پارسی: برآورد من این است که آغاز دور سوم جنگ به ۹۰ درصد رسیده است/این همان سازوکاری است که جنگ‌های آمریکا را به جنگ‌هایی بی‌پایان تبدیل می‌کند
با در نظر گرفتن مجموع این شرایط، برآورد من این است که احتمال آغاز دور سوم جنگ به ۹۰ درصد رسیده است.
تریتا پارسی در یادداشتی با عنوان «آیا ترامپ و ایران می‌توانند بار دیگر به توافق برسند؟» به بررسی تغییر محاسبات تهران و واشنگتن پس از جنگ و فروپاشی تفاهم پیشین میان دو طرف پرداخته است. او توضیح می‌دهد که چرا شرایط برای دستیابی به توافقی پایدار دشوارتر شده و چگونه بی‌اعتمادی به ترامپ، تحولات منطقه‌ای، تغییر نگرش درباره برنامه هسته‌ای و تردید نسبت به دوام رفع تحریم‌ها، چشم‌انداز دیپلماسی را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
او این یادداشت را با این توضیح در شبکه ایکس منتشر کرده است که نوشت: اوضاع بسیار وخیم به نظر می‌رسد. هماهنگی ترامپ با نتانیاهو، حمایت عجیب او از نخست‌وزیر اسرائیل که به ارتکاب جنایات جنگی متهم است، سفر غیرمنتظره هگست به اسرائیل و تحرکات نظامی، همگی نشانه‌هایی نگران‌کننده‌اند.
اما شاید مهم‌تر از همه این عوامل، پیشنهادی است که آمریکا مطرح کرده و از نظر من اساساً نمی‌تواند مبنای توافق قرار بگیرد. با در نظر گرفتن مجموع این شرایط، برآورد من این است که احتمال آغاز دور سوم جنگ به ۹۰ درصد رسیده است.
همان‌طور که هفته‌هاست تأکید می‌کنم، ترامپ وانمود می‌کند که تنگه هرمز باز است و می‌خواهد رفع محاصره را با تحویل اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ایران معاوضه کند؛ در حالی که مسئله اصلی باید بازگشایی تنگه هرمز باشد. قابل درک است که ترامپ می‌خواهد هرچه زودتر به توافق نهایی برسد.
اما انتظار دستیابی به چنین توافقی، بدون آنکه آمریکا در مقابل امتیازهای لازم برای یک توافق نهایی را ارائه کند، واقع‌بینانه نیست. تا آنجا که من اطلاع دارم، ترامپ حاضر نیست این امتیازها را از ابتدا روی میز بگذارد، اما در مقابل می‌خواهد ایران از همان ابتدا اورانیوم با غنای ۶۰ درصد خود را به خارج از کشور منتقل کند.
چنین رویکردی نتیجه‌بخش نخواهد بود و به احتمال زیاد، به دور سوم جنگ منجر می‌شود؛ دوری که ممکن است پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و حتی پیش از انتخابات اسرائیل در روز ۲۷ اکتبر آغاز شود. ایران چرا اجازه نداد جنگ زودتر تمام شود؟
در ۹ مارس امسال، حدود ۱۰ روز پس از آغاز جنگ ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشتم که ترامپ به‌شدت به دنبال پایان دادن به جنگ است، اما ایران نیز در این تصمیم نقش دارد و به دلایل مختلف اجازه نخواهد داد جنگ در آن مقطع به پایان برسد. تهران از آتش‌بس زودهنگام نگران بود؛ زیرا چنین توافقی می‌توانست به آمریکا و اسرائیل فرصت دهد نیروهای خود را بازآرایی کنند، تسلیحات بیشتری فراهم آورند و بار دیگر به ایران حمله کنند.
از نگاه ایران، زمان مناسب برای آتش‌بس زمانی فرا می‌رسد که هزینه جنگ برای آمریکا، کشورهای منطقه، اسرائیل و اقتصاد جهانی به اندازه‌ای افزایش یافته باشد که همه طرف‌ها آغاز جنگ را اشتباه بدانند و هیچ کشوری به فکر ازسرگیری آن نیفتد. پایان جنگ در آن مقطع، ایران را در موقعیتی بدتر از پیش از جنگ قرار می‌داد.
