استاندار اصفهان: پوشاک ایرانی-اسلامی ظرفیت صادرات فرهنگی دارد
یکی از ظرفیت‌های مهم اصفهان، امکان تبدیل میراث صنایع‌دستی به زنجیره تولید پوشاک است؛ موضوعی که اهمیت بسیار زیادی دارد.
مهدی جمالی‌نژاد، سه‌شنبه ۲۸ مهر در نشست‌خبری افتتاحیه نخستین جشنواره ملی «مروارید» در رویداد صنایع مد و پوشاک ایرانی-اسلامی در محل شهر نمایشگاهی استان اصفهان با اشاره به حضور فعالان حوزه‌های فرهنگی، هنری و اقتصادی در این رویداد اظهار کرد: اصالت فرهنگ ایرانی از ارزش فراوانی برخوردار است و خوشبختانه این فرهنگ از پویایی و پشتوانه‌ای غنی برخوردار است. پوشاک ایرانی از گذشته‌های بسیار دور نمادی از هویت و میراث ناملموس کشور بوده و هنرمندان و صنعتگران در شکل‌گیری و توسعه این حوزه نقش مؤثری داشته‌اند.
وی افزود: کشور ما نه‌تنها در دوران پس از انقلاب اسلامی، بلکه در طول هزاران سال گذشته نیز در این عرصه حرفهای بسیاری برای گفتن داشته و همچنان از ظرفیت‌های ارزشمندی برخوردار است. کشور ما در این حوزه فقیر نیست و برخورداری از پیشینه فرهنگی و هنری غنی، زمینه مناسبی برای توسعه صنعت پوشاک فراهم کرده است.
تلاقی فرهنگ ایرانی با صنعت می‌تواند الگویی برای توسعه فرهنگی و اقتصادی ایجاد کند. در این زمینه، اتاق اصناف، اتحادیه پوشاک اصفهان و اتحادیه خیاطان و طراحان اصفهان حضور دارند که مشارکت آنان بسیار معنادار و ارزشمند است.
استاندار اصفهان با اشاره به پیشینه تاریخی این شهر در پیوند میان هنر و صنعت بیان کرد: اصفهان از گذشته‌های دور همواره چنین پیوندی را تجربه کرده است. هنرهای سنتی این شهر بی‌بدیل بوده‌اند و در حوزه‌هایی همچون نساجی، نقش و رنگ، ظرفیت‌های کم‌نظیری وجود دارد.
حضور در نمایشگاه و مشاهده این توانمندی‌ها نیز بسیار ارزشمند است. یکی از ظرفیت‌های مهم اصفهان، امکان تبدیل میراث صنایع‌دستی به زنجیره تولید پوشاک است؛ موضوعی که اهمیت بسیار زیادی دارد.
در جلسات و نمایشگاه‌های مختلف، شاهد حضور فعالان این حوزه هستم و این ظرفیت تنها به پوشاک بانوان محدود نمی‌شود، بلکه می‌توان برای آقایان نیز زنجیره‌ای از طراحی، تولید و عرضه پوشاک ایجاد کرد. تکمیل زنجیره پوشاک با تکیه بر ظرفیت نساجی اصفهان جمالی‌نژاد با اشاره به پیشینه صنعتی اصفهان گفت: اصفهان از گذشته‌های دور در حوزه صنایع سنتی و نساجی جایگاه ویژه‌ای داشته است.
در برگزاری این نمایشگاه، فرصتی برای بازخوانی حافظه صنعتی این شهر نیز فراهم شده است. اصفهان که از آن به‌عنوان «منچستر ایران» یاد می‌شود، یکی از قطب‌های نساجی کشور و منطقه به شمار می‌رود.
این زنجیره به اعتقاد من در حوزه خیاطی، طراحی و سایر مراحل تولید تکمیل می‌شود و در نهایت، محصولی در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌گیرد که نتیجه این پیوند را می‌توان در کیفیت و ارزش آن مشاهده کرد. وی ادامه داد: این ظرفیت می‌تواند به ظهور و بروز هرچه بیشتر پوشاک ایرانی-اسلامی کمک کند.
