققان و پژوهشگران قرار گرفته است تا از منظر علمی و تخصصی مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.

این رویکرد می‌تواند زمینه را برای ارتباط بیشتر میان پژوهش‌های حوزوی و مسائل واقعی جامعه و نظام فراهم کند و به تولید پاسخ‌های علمی و کاربردی برای نیازهای کشور منجر شود. جمع‌آوری یک میلیون و 500 هزار سند از تاریخ یکصدساله حوزه قم مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه به فعالیت‌های مرکز اسناد حوزه و روحانیت اشاره کرد و گفت: مرکز اسناد حوزه و روحانیت یکی از مجموعه‌های مهم در زمینه حفظ و ثبت میراث تاریخی حوزه‌های علمیه است.

اعرافی با اشاره به اسناد موجود در مرکز اسناد حوزه و روحانیت اظهار کرد: تاکنون حدود یک میلیون و 500 هزار سند مربوط به گذشته یکصد ساله حوزه علمیه قم جمع‌آوری شده است که از این میان، حدود 500 هزار سند، اسناد مکتوب هستند. این مجموعه عظیم اسناد، بخشی از تاریخ و تحولات حوزه علمیه قم در یکصد سال اخیر را در خود جای داده و می‌تواند به عنوان آینه‌ای از تحولات بزرگ علمی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی حوزه در این دوره مورد استفاده قرار گیرد.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور خاطرنشان کرد: حفظ، ساماندهی و بهره‌برداری علمی از این اسناد، اهمیت فراوانی در شناخت تاریخ معاصر حوزه‌های علمیه دارد و می‌تواند زمینه انجام پژوهش‌های دقیق‌تر درباره پیشینه، تحولات و نقش حوزه در تحولات یکصد سال اخیر را فراهم کند. توسعه فعالیت‌های تخصصی اعرافی با اشاره به اهمیت تقویت ساختارهای تخصصی و علمی حوزه‌های علمیه، از آغاز فعالیت مجموعه‌ها و مراکز جدید در عرصه‌های فقه، فلسفه‌های مضاف، نظامات اجتماعی اسلام و ادبیات عرب خبر داد و تأکید کرد: تحقق اهداف و رسالت‌های حوزه در این عرصه‌ها، نیازمند همکاری و همراهی اساتید، نهادها، مدارس و طلاب جوان است.

مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به مجموعه اقدامات و برنامه‌های انجام‌شده در حوزه‌های مختلف اظهار کرد: یکی از محورهای مهم، توجه جدی به مسئله جذب و پذیرش است که بر همین اساس، «مرکز راهبری جذب و پذیرش» فعال شده است. آیت‌الله اعرافی با تأکید بر اهمیت فرآیند جذب و پذیرش طلاب گفت: با توجه به جایگاه و اهمیت موضوع جذب و پذیرش، مرکز راهبری جذب و پذیرش فعال شده است تا این مسئله با نگاه دقیق‌تر و رویکردی منسجم‌تر دنبال شود.

تقویت فرآیند جذب و پذیرش، از موضوعات مهم و اساسی در مسیر آینده حوزه‌های علمیه است و باید با برنامه‌ریزی، راهبری و همکاری بخش‌های مختلف حوزه دنبال شود. توسعه فعالیت‌های تخصصی در حوزه دین و فضای مجازی مدیر حوزه‌های علمیه همچنین به فعالیت‌های تخصصی در حوزه دین و فضای مجازی اشاره کرد و گفت: «مرکز تخصصی دین و فضای مجازی» از جمله مجموعه‌هایی است که در راستای پاسخ‌گویی به نیازهای جدید و تحولات عرصه ارتباطات و فضای مجازی فعالیت می‌کند.

عضو فقهای شورای نگهبان با اشاره به ضرورت حضور فعال حوزه در عرصه‌های نوین ارتباطی و فرهنگی، اظهار کرد: توجه به فضای مجازی و ظرفیت‌های آن، از نیازهای جدی امروز است و حوزه باید بتواند در این عرصه نیز حضور مؤثر، علمی و هدفمند داشته باشد. استمرار همایش‌های علمی و هویتی حوزه و روحانیت اعرافی در ادامه به فعالیت‌های دبیرخانه دائمی همایش‌های حوزه و روحانیت اشاره کرد و گفت: در این زمینه برنامه‌ها و همایش‌های متعددی برگزار شده و این مسیر همچنان ادامه دارد.

