ظرفیت‌های مغفول درمیان؛ از گردشگری تا رونق بازارچه مرزی
شهرستان درمیان در خراسان جنوبی با برخورداری از ظرفیت‌های گسترده در کشاورزی، دامداری، صنعت، گردشگری و تجارت مرزی می‌تواند با فعال‌سازی بازارچه مرزی و تقویت زیرساخت‌ها مسیر جدیدی برای رونق اقتصادی ایجاد کند.
شهرستان درمیان در خراسان جنوبی با برخورداری از ظرفیت‌های گسترده در حوزه‌های کشاورزی، دامداری، صنعت، گردشگری، میراث فرهنگی و تجارت مرزی، در حالی چشم به آینده توسعه دوخته است که فعال‌سازی بازارچه مرزی، تقویت زیرساخت‌های گردشگری و احیای فرش درمیان می‌تواند مسیر جدیدی برای رونق اقتصادی این شهرستان ایجاد کند. شهرستان درمیان با وسعت حدود 5 هزار و 800 کیلومتر مربع، دارای چهار بخش، چهار شهر، هشت دهستان و 99 روستای دارای دهیاری است و جمعیت آن نزدیک به 58 هزار نفر برآورد می‌شود.
غلامرضا فراشی فرماندار درمیان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند با اشاره به ظرفیت‌های گسترده این شهرستان، مهم‌ترین سرمایه درمیان را نیروی انسانی دانست و اظهار داشت: مردم این منطقه به دلیل شرایط تاریخی و جغرافیایی، مردمانی سختکوش، پرتلاش و توانمند هستند و می‌توانند نقش اصلی را در تبدیل ظرفیت‌های شهرستان به ثروت و اشتغال ایفا کنند. وی کشاورزی و دامداری را از مهم‌ترین پایه‌های اقتصادی درمیان عنوان کرد و گفت: حدود 520 هزار هکتار عرصه در شهرستان وجود دارد و ارزش علوفه تولیدشده در مراتع به حدود 400 میلیارد تومان می‌رسد.
فرماندار درمیان افزود: حدود 150 هزار رأس دام در شهرستان وجود دارد که نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی منطقه و استان خراسان جنوبی ایفا می‌کند. فراشی با اشاره به ظرفیت صنعت طیور در شهرستان گفت: 210 واحد پرورش طیور در درمیان فعال است که ظرفیت تولید سالانه آنها حدود 20 هزار تن بوده و شهرستان از این نظر دومین قطب استان در تولید گوشت سفید محسوب می‌شود.
وی همچنین زرشک را از محصولات مهم کشاورزی درمیان برشمرد و افزود: حدود پنج هزار هکتار از اراضی شهرستان زیر کشت زرشک قرار دارد و ظرفیت تولید این محصول به حدود 20 هزار تن می‌رسد. سیمان باقران؛ ظرفیت مهم صنعتی درمیان فرماندار درمیان، کارخانه سیمان باقران را یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های صنعتی و اقتصادی شهرستان دانست و گفت: این واحد صنعتی علاوه بر تأمین نیازهای اقتصادی منطقه، از ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات برخوردار است.
فراشی با بیان اینکه فعال شدن مسیرهای تجاری می‌تواند نقش سیمان باقران را در اقتصاد شهرستان افزایش دهد، اظهار داشت: نزدیکی کارخانه به بازارچه مرزی یک مزیت مهم برای توسعه صادرات محسوب می‌شود. 300 اثر تاریخی در انتظار رونق گردشگری وی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری درمیان گفت: حدود 300 اثر تاریخی شناخته‌شده در شهرستان وجود دارد که نزدیک به 100 اثر آن به ثبت ملی رسیده است.
فرماندار درمیان افزود: اقدامات لازم برای ثبت جهانی برخی ظرفیت‌های شهرستان نیز در حال انجام است و امیدواریم این فرآیند در سال جاری به نتیجه برسد. وی وجود قلعه‌های تاریخی و چشم‌اندازهای طبیعی را از دیگر ظرفیت‌های گردشگری درمیان دانست و تصریح کرد: جاذبه‌های طبیعی شهرستان در برخی موارد کم‌نظیر و حتی منحصر به فرد است، اما هنوز نتوانسته‌ایم این ظرفیت‌ها را به شکل مطلوب به فعلیت برسانیم.