بخش بزرگی از زیرساخت‌های کشور تخریب شده بود، توان موشکی ایران آسیب دیده بود، امکان صادرات نفت با اختلال روبه‌رو شده بود و مهم‌تر از همه، چشم‌انداز رفع تحریم‌ها از میان رفته بود. در چنین شرایطی، چه کسی می‌توانست و حاضر بود به بازسازی ایران کمک کند؟
این وضعیت، ایران را نه‌فقط در موقعیتی ضعیف‌تر، بلکه در مسیری از تضعیف مستمر قرار می‌داد. چنین روندی می‌توانست احتمال جنگ دوباره آمریکا و اسرائیل را افزایش دهد؛ چراکه ضعف ادراک‌شده ایران یکی از عواملی بود که ترامپ و اسرائیل را به این نتیجه رسانده بود که فرصت مناسبی برای آغاز جنگ فراهم شده است.
به همین دلیل، حتی اگر آمریکا پیروزی خود را اعلام می‌کرد و نیروهای نظامی‌اش را خارج می‌ساخت، احتمال ادامه حملات ایران به اسرائیل وجود داشت. کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز ممکن بود همچنان هدف قرار گیرند و تهران احتمالاً برای بسته نگه داشتن تنگه هرمز تلاش می‌کرد.
البته ایران نه خواهان جنگی بی‌پایان است و نه توان تحمل چنین جنگی را دارد. اما برای پذیرش آتش‌بس به امتیازهای مهمی نیاز داشت؛ از جمله تعهد ترامپ به ازسرگیری نکردن جنگ، هرچند ارزش چنین تعهدی محل تردید بود.
مهم‌تر از آن، رفع تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در خارج از کشور بود. تحولات بعدی تا حد زیادی با این ارزیابی هم‌خوانی داشت.
مفاد تفاهم‌نامه‌ای که حدود سه ماه بعد شکل گرفت، بسیاری از همین ملاحظات را منعکس می‌کرد: ایران روند دیپلماسی را طولانی کرد تا هزینه جنگ برای آمریکا افزایش یابد، تنگه هرمز را تا زمان دستیابی به توافق بسته نگه داشت، خواستار تعهد ترامپ به ازسرگیری نکردن جنگ شد و در کنار رفع قابل‌توجه تحریم‌ها، آزادی دارایی‌های مسدودشده خود را مطالبه کرد. ترامپ نیز تحریم‌های نفتی ایران را لغو کرد.
اما اکنون پرسش اصلی این است: با توجه به گزارش‌هایی مبنی بر اینکه ترامپ در حال بررسی حمله به کوه پیک‌اکس با استفاده از بمب موسوم به «مادر همه بمب‌ها» است، شرایط چگونه تغییر کرده و آیا توافق بعدی با تفاهم پیشین تفاوت اساسی خواهد داشت؟ ترامپ دیگر نمی‌تواند به‌آسانی از جنگ خارج شود در ماه‌های فوریه و ژوئن، ایران همچنان دستیابی به توافق با ترامپ را امکان‌پذیر می‌دانست.
تهران او را رئیس‌جمهوری می‌دید که می‌خواهد نامش در تاریخ ثبت شود؛ یا با دستیابی به توافقی با ایران، یا با تبدیل شدن به رئیس‌جمهوری که جمهوری اسلامی را از میان برده است. اگر گزینه دوم امکان‌پذیر نمی‌شد، توافق همچنان برای ترامپ جذابیت داشت.
اما این تصویر در تهران تغییر کرده است. اکنون ترامپ فردی بی‌ثبات و نابالغ تلقی می‌شود که ممکن است خواهان توافق باشد، اما نه انضباط لازم برای دستیابی به آن را دارد و نه می‌تواند در برابر فشارهای اسرائیل و نیروهای حامی اسرائیل در آمریکا از آن محافظت کند.
تهران همچنین دیگر باور ندارد که فراهم کردن راهی برای خروج آبرومندانه ترامپ از جنگ بتواند به حل مسئله کمک کند. به همین دلیل، تمایل ایران برای دادن چنین فرصتی به او، در مقایسه با ماه ژوئن، بسیار کمتر شده است.