وی همچنین با اشاره به برگزاری کنگره مرحوم نائینی(ره) افزود: سلسله همایش‌های «هویت‌بخش حوزه علمیه» نیز از دیگر برنامه‌های علمی و پژوهشی است که با هدف تقویت هویت علمی، تاریخی و اجتماعی حوزه و روحانیت دنبال می‌شود. این مجموعه فعالیت‌ها، بخشی از برنامه‌های علمی و پژوهشی حوزه برای بازخوانی میراث علمی و هویتی حوزه و استفاده از ظرفیت‌های آن برای پاسخ‌گویی به نیازهای روز است.

آغاز فعالیت دفتر فلسفه‌های مضاف و نظامات اجتماعی اعرافی با اشاره به برنامه‌های جدید حوزه در سال تحصیلی پیش‌رو گفت: علاوه بر فعالیت‌های «دفتر فقه معاصر»، امسال «دفتر فلسفه‌های مضاف و نظامات اجتماعی» نیز آغاز به کار کرده است. وی تصریح کرد: فلسفه‌های مضاف و نظامات اجتماعی از عرصه‌هایی است که باید با رویکرد علمی و تخصصی مورد توجه قرار گیرد و ظرفیت‌های حوزه در این زمینه توسعه پیدا کند.

اساتید و صاحب‌نظران حوزه در این زمینه توضیحات بیشتری ارائه خواهند کرد و امید است فعالیت‌های این دفتر بتواند به تقویت بنیان‌های علمی و فکری حوزه در عرصه نظامات اجتماعی اسلام کمک کند. تقویت پایه‌های ادبیات عرب با تدوین و ارائه آثار آموزشی مدیر حوزه‌های علمیه همچنین از آغاز برنامه‌ای جدید برای تقویت پایه‌های ادبیات عرب خبر داد و گفت: در این راستا، کتاب و مجموعه آموزشی جدیدی در حوزه ادبیات عرب آغاز شده است تا پایه‌های ادبی طلاب تقویت شود.

اعرافی با اشاره به اهمیت ادبیات عرب در آموزش علوم حوزوی افزود: تسلط بر ادبیات عرب، یکی از پایه‌های مهم فراگیری متون دینی و علمی حوزه است و تقویت این بخش می‌تواند در ارتقای سطح علمی طلاب و بهره‌گیری بهتر آنان از منابع علمی و متون دینی مؤثر باشد. وی در ادامه با اشاره به مجموعه برنامه‌ها و اقدامات انجام‌شده در حوزه‌های مختلف گفت: مجموعه‌ای از عناوین و اقدامات در این زمینه تهیه شده است که بخشی از آنها در این مراسم ارائه شد و سایر موارد نیز در قالب گزارش‌های تکمیلی منتشر خواهد شد.

این اقدامات و برنامه‌ها در حوزه‌های مختلف علمی، آموزشی، پژوهشی، تبلیغی و اجتماعی دنبال می‌شود و هدف از اجرای آنها، تقویت ظرفیت‌های حوزه و حرکت در مسیر تحقق رسالت‌های آن است. مدیر حوزه‌های علمیه در ادامه با تأکید بر اینکه تحقق این برنامه‌ها نیازمند مشارکت همه بخش‌های حوزه است، گفت: تمامی این اقدامات نیازمند همکاری و همراهی اساتید، نهادها، مدارس و طلاب جوان و عزیز است.

اگر قرار است حوزه علمیه در همه این عرصه‌ها پیشرفت کند و بتواند رسالت‌های خود را به شکل مطلوب محقق سازد، باید ظرفیت‌های مختلف حوزه در کنار یکدیگر قرار گرفته و از توان علمی، آموزشی و اجرایی همه بخش‌ها استفاده شود. حرکت رو به جلو در حوزه، نیازمند یک همکاری و هم‌افزایی گسترده است و هر یک از اساتید، مدارس، نهادها و طلاب می‌توانند در تحقق این مسیر نقش‌آفرین باشند.

تشریح فعالیت‌های قرارگاه «بلاغ مبین» در ماه‌های اخیر مدیر حوزه‌های علمیه در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های «قرارگاه بلاغ مبین» اشاره کرد و گفت: این قرارگاه، به‌ویژه در هفت ماه گذشته، فعالیت‌های گسترده‌ای داشته است. در این مدت، دوستان و همکاران ما به‌صورت شبانه‌روزی در کنار ملت مبعوث شده، مبلغان، علما و روحانیت حضور داشتند و برای انجام وظایف و مسئولیت‌های خود حرکت کردند.

