سوخوهای جدید از راه رسیدند / سه جنگنده مشهور روسیه در مسیر یکپارچه‌سازی و نوسازی قرار گرفتند

تینا مزدکی_انجمن تولید موتور اوفا در روسیه در حال توسعه نسل جدیدی از موتورهای توربوفن است که قابلیت تأمین نیروی سه خانواده از پرکاربردترین جنگنده‌های چندمنظوره نیروی هوایی روسیه، یعنی سوخو-۳۵، سوخو-۳۰ و سوخو-۲۷ را خواهد داشت. هر سه جنگنده، هواپیماهای سنگین دوموتوره‌ای هستند که بر پایه طراحی سوخو-۲۷ فلانکر توسعه یافته‌اند و از گونه‌هایی از موتور AL-۳۱ استفاده می‌کنند.

البته موتور مورد استفاده در سوخو-۳۵ با توجه به عملکرد بالاتر آن، AL-۴۱ نام‌گذاری شده است. تصمیم برای توسعه یک موتور واحد که قابلیت نصب روی هر سه خانواده جنگنده را داشته باشد، از سوی یوگنی سمی‌ولیچنکو، مدیرعامل انجمن تولید موتور اوفا، اعلام شد.

او گفت سفارش توسعه این موتور از سوی وزارت دفاع روسیه صادر شده است. به گفته او، موتور جدید بر پایه AL-۴۱ ساخته خواهد شد و قرار است نوعی موتور جهانی باشد که بتوان آن را روی سوخو-۲۷، سوخو-۳۰ و سوخو-۳۵ نصب کرد.

تلاش برای نصب AL-۴۱ روی سوخو-۳۰ بیش از یک سال است که روند ادغام موتور AL-۴۱ روی جنگنده سوخو-۳۰ در جریان است؛ به‌طور مشخص، این طرح برای مدل سوخو-۳۰اس‌ام که در حال حاضر به تولید انبوه می‌رسد، دنبال می‌شود. قرار است جنگنده‌های سوخو-۳۰ که به موتورهای جدیدتر مورد استفاده در سوخو-۳۵ مجهز می‌شوند، با عنوان سوخو-۳۰اس‌ام‌دی شناخته شوند.

موتور AL-۴۱ نسبت به AL-۳۱ استاندارد چند مزیت دارد. از جمله این مزایا می‌توان به سامانه خنک‌کاری کارآمدتر پره‌ها، کنترل بردار رانش سه‌بعدی، نیاز کمتر به تعمیر و نگهداری، عمر عملیاتی طولانی‌تر و ۱۶ درصد رانش بیشتر اشاره کرد.

استفاده از یک موتور مشترک می‌تواند قابلیت همکاری میان جنگنده‌های نیروی هوایی روسیه را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. از سوی دیگر، شباهت‌های طراحی این هواپیماها که در مجموع بخش عمده ناوگان جنگنده روسیه را تشکیل می‌دهند، امکان کاهش مشکلات مربوط به تعمیر و نگهداری را فراهم می‌کند.

هنوز مشخص نیست موتور جدید از نظر توانایی‌های عملیاتی نسبت به گونه‌های AL-۴۱ که در حال حاضر روی سوخو-۳۵ استفاده می‌شوند، عملکرد بهتری خواهد داشت یا خیر. با این حال، احتمالاً عملکرد آن در سطح مشابهی خواهد بود، اما با توجه به استفاده گسترده از این موتور در جنگنده‌های مختلف، طراحی آن بیشتر بر سهولت نگهداری و افزایش عمر عملیاتی متمرکز خواهد شد.

احتمال زیادی وجود دارد که موتور جدید و مشترک روسیه در جنگنده‌های سوخو-۳۳ و حتی احتمالاً سوخو-۳۴ نیز مورد استفاده قرار گیرد. سوخو-۳۳ گونه‌ای ناونشین از سوخو-۲۷ است که در اختیار نیروی دریایی روسیه قرار دارد و سوخو-۳۴ نیز یک جنگنده اختصاصی برای مأموریت‌های تهاجمی و ضربتی محسوب می‌شود.

ارتقای عملکرد سوخوهای قدیمی‌تر مجهز کردن جنگنده‌های سوخو-۲۷ و سوخو-۳۰ به موتورهای مشتق‌شده از AL-۴۱ تنها به کاهش هزینه‌های عملیاتی آنها محدود نخواهد شد و می‌تواند عملکرد رزمی این جنگنده‌ها را نیز به شکل چشمگیری تغییر دهد. استفاده از موتور جدید می‌تواند برد پروازی بیشتر و عملکرد بهتر در حوزه‌های مختلف پروازی را به همراه داشته باشد؛ از نرخ اوج‌گیری گرفته تا قابلیت مانور در سرعت‌های بالا و پایین.

این طرح می‌تواند روشی مقرون‌به‌صرفه برای افزایش توانایی‌های ناوگان سوخو-۲۷ و گونه‌های قدیمی‌تر سوخو-۳۰ باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که این جنگنده‌ها با افزایش توانایی‌های رقبای آمریکایی خود مواجه هستند و نیروی هوایی آمریکا نیز در حال ارتقای جنگنده‌های مشابه اف-۱۵ با استفاده از فناوری‌های جدیدتر است. روسیه پیش‌تر نیز بخشی از فناوری‌های سوخو-۳۵ را در جنگنده‌های سوخو-۲۷ ادغام کرده بود.

گونه‌های سوخو-۲۷اس‌ام۲ و اس‌ام۳ از سامانه‌های اویونیک و رادار Irbis-E مشابه سوخو-۳۵ استفاده می‌کنند و به بخش قابل توجهی از تسلیحات مشابه نیز دسترسی دارند. احتمال صادرات موتور جدید به مشتریان خارجی احتمال دارد موتور جدید و مشترک روسیه در آینده به مشتریان خارجی جنگنده‌های سوخو-۳۵، سوخو-۳۰ و سوخو-۲۷ نیز پیشنهاد شود.

چین و اندونزی از جمله مشتریان بالقوه مهم این موتور هستند؛ زیرا هر دو کشور در حال حاضر یکی از این خانواده‌های جنگنده را در اختیار دارند یا قرار است هر سه کلاس را عملیاتی کنند. الجزایر نیز می‌تواند یکی دیگر از مشتریان مهم این موتور باشد، چراکه ناوگان بزرگی از جنگنده‌های سوخو-۳۰ را در اختیار دارد.

ویتنام نیز که از جنگنده‌های سوخو-۲۷ و سوخو-۳۰ استفاده می‌کند، می‌تواند در فهرست مشتریان احتمالی قرار گیرد. هند نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین بهره‌بردار خارجی جنگنده‌های خانواده فلانکر ساخت روسیه، یکی از مهم‌ترین مشتریان بالقوه این موتور جدید خواهد بود.

منبع: militarywatchmagazine ۲۲۷۳۲۳