از نگاه تصمیم‌گیرندگان ایرانی، ترامپ پیش‌تر اقداماتی انجام داده که می‌تواند از آنها برای اعلام پیروزی استفاده کند؛ از جمله حمله به فردو یا ترور آیت‌الله علی خامنه‌ای. بنابراین، او برای ثبت نام خود در تاریخ نیازی به حمله به کوه پیک‌اکس ندارد.
تهران چنین حمله‌ای را نه راهی برای خروج از جنگ، بلکه گامی مقدماتی برای عملیاتی گسترده‌تر با هدف تغییر حکومت یا فروپاشی نظام سیاسی ایران می‌بیند. این تغییر برداشت، پیامد مهمی برای دیپلماسی دارد: دیگر نمی‌توان فرض کرد که یک اقدام نظامی بزرگ از سوی آمریکا، به ترامپ امکان می‌دهد پیروزی خود را اعلام کند و سپس از جنگ خارج شود.
ترامپ هنوز هزینه کافی نپرداخته است درباره علت فروپاشی تفاهم میان ایران و آمریکا، روایت دو طرف تفاوت زیادی دارد. واشنگتن حملات ایران به کشتی‌ها در تنگه هرمز را عامل فروپاشی توافق می‌داند.
تهران در مقابل، معتقد است آمریکا تقریباً بلافاصله پس از امضای تفاهم‌نامه، با تلاش برای ایجاد یک کریدور جنوبی در تنگه هرمز و عقب‌نشینی از تعهدات خود درباره لبنان، تضعیف توافق را آغاز کرد. روایت ایرانی از این تحولات به نتیجه دیگری می‌رسد: ترامپ پیش از موافقت با تفاهم‌نامه، هزینه کافی برای ادامه جنگ نپرداخته بود.
اگر جنگ برای آمریکا پرهزینه‌تر می‌شد، انگیزه ترامپ برای حفظ توافق نیز افزایش می‌یافت. وقتی این برداشت با بی‌اعتمادی تهران به توانایی ترامپ برای پایبندی به توافق همراه می‌شود، نتیجه روشن است: از نگاه ایران، جنگ تنها زمانی پایان خواهد یافت که هزینه ادامه آن برای ترامپ به سطحی غیرقابل‌تحمل برسد.
در چنین محاسبه‌ای، مشوق‌های دیپلماتیک و فراهم کردن راهی برای خروج آبرومندانه رئیس‌جمهور آمریکا از جنگ کافی نیستند. آنچه می‌تواند به جنگ پایان دهد، رسیدن ترامپ به بن‌بست نظامی است.
حمله به کوه کلنگ احتمالاً جنگ را گسترش می‌دهد این برداشت، پیامدهای حمله احتمالی آمریکا به کوه پیک‌اکس با استفاده از بمب موسوم به «مادر همه بمب‌ها» را نیز تغییر می‌دهد. گزارش‌هایی منتشر شده است مبنی بر اینکه ترامپ چنین حمله‌ای را برای اعلام پیروزی و پایان دادن به جنگ بررسی می‌کند.
اما تهران احتمالاً چنین اقدامی را تشدید تنش تلقی خواهد کرد، نه راهی برای کاهش آن. ایران باور ندارد که ترامپ از این حمله برای فراهم کردن راه خروجی آبرومندانه استفاده کند؛ بلکه آن را مقدمه‌ای برای تشدید بیشتر درگیری می‌داند.
تجربه ایران از رفتار ترامپ این بوده است که او زمانی عقب‌نشینی می‌کند که تهران هزینه‌های سنگینی بر راهبرد آمریکا تحمیل کند. در این چارچوب، پاسخ متناسب به حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران می‌تواند هدف قرار دادن دیگر تأسیسات هسته‌ای منطقه، از جمله تأسیسات موجود در امارات متحده عربی و اسرائیل، باشد.
چنین واکنشی می‌تواند منطقه را به‌شدت بی‌ثبات کند، اما تهران بر این باور است که تنها از این طریق ممکن است ترامپ به عقب‌نشینی وادار شود. این ارزیابی به معنای قطعی بودن چنین تصمیمی از سوی ایران نیست؛ مسئله، محاسباتی است که می‌تواند واکنش تهران به یک حمله تازه را شکل دهد.
