حافظه موش‌های مبتلا به آلزایمر بهبود یافت حالا نوبت انسان است / نتایج امیدوار کننده با پروتئین «ناو ۱.۱»

پژوهشگران مؤسسه گلدستون در آمریکا با افزایش سطح پروتئینی به نام «ناو ۱.۱» در مغز موش‌های مبتلا به بیماری شبیه آلزایمر، موفق شدند حافظه و توانایی‌های فکری آن‌ها را بهبود دهند. این مداخله همچنین به بازگشت نظم فعالیت الکتریکی مغز، کاهش پلاک‌های آمیلوئید و کم‌شدن فعالیت‌های مغزی شبیه صرع منجر شد.

با وجود این نتایج امیدوارکننده، هنوز مشخص نیست این روش در انسان نیز مؤثر خواهد بود یا خیر. چرا ریتم الکتریکی مغز در آلزایمر مختل می‌شود؟

مغز هنگام یادگیری، تمرکز و به‌یادآوردن خاطرات، امواج الکتریکی سریعی به نام «نوسان گاما» تولید می‌کند که در هر ثانیه ۳۰ تا ۹۰ بار تکرار می‌شوند. این ریتم‌ها در افراد مبتلا به آلزایمر ضعیف‌تر هستند.

پژوهشگران دریافتند در مغز سالم، گروهی از سلول‌های عصبی مسئول هماهنگی این ریتم‌ها، با زمان‌بندی مشخص و به‌نوبت فعالیت می‌کنند؛ اما در مغز مبتلا به آلزایمر، این هماهنگی از بین می‌رود. برخی سلول‌ها کندتر و برخی دیگر بیش از حد فعال می‌شوند و در نتیجه، با وجود افزایش فعالیت سلولی، ریتم مغز تضعیف می‌شود.

پروتئین ناو ۱.۱ چگونه حافظه موش‌ها را بهبود داد؟ دانشمندان پیش‌تر متوجه شده بودند که سطح پروتئین ناو ۱.۱ در این سلول‌های عصبی، هم در موش‌های مبتلا به آلزایمر و هم در بیماران انسانی کاهش می‌یابد.

این پروتئین در انتقال پیام‌های الکتریکی سلول‌ها نقش دارد. پژوهشگران با افزایش تولید این پروتئین در موش‌ها توانستند هماهنگی فعالیت سلول‌های عصبی و ریتم‌های مغزی را بازیابی کنند.

در پی این تغییر، حافظه و توانایی فکری موش‌ها بهبود یافت، طول عمر آن‌ها افزایش پیدا کرد، فعالیت‌های شبیه صرع کاهش یافت و میزان پلاک‌های آمیلوئید نیز کمتر شد. آیا این کشف به درمان آلزایمر در انسان منجر می‌شود؟

پژوهشگران تأکید دارند که نتایج فعلی تنها در موش‌ها به دست آمده و نقش دقیق این سلول‌ها در بیماران انسانی و روش افزایش سطح پروتئین هنوز باید بررسی شود. تیم تحقیق اکنون در حال کار روی ساخت دارویی با مولکول کوچک برای افزایش فعالیت این پروتئین است؛ رویکردی که می‌تواند در آینده برای درمان آلزایمر و بیماری‌های مشابه بررسی شود.

۲۳۳۲۳۳