اعرافی با اشاره به نقش علما و روحانیت در تحولات اجتماعی و سیاسی کشور عنوان کرد: علما و روحانیت در کنار انقلاب اسلامی، نظام و رهبری حضور داشته‌اند و مجموعه‌های حوزوی نیز تلاش کرده‌اند در شرایط مختلف، وظایف و مسئولیت‌های خود را به انجام برسانند. گزارش فعالیت‌های قرارگاه بلاغ مبین نیز حاوی مجموعه‌ای از اقدامات و برنامه‌هایی است که در این مدت انجام شده و بخشی از این فعالیت‌ها در گزارش مربوط به قرارگاه ارائه خواهد شد.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور در ادامه با تأکید بر ضرورت استمرار این حرکت‌ها گفت: حوزه علمیه برای تحقق رسالت‌های خود باید در عرصه‌های مختلف علمی، آموزشی، پژوهشی، تبلیغی، اجتماعی و فرهنگی حضوری فعال و مؤثر داشته باشد. راه‌اندازی مراکز و دفاتر تخصصی، توسعه فعالیت‌های علمی و پژوهشی، تقویت آموزش‌های پایه، توجه به فضای مجازی و گسترش فعالیت‌های تبلیغی، همگی در راستای پاسخ‌گویی حوزه به نیازهای جامعه و انجام رسالت‌های آن دنبال می‌شود.

مدیر حوزه‌های علمیه بیان کرد: امیدواریم با همراهی و همکاری اساتید، نهادها، مدارس و طلاب، این برنامه‌ها با قوت بیشتری ادامه یابد و حوزه‌های علمیه بتوانند در مسیر رشد علمی، فرهنگی و اجتماعی و تحقق مأموریت‌های خود گام‌های مؤثرتری بردارند. وی با اشاره به رهنمودهای امام راحل، رهبر معظم انقلاب، مراجع عظام تقلید، بزرگان حوزه و شورای عالی حوزه‌های علمیه، اظهار کرد: در آغاز سال تحصیلی جدید، لازم است با الهام از اندیشه و سیره امام راحل، رهنمودهای رهبر شهید انقلاب اسلامی، مراجع عظام تقلید و پیام‌های بزرگان حوزه، مسیر حرکت حوزه‌های علمیه با دقت و جدیت بیشتری دنبال شود.

10 نکته مهم برای سال تحصیلی جدید حوزه‌های علمیه: یکم: جبران عقب‌ماندگی‌های علمی؛ اولویت نخست حوزه‌های علمیه مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به برخی وقایع و تکانه‌هایی که در سال‌ها و ماه‌های گذشته موجب ایجاد خلل در روند فعالیت‌های آموزشی و علمی شده است، گفت: ما در مقطعی با مسائلی مانند کرونا و جنگ تحمیلی مواجه شدیم که تا حدودی در کارهای علمی خلل ایجاد کرد و ممکن است در برخی بخش‌ها عقب‌ماندگی‌هایی پدید آمده باشد. امسال لازم است اساتید، مدیران و همه فعالان حوزه‌های علمیه با جدیت، عقب‌ماندگی‌های احتمالی را جبران کنند.

تقاضای ما این است که جبران عقب‌ماندگی‌های علمی، از خطوط اصلی برنامه و فعالیت مدیریت‌ها و اساتید محترم حوزه باشد. اعرافی در ادامه تأکید کرد: حوزه علمیه باید ضمن توجه به همه وظایف و مسئولیت‌های خود، جایگاه علم، پژوهش، فقه، اصول، معارف اسلامی و تربیت علمی طلاب را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی خود حفظ و تقویت کند.

دوم: حوزه در کنار ملت و نیروهای مسلح در صحنه خواهد بود وی در ادامه با تأکید بر موضع حوزه‌های علمیه در قبال مسائل انقلاب اسلامی و دفاع از کشور، اظهار کرد: همزمان امروز اعلام می‌کنیم؛ هم به دشمنان ایران، اسلام و انقلاب اسلامی و هم به دوستانمان که حوزه همچنان اصالت را به انقلاب اسلامی، حضور در صحنه و ایستادگی در برابر دشمنان اسلام، ایران و انقلاب اسلامی می‌دهد. مدیر حوزه‌های علمیه تصریح کرد: از مدیران و اساتید محترم حوزه تقاضا دارم هر جا احساس کردند که حضور در میدان، خیابان و صحنه برای پشتیبانی از نیروهای مسلح و حمایت از مردم ضروری است، این حضور را در اولویت قرار دهند.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور افزود: ترمیم عقب‌ماندگی‌های علمی و اهتمام به کار علمی در جای خود اهمیت فراوان دارد، اما در شرایطی که حضور در صحنه، حمایت از مردم و پشتیبانی از رزمندگان و نیروهای مسلح ضرورت پیدا می‌کند، این مسئولیت نیز باید مورد توجه و اهتمام جدی حوزه قرار گیرد. سوم: آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای مواجهه با تهدیدها آیت‌الله اعرافی با تأکید بر آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای مواجهه با تهدیدها و تحولات مختلف گفت: همه دنیا باید بداند که ملت ایران با پیروی از رهبر معظم انقلاب اسلامی، در مسیر پیشبرد اسلام و انقلاب اسلامی ذره‌ای کوتاهی نخواهد کرد.