به‌همین دلیل، چند درخواست از افرادی که به‌ویژه در حوزه طراحی و خیاطی فعالیت می‌کنند دارم؛ ازجمله اینکه برای تثبیت رنگ‌های اصیل ایرانی و استفاده مؤثر از آن‌ها در طراحی پوشاک تلاش کنیم. اقدام ارزشمندی که جوانان در زمینه ورود هوش مصنوعی به این صنعت آغاز کرده‌اند، کاری کم‌نظیر و قابل تقدیر است.
امروز از این موضوع لذت بردم که می‌بینم در کنار توجه به ذائقه‌های جهانی، دانش و توانمندی‌های خود را نیز حفظ می‌کنیم و برای خانواده‌های ایرانی، در سبد مصرف خانوار، فضایی تازه ایجاد می‌کنیم. استاندار اصفهان خاطرنشان کرد: این اقدام صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه نوعی کنش فرهنگی به شمار می‌رود.
در این عرصه می‌توان با تکیه بر فرهنگ خود، در برابر الگوهای مصرفی نامتناسب و وابستگی به واردات نیز رویکردی مؤثر در پیش گرفت. این روند می‌تواند اعتمادآفرین باشد.
افرادی که قصد خرید دارند، گاهی نسبت به محصولات داخلی اعتماد کافی ندارند، اما برگزاری چنین نمایشگاهی، حضور فعالان این حوزه و پیوند ارزشمندی که میان آنان شکل گرفته است، می‌تواند به ایجاد اعتماد بیشتر در میان مصرف‌کنندگان کمک کند. جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت آموزش و انتقال تجربه در این صنعت گفت: باید برای معرفی ظرفیت‌ها و استفاده از توانمندی‌های فعالان حوزه خیاطی و طراحی نیز برنامه‌ریزی کنیم.
این ظرفیت‌ها تاکنون آن‌گونه که باید معرفی نشده‌اند و از توانمندی‌های موجود نیز به‌طور کامل استفاده نکرده‌ایم. باید زمینه حضور و مشارکت این افراد را فراهم کنیم تا بتوانیم در جهان اسلام نیز حرفی برای گفتن داشته باشیم.
وقتی اصفهان پس از مکه مکرمه به‌عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام مطرح می‌شود، چرا نباید هویت و اصالت خود را به کشورهای اطراف و دیگر کشورهای اسلامی صادر کند؟ ظرفیت‌های فرهنگی و هنری اصفهان می‌تواند مورد توجه کشورهای مختلف قرار گیرد و پوشاک یکی از زمینه‌های مناسب برای تحقق این هدف است.
وی افزود: جشنواره ملی «مروارید» می‌تواند بستری برای تعامل میان طراحان، پیشکسوتان، نسل قدیم و نسل جدید و همچنین علاقه‌مندان به این حوزه فراهم کند؛ افرادی که با دانش روز و فناوری‌های جدید، ازجمله هوش مصنوعی، سروکار دارند. ایجاد این ارتباط میان نسل‌ها و تلفیق تجربه با دانش نوین بسیار مهم است.
خلاقیت ایرانی ظرفیت بسیار ارزشمندی است که باید آن را جدی بگیریم. هنگامی که به میزان تنوع و گستردگی صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اصفهان نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم که این شهر از توانمندی‌های هنری کم‌نظیری برخوردار است.
بسیاری از هنرهای دستی و تزئینی، ازجمله هنرهای مرتبط با دوخت و تزیین پارچه، حاصل خلاقیت و مهارت هنرمندان هستند. هنرمندان اصفهان در این عرصه جایگاه ویژه‌ای دارند و می‌توان این خلاقیت را به حوزه‌های مختلف، به‌ویژه نساجی و پوشاک، تسری داد.