بن‌بست جغرافیایی؛ یکی از موانع توسعه گردشگری فراشی یکی از مشکلات اصلی توسعه گردشگری درمیان را موقعیت جغرافیایی شهرستان عنوان کرد و گفت: درمیان در موقعیتی بن‌بست قرار گرفته و راه شریانی از شهرستان عبور نمی‌کند؛ بنابراین جریان عبوری مسافر در منطقه وجود ندارد و این موضوع موجب کاهش دیده‌شدن شهرستان و ورود گردشگران شده است. وی کمبود زیرساخت‌های گردشگری را از دیگر موانع توسعه این بخش دانست و افزود: در سال‌های اخیر سه مجموعه بوم‌گردی در شهرستان راه‌اندازی شده و چند مجتمع بین‌راهی نیز در حال اجراست.
برخی طرح‌ها نیز در مرحله صدور مجوز قرار دارند و یک مجموعه گردشگری نیز حدود 60 تا 70 درصد پیشرفت فیزیکی دارد. گردشگری مذهبی؛ ظرفیتی برای چند برابر شدن جمعیت درمیان فرماندار درمیان با اشاره به ظرفیت گردشگری مذهبی شهرستان اظهار داشت: روستاهای آبگرم، نوزاد و سیدان از جمله مناطق دارای ظرفیت شناخته‌شده گردشگری مذهبی هستند.
وی برگزاری آیین‌هایی مانند نخل‌گردانی و سنگ‌زنی در ایام محرم را از دیگر ظرفیت‌های فرهنگی و مذهبی شهرستان دانست و گفت: در ایام تاسوعا و عاشورا، جمعیت شهرستان ممکن است چهار تا پنج برابر شود که بخشی از این جمعیت را مردم بومی و بخشی را گردشگران تشکیل می‌دهند. ضرورت فرهنگ‌سازی برای حفاظت از جاذبه‌های طبیعی فراشی با تأکید بر ضرورت ارتقای فرهنگ گردشگری گفت: حفظ طبیعت و رعایت بافت فرهنگی مناطق گردشگری باید مورد توجه گردشگران قرار گیرد.
وی افزود: ریختن زباله در مناطق طبیعی می‌تواند جاذبه‌های گردشگری را از بین ببرد و حتی نگاه جامعه بومی به گردشگران را منفی کند؛ بنابراین رسانه‌ها باید در زمینه ترویج فرهنگ صحیح گردشگری نقش فعال‌تری ایفا کنند. فرش درمیان؛ ظرفیتی که نیازمند احیاست فرماندار درمیان با اشاره به سابقه درخشان فرش این شهرستان اظهار داشت: در گذشته فرش بخش مهمی از اقتصاد خانوارهای شهرستان را تشکیل می‌داد و در بسیاری از خانه‌ها کارگاه قالیبافی وجود داشت.
وی تغییرات بازارهای جهانی، ظهور رقبای جدید، تغییر ذائقه بازار و برخی تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی را از عوامل کاهش صرفه اقتصادی تولید فرش عنوان کرد و گفت: در نتیجه بسیاری از کارگاه‌ها تعطیل و بخشی از بافندگان اصیل نیز از این حرفه خارج یا مهاجرت کردند. فراشی تأکید کرد: احیای فرش درمیان صرفاً به معنای برپا کردن چند دار قالی نیست، بلکه باید فرهنگ، تاریخ، اصالت و دانش مرتبط با این هنر نیز احیا شود.
وی افزود: هنوز استادکارانی در شهرستان حضور دارند که دانش و تجربه ارزشمندی دارند و باید شناسایی و در فرآیند احیای فرش به کار گرفته شوند. فرماندار درمیان تلفیق دانش استادکاران قدیمی با توان جوانان در حوزه طراحی و هنر را ضروری دانست و گفت: در کنار حفظ اصالت فرش درمیان، باید نیاز و سلیقه بازارهای امروز نیز مورد توجه قرار گیرد تا این هنر بتواند بار دیگر برای مردم اشتغال و درآمد ایجاد کند.
بازارچه مرزی؛ حلقه اتصال ظرفیت‌های اقتصادی درمیان فراشی بازارچه مرزی را یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال ظرفیت‌های اقتصادی شهرستان دانست و گفت: این بازارچه در طول حدود 20 سال فعالیت خود چندین مرتبه رتبه نخست تجارت را در میان بازارچه‌های کشور به دست آورده و ظرفیت بسیار خوبی برای توسعه تجارت شهرستان و استان دارد. وی افزود: فعال شدن بازارچه می‌تواند اتفاق مهمی در اقتصاد درمیان ایجاد کند و ظرفیت‌های صنعت، کشاورزی، تولیدات روستایی و حتی گردشگری را به یکدیگر متصل کند.