اگر ایران حمله به تأسیسات هسته‌ای خود را مقدمه مرحله‌ای گسترده‌تر از جنگ بداند، احتمالاً به‌جای محدود کردن پاسخ، در پی افزایش هزینه‌های آن برای واشنگتن خواهد بود. آتش‌بس باید منطقه‌ای باشد، نه صرفاً میان تهران و واشنگتن یکی از موضوعاتی که همچنان در محاسبات ایران اهمیت دارد، دامنه آتش‌بس است.
بنا بر خواسته تهران، بند نخست تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا بر آتش‌بسی منطقه‌ای تأکید داشت، نه صرفاً آتش‌بس میان دو کشور. لبنان در این توافق جایگاه ویژه‌ای داشت و در بند آغازین آن سه بار به این کشور اشاره شده بود.
تعهد مندرج در تفاهم‌نامه نیز فقط میان تهران و واشنگتن نبود، بلکه متحدان دو طرف در جنگ جاری را در بر می‌گرفت؛ یعنی اسرائیل و آنچه «محور مقاومت» نامیده می‌شود. تا اینجا نشانه‌ای از تغییر موضع ایران درباره این مسئله دیده نمی‌شود.
این در حالی است که شرایط منطقه پیچیده‌تر شده و درگیری میان نیروهای انصارالله و عربستان سعودی، تضمین یک آتش‌بس فراگیر را دشوارتر کرده است. به این ترتیب، هر توافق تازه‌ای که صرفاً به توقف درگیری میان ایران و آمریکا محدود شود، ممکن است نتواند از نگاه تهران پاسخ‌گوی مسئله اصلی باشد.
ایران همچنان بر این مبنا حرکت می‌کند که پایان جنگ باید جبهه‌های منطقه‌ای را نیز در بر بگیرد. جنگ، نگاه حکومت و مردم ایران را تغییر داده است تغییر دیگری که بر محاسبات تهران اثر گذاشته، برداشت حکومت از وضعیت داخلی ایران است.
حمله ترامپ در ماه فوریه کمتر از دو ماه پس از بزرگ‌ترین و خونین‌ترین اعتراض‌ها علیه جمهوری اسلامی انجام شد. حکومت ایران خود اذعان کرده بود که نیروهای امنیتی چند هزار معترض را کشته‌اند و صدها مأمور پلیس نیز جان باخته‌اند.
در آن مقطع، امنیت داخلی نظام سیاسی ایران در پایین‌ترین سطح خود قرار داشت. اما اکنون ارزیابی حکومت از قدرت داخلی و میزان حمایت اجتماعی خود کاملاً تغییر کرده است.
یکی از تحلیلگران ایرانی در گفت‌وگو با من این وضعیت را چنین توصیف کرد: «مردم ایران و جمهوری اسلامی اکنون سرنوشت مشترکی دارند.» منظور از این عبارت آن است که شکست یکی به معنای شکست دیگری خواهد بود. درست یا نادرست بودن این برداشت، مسئله‌ای جداگانه است؛ آنچه اهمیت دارد، نفوذ این تصور در میان تصمیم‌گیرندگان ایرانی است.
از نگاه آنان، بمباران اهداف غیرنظامی از سوی آمریکا و اسرائیل، تهدیدهای مطرح‌شده علیه تمدن ایران و توهین به تاریخ این کشور، حکومت و مردم را در موقعیتی مشترک قرار داده است. در نتیجه، جنگ به‌تدریج نه صرفاً حمله‌ای علیه نظام سیاسی حاکم، بلکه جنگی علیه ایران به‌عنوان یک ملت تلقی می‌شود.
این تغییر نگرش، محاسبات مربوط به امنیت داخلی را نیز دگرگون کرده است. تهران اکنون نگرانی کمتری درباره توانایی آمریکا یا اسرائیل برای تحریک ناآرامی‌های داخلی در جریان جنگ یا فراهم کردن زمینه حمله‌ای تازه از این طریق دارد.