این ظرفیت می‌تواند زمینه‌ساز توسعه صادرات فرهنگی نیز باشد. احیای مسیر ابریشم با تکیه بر پوشاک ایرانی استاندار اصفهان با اشاره به پیشینه تاریخی ایران در تجارت ابریشم تأکید کرد: کشور ما در گذشته در مسیر راه ابریشم قرار داشت و ابریشم یکی از محصولات مهم صادراتی آن بود.
راه ابریشم نیز مسیری بود که زمینه رونق تعاملات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را فراهم می‌کرد و بخشی از اهمیت آن به تولید و تجارت ابریشم و پوشاک بازمی‌گشت. می‌توان این مسیر را بار دیگر احیا کرد و راهی نو برای ارتباطات فرهنگی و اقتصادی گشود.
خواهران ما نیز می‌توانند در این زمینه نقش مؤثری ایفا کنند. نباید ظرفیت این نمایشگاه را کوچک بشماریم؛ چراکه چنین رویدادی امکان توسعه فعالیت‌ها و ایجاد ارتباطات تازه را فراهم می‌کند.
جمالی‌نژاد یادآور شد: توسعه پوشاک ایرانی می‌تواند به تقویت تصویر ملی ایران در بازارهای منطقه‌ای و ترویج روایت‌های فرهنگی کشور کمک کند. اتاق بازرگانی با معرفی اصفهان به‌عنوان «شهر قصه‌های ناگفته»، بر این نکته تأکید کرده است که هر خشت و آجر این شهر داستانی برای روایت دارد.
صنایع‌دستی و پوشاک ما نیز همین ویژگی را دارند. وقتی به پوشاکی نگاه می‌کنیم که با ظرافت دوخته و تزیین شده است، می‌بینیم که هر بخش آن، از دوخت تا گلدوزی و دیگر هنرهای به‌کاررفته، روایت و هویت خاص خود را دارد.
آثار گذشتگان ما بر پایه دانش، حکمت و مهارت شکل گرفته‌اند و هیچ‌یک بی‌دلیل نبوده‌اند. این میراث می‌تواند هویت‌آفرین باشد، سرمایه اجتماعی را تقویت کند و زمینه مشارکت جمعی فعالان مختلف را فراهم آورد.
طراحی پوشاک متناسب با سلیقه و نیاز جامعه وی با تأکید بر اهمیت طراحی هوشمندانه پوشاک افزود: اگر پوشاک با شناخت درست و به‌شکلی هوشمندانه طراحی شود، می‌تواند مخاطبان بیشتری را جذب کند. طراحان باید محصولاتی ارائه دهند که در عین برخورداری از اصالت و هویت ایرانی، از نظر طراحی و کیفیت نیز جذاب باشند و افراد مختلف، با سلیقه‌ها و انتخاب‌های متفاوت، به استفاده از آن‌ها علاقه‌مند شوند.
پیوند اقتصاد پوشاک با فرهنگ، به‌ویژه با توجه به تأثیر آن بر نسل آینده، موضوعی بسیار مهم است و نباید از اهمیت این اقدام در شرایط کنونی غافل شویم. استاندار اصفهان با اشاره به نام جشنواره ملی «مروارید» خاطرنشان کرد: عنوان مروارید استعاره‌ای زیبا از ارزش نهفته‌ای است که ممکن است پنهان مانده باشد و باید آن را صیقل داد، آشکار کرد و زمینه شکوفایی آن را فراهم آورد.
این ارزش درون صدف قرار داشته است و فعالان این حوزه امروز در تلاش هستند تا آن را به جامعه معرفی کنند. بازتولید گفتمان فرهنگی و تمدنی ما بسیار اهمیت دارد.
این موضوع صرفاً یک بحث اقتصادی نیست، بلکه نوعی کنش فرهنگی است که می‌تواند آثار ماندگاری بر جامعه داشته باشد. توسعه رویکرد دانش‌بنیان در صنعت پوشاک جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین گفت: یکی از درخواست‌های من از فعالان این حوزه، توجه جدی به رویکرد دانش‌بنیان و فناوری‌محور است.