صادرات 25 میلیون دلاری سیمان و ظرفیت کاهش هزینه‌ها فرماندار درمیان با اشاره به فاصله حدود 36 کیلومتری کارخانه سیمان باقران تا بازارچه مرزی گفت: شهرستان در حال حاضر حدود 25 میلیون دلار درآمد ارزی از محل صادرات سیمان دارد. وی افزود: انتقال سیمان به مرز حدود 300 میلیارد تومان هزینه دارد، اما در صورت صادرات از طریق بازارچه مرزی، می‌توان حدود دو سوم هزینه جابه‌جایی را کاهش داد.
فراشی همچنین از امکان صرفه‌جویی حدود 100 میلیارد تومانی در هزینه سوخت خبر داد و گفت: استفاده از این ظرفیت علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید و صادرات، می‌تواند موجب رونق تجارت، توسعه اقتصادی و ایجاد فرصت‌های جدید اشتغال در شهرستان شود. فعال شدن بازارچه می‌تواند درمیان را از بن‌بست خارج کند وی فعال شدن بازارچه مرزی را عاملی مؤثر در رفع بن‌بست جغرافیایی درمیان دانست و اظهار داشت: با فعال شدن بازارچه، شهرستان عملاً به یک ارتباط خارجی مؤثر دست پیدا می‌کند و این ارتباط می‌تواند درمیان را از موقعیت بن‌بستی فعلی خارج کند.
فرماندار درمیان تأکید کرد: بازارچه صرفاً محلی برای مبادله کالا نیست، بلکه می‌تواند به موتور توسعه شهرستان تبدیل شود و حلقه اتصال میان ظرفیت‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی درمیان باشد. پیگیری برای فعال‌سازی بازارچه ادامه دارد فراشی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای فعال‌سازی بازارچه مرزی گفت: استاندار، نماینده مردم و دستگاه‌های مرتبط این موضوع را دنبال می‌کنند و پیگیری‌ها در سطح ملی، وزارت امور خارجه و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط نیز در حال انجام است.
وی ابراز امیدواری کرد با استمرار این اقدامات، زمینه فعال شدن بازارچه و استفاده حداکثری از ظرفیت آن فراهم شود. توسعه درمیان در گرو اتصال ظرفیت‌ها فرماندار درمیان در جمع‌بندی اولویت‌های توسعه شهرستان گفت: باید ظرفیت‌های درمیان را به شکل زنجیره‌ای ببینیم.
منابع انسانی، کشاورزی، دامداری، صنعت، تجارت، گردشگری، فرهنگ و مرز، مجموعه‌ای از ظرفیت‌های مهم شهرستان هستند که حلقه اتصال میان آنها هنوز به اندازه کافی شکل نگرفته است. وی افزود: در حوزه گردشگری باید زیرساخت ایجاد و ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی معرفی شود؛ در حوزه فرش باید اصالت و دانش نسل گذشته احیا و به نسل جدید منتقل شود و در حوزه تجارت نیز باید از ظرفیت بازارچه مرزی استفاده کرد.
فراشی تأکید کرد: اگر این ظرفیت‌ها به یکدیگر متصل شوند، زمینه بسیار مناسبی برای توسعه اقتصادی شهرستان فراهم خواهد شد. امید به آینده درمیان وی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده شهرستان درمیان گفت: این منطقه ظرفیت‌های فراوانی دارد و مهم‌تر از همه، از مردم توانمند و سختکوش برخوردار است.
فرماندار درمیان خاطرنشان کرد: اگر زیرساخت‌ها و بسترهای لازم فراهم شود، مردم شهرستان توان تبدیل ظرفیت‌ها به ثروت، اشتغال و توسعه را دارند. فراشی با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری و تجاری شهرستان گفت: بازارچه مرزی می‌تواند نقطه تحول‌آفرین درمیان باشد و امیدواریم با همکاری همه دستگاه‌ها، شاهد فعال شدن ظرفیت‌های مرزی، رونق گردشگری، احیای ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی و توسعه روزافزون شهرستان باشیم.