وزیر بهداشت: افزایش ظرفیت پزشکی حلال بحران درمان نیست

محمدرضا ظفرقندی در یکصد و پنجمین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی که در تالار دارالفنون دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، با اشاره به ضرورت بازنگری در سیاست‌های افزایش ظرفیت دانشجویان پزشکی، گفت: این تصور که هرچه ظرفیت پذیرش را افزایش دهیم، نیازهای کشور بیشتر تأمین می‌شود، یک سوءتفاهم مبنایی است؛ چراکه افزایش ظرفیت لزوماً به موازات خود به رفع نیازهای کشور منجر نمی‌شود. وی با بیان اینکه تأمین نیروی متخصص در مناطق مختلف کشور به عوامل متعددی وابسته است، افزود: اگر شرایط معیشتی متخصص بیهوشی در شهرهایی مانند لامرد یا برازجان تأمین نشود، صرف افزایش ظرفیت پذیرش نمی‌تواند مشکل کمبود نیروی متخصص در این مناطق را برطرف کند؛ حتی اگر ظرفیت پذیرش چندین برابر شود.

وزیر بهداشت با اشاره به پیچیدگی‌های مسیر اصلاح ظرفیت پذیرش دانشجویان پزشکی و تخصصی، اظهار کرد: این موضوع مسیر بسیار پیچیده و دشواری را طی کرده و بخشی از نتایج اقدامات انجام‌شده، در سال‌های آینده نمایان خواهد شد. در این زمینه، همکاری نزدیک و مؤثر دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز شایسته قدردانی است.

ظفرقندی با اشاره به پیگیری موضوع ظرفیت پذیرش در شورای عالی انقلاب فرهنگی و ضرورت تعامل با مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: تصمیم‌گیری درباره ظرفیت‌ها باید با بررسی کارشناسی و در نظر گرفتن ابعاد مختلف آموزش پزشکی انجام شود؛ زیرا برخی تصمیم‌های گذشته بدون ارزیابی کامل پیامدهای اجرایی و آموزشی اتخاذ شده‌اند. وی با انتقاد از افزایش ظرفیت در رشته‌های تخصصی که آموزش آنها به انجام اعمال بالینی و کسب مهارت عملی وابسته است، تصریح کرد: در بسیاری از رشته‌ها، از جمله رشته‌های جراحی، صرف افزایش تعداد دستیاران کافی نیست.

آموزش تخصصی مستلزم حضور در محیط بالینی، مشارکت در فرایند درمان و کسب تجربه عملی به میزان لازم است. وزیر بهداشت با اشاره به محدودیت ظرفیت آموزشی بیمارستان‌ها، خاطرنشان کرد: وقتی تعداد دستیاران در بخش‌های آموزشی و بیمارستان‌های مختلف افزایش می‌یابد، باید مشخص شود که آیا امکانات، تعداد بیماران و فرصت کافی برای کسب مهارت‌های مورد نیاز نیز متناسب با آن افزایش پیدا کرده است یا خیر.

وی افزود: برای نمونه، در آموزش جراحی نمی‌توان صرفاً با برگزاری آزمون، صلاحیت حرفه‌ای افراد را تأیید کرد؛ دستیار باید تجربه بالینی و مواجهه کافی با موارد ضروری، از جمله بیماران دچار تروما، را کسب کرده باشد. بنابراین، افزایش ظرفیت بدون توجه به استانداردهای آموزش عملی می‌تواند کیفیت تربیت متخصصان را تحت تأثیر قرار دهد.

ظفرقندی با اشاره به طرح این مباحث در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت توجه نمایندگان به ملاحظات کارشناسی در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با آموزش پزشکی تأکید کرد. وی با اشاره به ضرورت دستیابی به خروجی عملی از این نشست، بر دو محور تأکید کرد: نخست، تبیین این موضوع که افزایش ظرفیت پذیرش به‌تنهایی راه‌حل کمبود نیروی متخصص نیست و دوم، هماهنگی و تعامل مؤثر با نمایندگان مجلس، دانشگاه‌های علوم پزشکی و مرکز پژوهش‌های مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی کارشناسی ظرفیت‌ها و تدوین تصمیم‌هایی متناسب با نیازهای واقعی نظام سلامت.

وزیر بهداشت در پایان تأکید کرد که سیاست‌گذاری در این حوزه باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن تأمین نیروی انسانی مورد نیاز مناطق مختلف کشور، استانداردهای آموزش پزشکی و کیفیت تربیت متخصصان نیز حفظ شود.