باید از ظرفیت فناوری‌های جدید و هوش مصنوعی در این صنعت استفاده کنیم. در ابتدای مسئولیتم، زمانی که موضوع هوش مصنوعی را در ارتباط با استان اصفهان مطرح کردم، برخی نسبت به این رویکرد تردید داشتند، اما تحولات و تجربه‌های بعدی نشان داد که استفاده از این فناوری تا چه اندازه اهمیت دارد.
حتی در جریان جنگ ۱۲روزه نیز اهمیت فناوری‌های نوین بیش از پیش آشکار شد و ضرورت استفاده از این ظرفیت‌ها مورد توجه قرار گرفت. وی ادامه داد: اکنون نیز از دوستان و فعالان این حوزه درخواست می‌کنم که هوش مصنوعی را وارد صنعت پوشاک کنند.
خیاطی حرفهای دشوار و سنگین است و فشار زیادی به چشم و توان جسمی فعالان آن وارد می‌کند. بنابراین، چه بهتر که از بهترین فناوری‌ها و روش‌های طراحی استفاده کنیم تا فرایند طراحی و خلق محصولات با سهولت و کیفیت بیشتری انجام شود و در عین حال، پیوند میان گذشته پرافتخار و فناوری‌های جدید حفظ شود.
جشنواره مروارید؛ سکوی پرتاب برندهای ایرانی استاندار اصفهان با اشاره به ظرفیت این جشنواره برای معرفی برندهای داخلی اظهار کرد: امیدوارم جشنواره مروارید را به‌عنوان سکوی پرتابی برای برندهای ایرانی ببینیم، اما هنوز با وجود توانمندی‌های موجود، بسیاری از ظرفیت‌های خود را آن‌گونه که باید معرفی نکرده‌ایم. باید از این فرصت برای معرفی توانمندی‌های کشور استفاده کنیم تا محصولات و برندهای ایرانی در سبد مصرف خانواده‌های داخل کشور و همچنین بازارهای خارجی جایگاه مناسبی پیدا کنند.
جمالی‌نژاد گفت: طراحی پوشاک را نباید صرفاً یک هنر در نظر گرفت. البته هنر و خلاقیت هنرمندان در این حوزه بسیار ارزشمند است، اما این فعالیت ابعاد اقتصادی مهمی نیز دارد.
در یکی از جلسات که با اندکی تأخیر در آن حضور یافتم، موضوع اقتصاد مطرح شد و این پرسش را بیان کردم که چرا همواره به‌دنبال اقتصاد بزرگ و صنایع بزرگ هستیم و از صنایع کوچک غافل می‌مانیم؟ این نمایشگاه نمونه‌ای از ظرفیت صنایع کوچک است؛ حوزه‌ای که در آن، فرهنگ و اقتصاد در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
بنابراین، نباید تنها از منظر فرهنگی به این موضوع نگاه کنیم، بلکه باید آن را یکی از پیشران‌های اقتصادی با ارزش افزوده بالا بدانیم. وی افزود: گاهی یک فروشنده یا فعال اقتصادی در کشور ما با ایجاد یک برند و معرفی مناسب آن، به موفقیت قابل‌توجهی دست پیدا می‌کند.
پرسش این است که چرا خود فعالان و تولیدکنندگان ما نتوانند با معرفی قوی‌تر و حرفه‌ای‌تر محصولاتشان، چنین جایگاهی به‌دست آورند؟ این کار دشوار نیست و حتی می‌توان محصولات را با رویکردی منطقی‌تر و متناسب با بازارهای جهانی عرضه کرد.
استاندار اصفهان با اشاره به فرصت‌های فراهم‌شده به‌واسطه اینترنت و فناوری‌های ارتباطی تأکید کرد: در برخی مواقع که به روستاهای دوردست سفر می‌کنم، با افرادی مواجه می‌شوم که از برخی مسائل و محدودیت‌ها گلایه دارند، اما یکی از مزیت‌های امروز این است که حتی در مناطق دوردست نیز دسترسی به اینترنت و تلفن همراه فراهم شده است. فردی که در چنین منطقه‌ای حضور دارد، در عین حال می‌تواند به جهان متصل باشد.
