روایت تاریخی ترور احمد دهقان و پرونده حسن جعفری در سال ۱۳۲۹

از میدان امام خمینی که وارد لاله‌زار شوی و آن را به سمت شمال بیایی، نرسیده به کوچه باربد در سمت چپ، در کنار پیکر فرسوده گراند هتل، ساختمان پیر اما پرقصه تئاتر نصر چشم را می‌نوازد. روزگاری در این سالن، بزرگان تئاتر مملکت از جمله علی‌خان نصر، ایران‌خانم دفتری، حمید قنبری، شهلا ریاحی و معزدیوان فکری فعالیت کرده‌اند. این ساختمان حوادث خواندنی زیادی به خود دیده است.

در تاریخ ششم خرداد سال ۱۳۲۹، درب دفتر احمد دهقان در طبقه بالای تماشاخانه باز شد و جوانی به نام حسن جعفری، کارمند فراری شرکت نفت ایران و انگلیس، خودش را به میز دهقان رساند و با بیرون آوردن تپانچه از جیب کتش، دو تیر به سمت او شلیک کرد. دهقان ساعاتی بعد در بیمارستان شماره دو ارتش جان باخت و حسن جعفری روانه بازداشتگاه شد.

حسن جعفری از برادرش جواد خواست تا از دکتر مظفر بقایی بخواهد وکالت پرونده‌اش را بر عهده بگیرد. دکتر بقایی، نماینده دوم تهران بعد از دکتر مصدق، در خیابان میرزا محمودخان وزیر سکونت داشت و روزنامه «شاهد» را منتشر می‌کرد. جواد جعفری موفق شد با واسطه کریم‌آقا، نوکر دکتر بقایی، با او دیدار کند و جزئیات پرونده برادرش را شرح دهد.

طبق اظهارات جواد جعفری، حسن جعفری سال‌ها در استخدام شرکت نفت در آبادان بود و تا مدتی پیش در یک هتل لوکس مخصوص مهمانان خارجی اقامت داشت. او پس از بازگشت از سفر تهران متوجه شد محل اقامتش به یک مسافرخانه محقر تغییر کرده است. او معتقد بود انگلیسی‌ها قصد سر به نیست کردنش را دارند، زیرا از دستور آن‌ها برای ترور دکتر بقایی سرپیچی کرده بود.

حسن جعفری در سال ۱۳۲۵ از صحنه‌گردانان اعتصاب کارکنان شرکت نفت در آبادان بود، اما بعدها با انگلیسی‌ها همکاری کرده بود. او پس از امتناع از ترور دکتر بقایی و به دلیل ترس از عوامل شرکت نفت، آبادان را ترک کرد و به تهران آمد. در تهران، افراد تیمسار رزم‌آرا، رئیس وقت ستاد کل ارتش، او را ردیابی کردند و ماموریت ترور احمد دهقان را با وعده نجات از دست انگلیسی‌ها به او سپردند.

احمد دهقان، مدیر تماشاخانه تهران و مجله «تهران‌مصور»، روابط استواری با انگلیسی‌ها، دربار، شاه و اشرف پهلوی داشت. دلیل تصمیم رزم‌آرا برای حذف دهقان به طور قطعی معلوم نیست، اما ارتباطات گسترده دهقان او را به تهدیدی برای کسب قدرت رزم‌آرا تبدیل کرده بود.

با وجود پذیرش وکالت از سوی دکتر بقایی، مدارک علیه حسن جعفری غیرقابل انکار بود و او به اعدام محکوم شد. تا زمانی که رزم‌آرا زنده بود، جعفری اعدام نشد، اما رزم‌آرا در ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ کشته شد و جعفری نیز یک ماه بعد در مقابل ساختمان شهربانی به دار آویخته شد.