عراقچی: تهران اعتمادی به صداقت دولت آمریکا برای صلح ندارد

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شرایطی که ازسرگیری مذاکرات پایان جنگ تحمیلی سوم به دلیل نقض تعهدات واشنگتن در یادداشت تفاهم پایان جنگ با وقفه روبه‌روست و آمریکا به جای در پیش گرفتن دیپلماسی به لفاظی‌های جنگ‌طلبانه روی آورده است، در یادداشتی تاکید کرد که «ایران آمده دیپلماسی است، اما از خودمان دفاع خواهیم کرد.» طبق یادداشت عراقچی که در نشریه فایننشال تایمز منتشر شده است، مسیر رو به جلو تنها زمانی به تحقق می‌پیونند که دولت آمریکا واقعا بپذیرد که هیچ گزینه نظامی وجود ندارد. در متن این یادداشت آمده است: دستورکار دیدارهایم با وزرای امور خارجه کشورهای مختلف در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در ماه گذشته ممکن است متفاوت بوده باشد اما یک پیام ثابت داشت؛ ایران به دنبال یک توافق عادلانه و شرافتمندانه با آمریکاست.

برای دستیابی به این نتیجه، کاخ سفید باید جدیت و ارائه واقعی برای پایان دادن دائمی به تجاوز خود را نشان دهد. او تاکید کرد: با وجود این که ایران سرسختانه متعهد به جست‌وجوی یک راهکار صلح‌آمیز است، ما همچنین برای دفاع از خودمان آماده هستیم.

وزیر امور خارجه ایران در ادامه نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور (آمریکا) بر اساس فرضیات اساسا نادرست درباره پایمردی ایران وارد این جنگ شد. به نظر می‌رسد که همچنان به اشتباه به او گفته می‌شود که نیروهای مسلح ما برای دفاع از میهن آماده نیستند، در حالی که تمامی شواهد خلاف آن است.

در عوض، نیروهای مسلح بی‌باک ما درس‌های ارزشمندی از اقدامات تجاوزکارانه اسرائیل و آمریکا از سال ۲۰۲۵ آموخته است. واضح بگویم که ما هیچ اعتمادی به صداقت تمایل ابرازشده دولت آمریکا برای صلح با ایران نداریم.

او تشریح کرد: شواهد پیش روی همگان است؛ در ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶، در حالی ما را بمباران کردند که مذاکرات فعالانه در جریان بود. افزون بر این، در ژوئن سال جاری، اندکی پس از آن که توافقی به امضای مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران و دونالد ترامپ رسید، برای سومین بار هدف حمله قرار گرفتیم.

چگونه می‌توان بار دیگر به رئیس‌جمهور آمریکا اعتماد کرد؟ عراقچی با بیان اینکه «کاخ سفید نه تمایلی به دستیابی به تفاهمی درباره مسیر پیش رو نشان داده و نه از تهدید به توسل بیشتر به خشونت دست برداشته است»، گفت که دلایل اندکی برای انتظار پیشرفت در شرایط کنونی وجود دارد.

در ادامه یادداشت رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان در فایننشال تایمز مطرح شد: تشدید تنش‌های اخیر در سراسر منطقه که نشان می‌دهد این مناقشه با چه سرعتی می‌تواند گسترش یابد و دامنه پیامدهای آن تا چه اندازه می‌تواند وسیع باشد، گواهی بر خطر جدی آن برای صلح و امنیت بین‌المللی است. با وجود همه این شرایط، من به‌عنوان دیپلماتی حرفه‌ای موظفم نهایت تلاش خود را به کار گیرم تا فرصتی به دیپلماسی داده شود؛ حتی زمانی که امید به موفقیت اندک است.

او با اشاره به فعالیت‌های خود در این راستا در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل نوشت: در نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از طرق میانجی‌ها، طرحی هفت‌روزه را به آمریکا ارائه کردم که در آن اقدامات لازم از سوی هر دو طرف برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز تشریح شده است. نکته مهم آن است که بر اساس این پیشنهاد، از آمریکا انتظار نمی‌رود اقدامی انجام دهد که پیش‌تر با آن موافقت نکرده باشد.

گام‌های پیش‌بینی‌شده در چارچوب توافق، روشن است و نتیجه نیز مشخص: تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی خواهد شد و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی از روز هفتم از سر گرفته می‌شود. در صورت اجرای این طرح، زندگی در منطقه به‌تدریج به روال عادی بازخواهد گشت.