عضو فقهای شورای نگهبان با تأکید بر همراهی حوزه‌های علمیه با ملت ایران و با اشاره به جایگاه مراجع عظام تقلید در هدایت حوزه اظهار کرد: ما با اتباع از مراجع عظام، در کنار ملت هستیم و برای همه گزینه‌ها در رویارویی با دشمن آمادگی داریم. چهارم: بهره‌گیری از درس‌های جنگ در تربیت حوزوی و اجتماعی مدیر حوزه‌های علمیه یکی دیگر از محورهای مهم فعالیت حوزه را بهره‌گیری از دستاوردهای فرهنگی، اخلاقی و تربیتی جنگ تحمیلی دانست و گفت: باید از دستاوردهای جنگ تحمیلی برای تربیت حوزویان، جامعه، دانش‌آموزان و دانشجویان بهره بگیریم.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور افزود: در دیدار وزیر آموزش و پرورش عرض کردم که این جنگ، یک آینه تمام‌نما از ایمان یک ملت بود و در حقیقت، دفتر و مجموعه‌ای از درس‌های اخلاقی و تربیتی را در برابر ما گشود. اساتید ما در حوزه، در آموزش و پرورش و در دانشگاه‌ها باید این جلوه‌های ایمان، ایثار، فداکاری و جان‌فشانی ملت و شهدا را دستمایه‌ای برای کتاب تهذیب و تربیت قرار دهند.

وی خطاب به اساتید حوزه گفت: از اساتید بزرگوار انتظار می‌رود با عنایت ویژه به این موضوع، از ظرفیت‌های تربیتی و اخلاقی این حوادث برای پرورش نسل آینده بهره بگیرند و فرهنگ ایثار، مقاومت، فداکاری و شهادت را در فرآیند تربیت دینی و اجتماعی مورد توجه قرار دهند. پنجم: تقویت جایگاه مرجعیت و ولایت فقیه مدیر حوزه‌های علمیه در ادامه با اشاره به جایگاه مرجعیت و رهبری در ساختار حوزه‌های علمیه اظهار کرد: مرجعیت به‌عنوان نهاد اصیل حوزه باید مورد توجه و تقویت قرار گیرد و به‌ویژه در آغاز زعامت رهبر معظم انقلاب این خط استوار حوزه باید با قوت ادامه پیدا کند.

ما در کنار بزرگان حوزه قرار داریم و ولایت فقیه، مشعل راهنمای ماست. این خط روشن حوزه‌های علمیه است و باید با قوت و استواری دنبال شود.

ششم: آشنایی با اندیشه امامین انقلاب اسلامی و بزرگان اعرافی آشنایی با اندیشه امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و بزرگان حوزه علمیه را از دیگر محورهای اساسی فعالیت حوزه علمیه دانست و گفت: آشنایی با اندیشه امام راحل و بزرگان انقلاب، به‌ویژه امامین انقلاب، باید از خطوط اصلی فعالیت‌های حوزه‌های علمیه باشد. اندیشه امام راحل و امام شهید ما باید در حوزه مورد توجه جدی قرار گیرد و نسل جدید طلاب و روحانیون با مبانی فکری، اندیشه سیاسی، اجتماعی و دینی امام و رهبران انقلاب اسلامی به‌صورت عمیق و مستمر آشنا شوند.

هفتم: جهاد تبیین؛ وظیفه شبانه‌روزی حوزه‌های علمیه مدیر حوزه‌های علمیه، جهاد تبیین و ارائه روایت صحیح از انقلاب اسلامی را از وظایف مهم حوزه‌های علمیه دانست و اظهار کرد: جهاد تبیین و روایت صحیح از عظمت انقلاب اسلامی در ایران و جهان، وظیفه شبانه‌روزی همه ماست. همه ما باید به اندازه توان و ظرفیت خود، عظمت انقلاب اسلامی، دستاوردهای آن و مبانی فکری و ارزشی این حرکت را برای جامعه و جهان معرفی کنیم.