این امکان فرصت ارزشمندی ایجاد کرده است تا جوانان و فعالان ما بتوانند با ایده‌ها، فناوری‌ها و دانش روز آشنا شوند و از تجربه خیاطان و طراحان برجسته جهان بهره بگیرند. جمالی‌نژاد ادامه داد: امروز امکان دسترسی به این دانش و فناوری‌ها فراهم است و می‌توان از آن‌ها برای ارتقای توانمندی‌های داخلی استفاده کرد.
کافی است این ظرفیت‌ها را به‌درستی بشناسیم و به کار بگیریم تا چندین برابر بر توان و ظرفیت تولید خود بیفزاییم. در کشور و به‌ویژه در اصفهان، برندهایی وجود دارند که بسیاری از مردم آن‌ها را نمی‌شناسند، اما در سطح کشور فعالیت می‌کنند و جایگاه قابل‌توجهی دارند.
خوشبختانه در میان فعالان این حوزه، افراد خلاق کم نیستند و نمایشگاه اخیر نیز نمونه‌هایی از خلاقیت و نوآوری را به نمایش گذاشته است. وی یادآور شد: طراحان صاحب‌سبک و صنعتگران نوآور باید در کنار یکدیگر قرار گیرند و ارتباطی مستمر میان آنان شکل بگیرد.
از اتاق بازرگانی، اتاق اصناف، مجموعه‌های فرهنگی و فعالان اقتصادی درخواست می‌کنم که همگی در این زمینه وارد عمل شوند و این ظرفیت را صرفاً یک موضوع محدود و نمایشگاهی تلقی نکنند. باید استفاده از هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در این جشنواره به شکلی عمیق‌تر دنبال شود و این فناوری‌ها با سنت‌های اصفهان، رویکرد نمایشگاهی و اصالت و میراث معنوی و فرهنگی این شهر پیوند بخورند.
استاندار اصفهان بیان کرد: تأکید نهایی من این است که در این رویداد، برندهای جدید و برندهای اصیل خود را معرفی کنیم و کیفیت محصولات‌مان را به نمایش بگذاریم. این جشنواره چنین امکانی را فراهم کرده است تا بتوانیم نگاهی متفاوت را از طریق این رویداد به جهان معرفی کنیم.
این هم‌افزایی می‌تواند دامنه محصولات و خدمات ارائه‌شده به خانواده‌ها را گسترش دهد. لزوم تقویت جوایز و برنامه‌های جشنواره در سال‌های آینده جمالی‌نژاد با اشاره به ضرورت رفع کاستی‌ها و توسعه جشنواره در دوره‌های بعد ادامه داد: باید این رویداد را به‌صورت مستمر ادامه دهیم، از تجربه‌ها و دستاوردهای امسال بهره بگیریم و نواقص موجود را برای سال آینده برطرف کنیم تا زمینه توسعه برندها و افزایش اثرگذاری جشنواره فراهم شود.
یکی از موضوعاتی که می‌تواند به افزایش انگیزه نسل جدید کمک کند، توجه به جوایز و مشوق‌های مناسب است. در جشنواره مانوین نیز جوایزی به ارزش یک و دو میلیارد تومان مطرح اهدا شد که می‌توانست انگیزه شرکت‌کنندگان را افزایش دهد.
وی گفت: چنین مشوق‌هایی می‌تواند زمینه حضور پررنگ‌تر نسل جدید را فراهم کند تا جوانان بتوانند توانمندی‌ها، ایده‌ها و دستاوردهای خود را در این عرصه عرضه کنند. درخواست من برای جشنواره‌های آینده این است که علاوه بر تقویت جوایز، برنامه‌های متنوع‌تری نیز در نظر گرفته شود و این رویداد در دوره‌های بعد با کیفیت و گستردگی بیشتری ادامه یابد.