تهران تصور می‌کند گذشت زمان به سود ایران است تهران و واشنگتن درباره تأثیر گذشت زمان بر نتیجه جنگ نیز برداشت‌های متفاوتی دارند. کاخ سفید تأکید می‌کند که محاصره خلیج فارس از سوی آمریکا، در کنار افزایش حجم تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، نشان می‌دهد ایران در نبرد بر سر این آبراه شکست خورده است.
از نگاه واشنگتن، ادامه این روند در طول زمان، وضعیت اقتصادی و راهبردی ایران را به‌شدت وخیم‌تر خواهد کرد. اما تهران شرایط را برعکس می‌بیند.
ناظران ایرانی می‌گویند ایران از کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند عوارض دریافت می‌کند، روزانه بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون بشکه نفت می‌فروشد و محاصره هوایی آمریکا نیز نشانه‌هایی از فروپاشی را بروز داده است. تحولات منطقه‌ای نیز در این محاسبه به سود ایران ارزیابی می‌شوند؛ به‌ویژه موفقیت‌های نیروهای انصارالله در یمن و درگیری‌های آنها با عربستان سعودی.
بر اساس این برداشت، موقعیت آمریکا در مذاکرات با گذشت زمان ضعیف‌تر خواهد شد. بنابراین، تهران نگرانی چندانی از تاکتیک‌های تعویق مذاکرات از سوی واشنگتن ندارد و ضرورتی نمی‌بیند که برای رسیدن به توافق، تحت فشار زمانی آمریکا امتیازهای بیشتری بدهد.
البته این ارقام و ارزیابی‌ها بازتاب‌دهنده برداشت ناظران ایرانی از وضعیت جنگ هستند و به‌خودی‌خود تأییدی مستقل بر میزان فروش نفت، دریافت عوارض یا اثربخشی محاصره آمریکا به شمار نمی‌روند. حمایت از ساخت سلاح هسته‌ای در ایران افزایش یافته است برخلاف روایت رایج در آمریکا، نه افکار عمومی ایران و نه تصمیم‌گیرندگان کشور در گذشته از ساخت سلاح هسته‌ای حمایت نمی‌کردند.
تولسی گبرد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در سال ۲۰۲۵ شهادت داد که ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا این است که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست. نظرسنجی‌ها نیز به‌طور مستمر نشان می‌دادند که افکار عمومی ایران از حفظ توانایی غنی‌سازی اورانیوم حمایت می‌کند، اما موافق تبدیل این توانایی به ساخت سلاح هسته‌ای نیست.
با این حال، شواهد زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد نگرش در ایران، هم در سطح عمومی و هم در میان نخبگان، به سود ساخت بمب هسته‌ای تغییر کرده است. این روند حتی پیش از جنگ ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شده بود، اما حملات مکرر اسرائیل و آمریکا به ایران، به‌طور قابل‌پیش‌بینی حمایت از تسلیحاتی شدن برنامه هسته‌ای را افزایش داده است.
این تغییر نگرش پیامد مستقیمی برای دیپلماسی دارد. هزینه سیاسی اعطای امتیازهای بزرگ هسته‌ای برای تصمیم‌گیرندگان ایرانی اکنون به‌مراتب بیشتر شده است؛ در نتیجه، پیشنهادهایی که پیش‌تر روی میز مذاکره قرار داشتند، دیگر به‌آسانی پذیرفته نخواهند شد.
برای نمونه، پیشنهاد فوریه ۲۰۲۶ که با میانجی‌گری عمان مطرح شد، می‌توانست به توقف عملی غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران برای چند سال منجر شود. پذیرش چنین پیشنهادی در شرایط کنونی دشوارتر از گذشته خواهد بود.
رفع تحریم‌ها دیگر تضمین‌کننده توافق نیست اقتصاد ایران به رفع تحریم‌ها نیاز دارد، اما مسئله این است که آیا اعطای امتیازهای مهم برای دستیابی به رفع تحریم‌هایی که قابل بازگرداندن هستند، همچنان ارزش دارد یا نه. ترامپ در چارچوب تفاهم‌نامه پیشین، معافیتی فراگیر صادر کرد که امکان فروش نفت ایران را فراهم می‌ساخت.