با این حال، عراقچی بیان کرد: کاخ سفید از پذیرش هزینه‌های فزاینده جنگ برای شهروندان عادی آمریکا سر باز می‌زند. برای درک ابعاد این هزینه‌ها، نیازی نیست صرفاً به گفته‌های من استناد شود.

اکنون که هشت ماه از آغاز جنگ دیگری گذشته است که آمریکا به انتخاب خود در خارج از مرزهایش به راه انداخته، حتی مؤسسه اعتبارسنجی مودیز نیز اعلام می‌کند که تجاوز نظامی علیه ایران، تنها در سال جاری، حدود ۲۶۵ میلیارد دلار برای مصرف‌کنندگان آمریکایی هزینه داشته است؛ رقمی معادل تقریباً ۲ هزار دلار برای هر خانوار. با وجود این که مقامات دولت ترامپ تلاش می‌کنند پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران برای جامعه آمریکا، از جمله گرانی سوخت و افزایش هزینه خانوار را کوچک‌نمایی کنند و نارضایتی عمومی ناشی از آن را با وعده پایان سریع جنگ کنتر کنند، رئیس دستگاه دیپلماسی در یادداشت خود اشاره می‌کند: افزایش شدید قیمت انرژی تقریبا نیمی از این رقم را تشکیل می‌دهد؛ برآوردی که خسارات به‌مراتب سنگین‌تر واردشده به اقتصاد جهانی را دربرنمی‌گیرد.

اگر هزینه خسارات وارد شده به شمار زیادی از پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه و از دست رفتن حجم عظیمی از تجهیزات نظامی را نیز به این صورت‌حساب اضافه کنیم، ابعاد فاجعه‌بار این جنگ برای منافع ایالات متحده بیش از پیش آشکار می‌شود. در ادامه این مطلب با اشاره به اهمیت آب‌راه مهم تنگه هرمز و کنترل قاطعانه ایران بر تردد ایمن از آن به عنوان یک کشور ساحلی این تنگه، آمده است: واقعیت این است که ایران صرفا به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، همواره از اهرم فشاری بی‌همتا بر تردد دریایی از تنگه هرمز برخوردار خواهد بود.

مهم‌تر از آن، برخلاف هیاهویی که درباره مسیرهای جایگزین به راه افتاده است، این آب‌راه نه برای منطقه و نه برای اقتصاد جهانی قابل جایگزینی نیست. نکته امیدوارکننده آن است که ایران قصد دارد به نقش تاریخی خود در پاسداری از تنگه هرمز و حفاظت از شناورهایی که به‌طور قانونی از آن عبور می‌کنند، پایبند بماند.

او افزود: راهی برای برون‌رفت از این وضعیت وجود دارد؛ اما این راه تنها زمانی می‌تواند تحقق یابد که دولت آمریکا صادقانه بپذیرد که دیگر هیچ گزینه نظامی‌ای کارایی ندارد. پس از نزدیک به هشت ماه جنگ، این واقعیت باید تاکنون روشن شده باشد؛ جنگی که در جریان آن هیچ‌یک از اهدافی که آمریکا به‌طور علنی برای حمله به ایران اعلام کرده بود، محقق نشده است.

عراقچی در بخش پایانی این یادداشت با هشداری نسبت به «مقطعی خطرناکی» که جهان در آن قرار گرفته است، گفت: وظیفه خود می‌دانم هشدار دهم که هرگونه تشدید بیشتر تنش‌ها در اطراف تنگه هرمز یا هر نقطه دیگری از منطقه، جان غیرنظامیان، رفاه و امنیت همه کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را با خطری جدی مواجه خواهد کرد. تجربه گذشته این واقعیت را نشان داده است و بی‌تردید در آینده نیز همین‌گونه خواهد بود.

اگر آمریکا بار دیگر اقدام نظامی را به دیپلماسی ترجیح دهد، می‌توانم با اطمینانی کامل و تردیدناپذیر بگویم که نتیجه آن، شکستی راهبردی به‌مراتب بزرگ‌تر خواهد بود. ایران، تمدنی کهن و سرافراز است و در برابر هیچ قدرتی زانو نمی‌زند.

او افزود: اگر شواهد روشنی از تمایل صادقانه آمریکا برای دستیابی به راه‌حلی عادلانه و عزتمندانه با هدف پایان دادن دائمی به این مناقشه مشاهده کنیم، ایران آماده است بار دیگر به دیپلماسی فرصت دهد. رئیس‌جمهور ترامپ هنگام ورود به این جنگ درباره ایران دچار محاسباتی اشتباه شد.

تکرار آن اشتباه در شرایط کنونی، تنها به پیامدهایی به‌مراتب دردناک‌تر منجر خواهد شد.