اعرافی تصریح کرد: حوزه‌های علمیه باید در عرصه تبیین، روشنگری و پاسخ‌گویی به شبهات فعال باشند و با بهره‌گیری از ظرفیت علمی، فکری و تبلیغی خود، روایت صحیح و مستند از انقلاب اسلامی و تحولات کشور ارائه کنند. هشتم: قدرت علمی و فقهی؛ محور اصلی حوزه عضو شورای عالی حوزه های علمیه کشور در ادامه با تأکید بر اینکه «کار اصلی حوزه، قدرت علمی و فقهی و فکری آن است»، گفت: قدرت علمی حوزه یکی از اصول اساسی و غیرقابل اغماض است.

مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به پیشینه علمی حوزه‌ها اظهار کرد: ما در طول تاریخ، میراثی عظیم و ارزشمند در عرصه‌های فکری، کلامی، حدیثی، تفسیری، فقهی و دیگر علوم اسلامی داشته‌ایم و این بنیه عمیق علمی باید حفظ و تقویت شود. حوزه باید در کنار حفظ میراث ارزشمند علمی خود، زمینه رشد و بالندگی بیشتر علوم اسلامی را فراهم کند و اجازه ندهد بنیه علمی و فکری حوزه دچار ضعف یا آسیب شود.

اعرافی همچنین قدرت روحی، معنوی و اخلاقی را در کنار توان علمی از ارکان اساسی حوزه دانست و گفت: در کنار قدرت علمی و فقهی، باید قدرت روحی، معنوی و اخلاقی طلاب و حوزویان نیز تقویت شود و این دو بال، یعنی توان علمی و توان معنوی و اخلاقی، باید همزمان مورد توجه قرار گیرد. نهم: ضرورت ارتباط مستمر حوزه با مردم و نسل جوان وی از ارتباط با مردم و اقشار مختلف جامعه به‌عنوان یکی دیگر از اولویت‌های مهم حوزه نام برد و گفت: ارتباط با مردم، جوانان، دانش‌آموزان، دانشجویان، دانشگاهیان و همه طبقات جامعه باید از برنامه‌های اصلی حوزه‌های علمیه باشد.

مدیر حوزه‌های علمیه افزود: حوزه نمی‌تواند نسبت به جامعه، مسائل نسل جوان و تحولات فکری و فرهنگی کشور بی‌تفاوت باشد. روحانیون و طلاب باید در میان مردم حضور داشته باشند و ارتباط خود را با نسل‌های مختلف، به‌ویژه جوانان و دانش‌آموزان و دانشجویان، تقویت کنند.

وی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر حوزه پیشرو و سرآمد، اظهار کرد: حوزه باید در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی، تبلیغی و تربیتی، حوزه‌ای پیشرو، سرآمد، پویا و پاسخ‌گو باشد. دهم: استفاده از فناوری‌های نوین با حفظ مبانی اجتهادی اعرافی بر ضرورت بهره‌گیری حوزه از روش‌ها و فناوری‌های پیشرفته تأکید کرد و گفت: باید از همه روش‌ها و فناوری‌های پیشرفته برای پیشبرد حوزه و دین استفاده کنیم.

البته استفاده از ابزارهای جدید باید با حفظ مبانی درست اجتهادی و روش‌های عمیق و ریشه‌دار سنت حوزه همراه باشد. مدیر حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: حوزه باید ضمن پایبندی به مبانی اصیل علمی، فقهی و اجتهادی خود، از ظرفیت فناوری‌های نوین برای توسعه آموزش، پژوهش، تبلیغ، ارتباط با جامعه و انتقال معارف دینی بهره ببرد.

عضو فقهای شورای نگهبان اظهار کرد: ان‌شاءالله حوزه‌های علمیه با انسجام، بصیرت و روح انقلابی و با تکیه بر مبانی اصیل خود و در امتداد راه مرجعیت و ولایت، مسیر خود را با قوت ادامه خواهد داد. وی با تجلیل از مقام اساتید حوزه اظهار کرد: از همه اساتید، مدارس، مؤسسات و نهادهای گوناگون حوزه تقاضا داریم با رعایت همه مصالحی که برای انقلاب اسلامی ضروری است، حضور در میدان، ارتباط با مردم، توجه به درس و بحث، تقویت مبانی فکری و علمی و همچنین رشد اخلاقی و معنوی طلاب را در اولویت قرار دهند.

مدیر حوزه‌های علمیه در پایان ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله همه ما سربازان امام صادق(ع) و حضرت ولی‌عصر(ارواحنا فداه) باشیم و بتوانیم راه اسلام و انقلاب اسلامی را به‌درستی، با بصیرت، علم، اخلاق و روحیه انقلابی پیش ببریم.