این نخستین بار بود که آمریکا چنین معافیت گسترده‌ای صادر می‌کرد و نشانه‌ای از آمادگی ترامپ برای ارائه امتیازهای بیشتر در زمینه رفع تحریم‌ها نسبت به رؤسای‌جمهور پیشین بود. اما تنها ۱۶ روز بعد، با آغاز فروپاشی تفاهم‌نامه، ترامپ معافیت را لغو کرد و تحریم‌های نفتی ایران را به‌سرعت بازگرداند.
این چرخش در فاصله‌ای کوتاه، نگاه تهران به رفع تحریم‌های آمریکا را بیش از پیش تغییر داد. اکنون این نگرانی وجود دارد که رفع تحریم‌ها موقتی، غیرقابل‌اتکا و تابع تغییرات سریع سیاسی باشد؛ به این معنا که واشنگتن می‌تواند هر امتیازی را که ارائه می‌دهد، در زمانی کوتاه پس بگیرد.
در چنین شرایطی، واگذاری امتیازهای هسته‌ای برگشت‌ناپذیر در برابر رفع تحریم‌هایی که آمریکا به‌آسانی می‌تواند دوباره اعمال کند، از منظر امنیت ملی مخاطره‌آمیز خواهد بود. ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران تا سطح ۶۰ درصد یکی از نمونه‌های مهم این مسئله است: تهران ممکن است حاضر نباشد امتیازی با پیامدهای بلندمدت و دشوار برای بازگشت را در برابر امتیازی اقتصادی بپذیرد که دوام آن تضمین نشده است.
توافق با دولت بعدی آمریکا هم تضمین‌شده نیست مجموع این تحولات، دستیابی به توافقی جامع میان ایران و آمریکا را دشوارتر کرده است؛ مگر آنکه شرایط به‌طور قابل‌توجهی تغییر کند. در کوتاه‌مدت، محتمل‌تر است که تهران به دنبال توافق‌های موقتی برای کاهش تنش باشد، بدون آنکه تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، پرونده اصلی هسته‌ای را به‌طور جدی حل‌وفصل کند.
محاسبه ایران ظاهراً بر این اساس است که رئیس‌جمهور بعدی آمریکا تمایلی نخواهد داشت اشتباه ترامپ در ورود به جنگ با ایران را تکرار کند. در نتیجه، برای کاهش فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ بر اقتصاد آمریکا، به دنبال توافق با تهران خواهد رفت.
اما این راهبرد نیز بر فرض‌هایی بنا شده است که ممکن است بیش از اندازه خوش‌بینانه باشند. برای نمونه، حملات نیروهای انصارالله ممکن است موقعیت ایران را تقویت کرده باشد، اما هم‌زمان خطر شکل‌گیری ائتلافی ضدایرانی را افزایش می‌دهد؛ ائتلافی که هدف آن ایجاد موازنه در برابر دستاوردهای تازه ایران خواهد بود.
عربستان سعودی موفق شده است کشورهایی از جمله مصر، ترکیه و پاکستان را در برابر نیروهای انصارالله با خود همراه کند. چنین وضعیتی می‌تواند زمینه شکل‌گیری جنگی نیابتی میان این کشورها و ایران را فراهم کند.
از سوی دیگر، تجربه گذشته نشان می‌دهد که رئیس‌جمهور جدید آمریکا ممکن است تمایلی نداشته باشد دوره ریاست‌جمهوری خود را با توافقی با تهران آغاز کند که در افکار عمومی عمدتاً به سود ایران تلقی شود. به‌جای پذیرفتن هزینه‌های جنگی که ترامپ آغاز کرده است، رئیس‌جمهور بعدی ممکن است حل‌وفصل مسئله را به آینده موکول کند و امیدوار باشد که جانشین او سرانجام مسئولیت دستیابی به توافق با تهران را بپذیرد.
تا زمانی که هزینه سیاسی توافق با ایران بیشتر از هزینه ادامه یک درگیری کم‌شدت با این کشور باشد، انتخاب سیاسی آشکار برای رئیس‌جمهور بعدی آمریکا، ادامه جنگ و پرهیز از توافق خواهد بود. این همان سازوکاری است که جنگ‌های آمریکا را به جنگ‌هایی بی‌پایان تبدیل می‌کند.
315
